Sztuka współczesna w 2022

13 stycznia 2022

Sztuka współczesna w 2022

Nie jest zaskoczeniem, że dla sztuki współczesnej rok 2021 był najlepszym w historii. Choć od lat obserwujemy dynamiczny rozwój tego sektora, to właśnie w ubiegłym roku nastąpiło przekroczenie granic, które dotychczas wydawały się niewyobrażalne. Na aukcjach w DESA Unicum wzrost względem roku 2020 wyniósł rekordowe 68%, dużo przewyższając procent wzrostu dla całego rynku.  Eksplozja zainteresowania spowodowała, że rynek sztuki współczesnej po raz pierwszy wyszedł z niszy. Do głosu doszli nowi kolekcjonerzy i inwestorzy, których decyzje uwidoczniły i wzmocniły tendencje, które będą miały największy wpływ na rynek w nowym 2022 roku.

 

W 2021 jak w soczewce pokazał, co współcześnie kształtuje oblicze rynku sztuki. Nie tylko odbyło się najwięcej aukcji poświęconych dziełom powojennym i współczesnym, lecz także padło wiele historycznych rekordów, które zweryfikowały założenia największych rynkowych graczy. Prawdziwym przełomem były pierwsze transakcje, które przekroczyły 10 mln złotych. Granice wyobraźni przełamał też wynik trzech sesji końcoworocznej aukcji "Sztuka Współczesna. Klasycy Awangardy po 1945", które wygenerowały obrót niespełna 50 milionów (czyli połowy całego wyniku dla tego sektora z roku 2020). Co napędza ten zawrotny wzrost? Z perspektywy największych podmiotów na rynku widoczne jest, że nieustający wzrost skali jest możliwy dzięki strategii eksplorowania kolejnych obszarów tematycznych, co pozwala zarówno na poszukiwanie, jak i aktywne kształtowanie nowych trendów. 

zdj. Paweł Bobrowski

 

Nowe trendy dla sztuki powojennej mają dużo większe znaczenie niż w przypadku jakiegokolwiek innego sektora. Dlaczego? Co do zasady, rynek sztuki powojennej odznacza się mniejszą ilością transakcji, które przekraczają 1 mln złotych. Jednocześnie jest to obszar dużo dynamiczniejszy, a do tego kwotowo największy. Jest to możliwe dlatego, że sektor bazuje na niższych, ale licznych transakcjach w kwotach od kilkunastu do kilkuset tysięcy. Oznacza to, że największy wpływ na jego rozwój w skali makro mają nie tylko najwięksi gracze, którzy płacą miliony za pojedyncze dzieła, lecz także ci kolekcjonerzy, którzy kupują dzieła sztuki w tym zakresie cenowym. W roku 2021 nierzadko byli to nowi inwestorzy, robiący swoje pierwsze zakupy. I choć mediana cen nie jest gigantyczna, z roku na rok padające na aukcjach kwoty są coraz wyższe. Dotyczy to zwłaszcza nazwisk kilkudziesięciu artystów, którzy należą do czołówki powojennej awangardy, jednocześnie cieszących się międzynarodowym uznaniem.

zdj. Paweł Bobrowski

 

Mimo, że z perspektywy rekordów może się wydawać, że rynek współczesny jest już ukształtowany, sytuacja jest odwrotna. Faktem jest to, że o kolejne miliony wzrosły ceny wąskiego grona klasyków polskiej (ale i światowej) sztuki powojennej, m.in. Abakanowicz, Szapocznikow, Opałki , Fangor, Stażewskiego czy Wróblewskiego. Co więcej, przewidujemy dalsze wzrosty – przede wszystkim dlatego, że mamy w tym obszarze jeszcze dużo do nadrobienia wobec cen najlepszych artystów na Zachodzie. 

 

Jednak rok 2021 pokazał, jak bardzo dynamicznym wzrostem cieszą się artyści, których ceny prac w roku 2020 były niewysokie. Do największych zaskoczeń należy ogromny sukces Ewy Juszkiewicz, artystki nowego pokolenia po 1989, której obrazy jeszcze niedawno były nabywane za kilka tysięcy złotych. Obecnie dzięki międzynarodowemu zainteresowaniu najlepsze prace Juszkiewicz osiągają kwoty rzędu kilku milionów złotych. Ceny prac Zdzisława Beksińskiego przez wiele lat kształtowały się na poziomie kilkudziesięciu i w granicach 100-150 tysięcy w przypadku obrazów wybitnych. Obecnie za dobre dzieła z lat 70. kolekcjonerzy (z powodzeniem) oczekują kwot przekraczających milion złotych. Wysokie kilkaset tysięcy osiągają prace Jacka Yerki, również przez lata wycenianego na kilkadziesiąt tysięcy. Kolejnym artystą, którego prace w 2021 roku były szczególnie poszukiwane, jest Rafał Olbiński. Obecnie nawet niewielka kompozycja pędzla tego artysty może być warta ponad 100 tysięcy złotych. Rekordowym zainteresowaniem cieszą się też prace wybitnego artysty powojennego Jana Dobkowskiego, którego płótna osiągają obecnie pułap kilkuset tysięcy złotych. Podobnie jest z Jerzym Ryszardem "Jurrym" Zielińskim, Jerzym Dudą-Graczem czy Edwardem Dwurnikiem.

 

Choć rzadko zwracają uwagę mediów, najciekawsze wnioski przynoszą wyniki na stosunkowo niskim poziomie kwot. Dla specjalistów rynku to właśnie one zwiastują popularność nowych tendencji, która w przyszłości przyniesie rekordowe kwoty. W 2021 niebywałym powodzeniem cieszył się współczesny realizm magiczny i surrealizm. Nieustającym zainteresowaniem kolekcjonerzy obdarzyli neoekspresjonistyczną sztukę lat 80. Wielką popularnością cieszyły się dzieła artystów z nowego pokolenia po 1989. Prace tych twórców, nadal stosunkowo niedrogie, charakteryzuje najsilniejsza dynamika wzrostu. Kolekcjonerzy zwrócili uwagę na przedstawicielki i przedstawicieli m.in. sztuki feministycznej i krytycznej. Pod koniec roku 2021 szczególnie uwidoczniło się też zainteresowanie nurtem pop-art. Można z dużą pewnością przypuszczać, że to właśnie te obszary tematyczne w roku 2022 będą miały największe znaczenie dla kolekcjonerów. 

 

W nowym roku wpływ na rynek sztuki współczesnej może mieć też upowszechnienie dzieł w formie digitalowej, które przyniesie popularność NFT. Oznacza to, że na aukcjach pojawiać się będą takie dzieła jak chociażby video art, który jest jednym z najbardziej niedowartościowanych mediów sztuki współczesnej. 

 

Zapraszamy do kontaktu z koordynatorem aukcji:

 

Zachęcamy do zgłaszania obiektów na aukcję:

Zgłoś obiekt na aukcję

Zapraszamy do zapoznania się z procedurą sprzedaży dzieła sztuki na aukcji w DESA Unicum. 

Jak sprzedać dzieło sztuki na aukcji?