Sztuka dobrego biznesu

Julia Niżnik 

Czyli jak zmniejszyć ryzyko portfela inwestycyjnego i zwiększyć oczekiwane zyski? To pytanie zadaje sobie wielu inwestorów. Nasza odpowiedź brzmi: kup sztukę i zdywersyfikuj swój portfel!

Andy Warhol wypowiadając się na temat sztuki i biznesu oświadczył: "Zarabianie pieniędzy jest sztuką i praca jest sztuką, a dobry biznes jest najwyższym rodzajem sztuki". Odwrotne stwierdzenie wydaje się mieć odzwierciedlenie na rynku finansowym, gdzie sztuka może okazać się dobrym biznesem, co potwierdza wysokość stóp zwrotu z inwestycji w portfele inwestycyjne zawierające dzieła sztuki. 

Czym jest dywersyfikacja i dlaczego się ją stosuje?

Zgodnie z teorią Markowitza, na perfekcyjnym rynku, inwestor ma awersje do ryzyka, a jego decyzje oparte są na maksymalizacji oczekiwanej użyteczności. Z tego powodu, inwestorzy wybierają taką kombinację aktywów, która przy danym poziomie ryzyka, generuje jak najwyższe stopy zwrotu. Każdy z inwestorów posiada swój portfel, w którego skład wchodzą aktywa inwestycyjne. Celowe posiadanie w tym portfelu aktywów o różnej charakterystyce i poziomie ryzyka nazywane jest dywersyfikacją portfela rynkowego. Zakłada ona zwiększenie bezpieczeństwa zaalokowanych środków przez jego urozmaicenie, aby uniknąć "stawiania wszystkiego na jedną kartę". Dywersyfikacja portfela rynkowego stosowana jest zarówno przez inwestorów indywidualnych, jak i klientów korzystających z wealth management lub usług private banking. Biorąc pod uwagę niemalże zerową korelację zwrotów z inwestycji na rynku sztuki z tradycyjnymi instrumentami finansowymi, obecność dzieł w aktywach inwestora skutkuje przesunięciem linii portfela efektywnego w górę powodując osiąganie wyższych dochodów przy tym samym ryzyku. 

Ile sztuki w portfelu? - czyli jak rozpocząć inwestycje w dzieła sztuki

Tworząc kolekcję dzieł sztuki należy zastanowić się nad strategią swojego portfela, tj. pasywną (z bardziej bezpiecznymi formami inwestycyjnymi i mniejszym oczekiwanym zwrotem) bądź aktywną (z większym ryzykiem i z wyższymi oczekiwanymi stopami zwrotu). 

W pierwszym etapie inwestor powinien określić jaki procent jego aktywów będzie przeznaczony na zakup. Zazwyczaj aktywa alternatywne, w tym dzieła sztuki, stanowią ok. 10-30% portfela, ale zdarzają się też takie na poziomie 60%. Procentowy udział w portfelu jest indywidualną sprawa inwestora i zależy od jego awersji do ryzyka oraz zamiłowania do sztuki. W większości przypadków wzrasta on wraz z wiekem, zamożnością oraz edukacją jednostki. 

Następnym etapem jest alokacja branżowa, czyli określenie udziału różnych kategorii sztuki w portfelu. Do kategorii tych można zaliczyć: określony segment artystyczny (np. sztuka dawna, współczesna) lub węższy nurt (np. ekspresjonizm, surrealizm, abstrakcja, impresjonizm). Następne kryterium może stanowić rodzaj artystów: artyści o uznanej marce (zwani również blue chips), artyści u progu kariery, artyści początkujący. Jak podaje K. Borowski (2013), prawidłowo dobrana kolekcja powinna zawierać dzieła z każdej kategorii artystów. Ostatecznym etapem planowanej inwestycji jest wybór konkretnego dzieła, uwzględniając wcześniej wspomniane kroki. 

Bibliografia:
Borowski, K. (2013). Sztuka inwestowania w sztukę. Difin SA.
Lucińska, A. (2021). Obrazy na rynku finansowym. Analiza efektywności inwestowania. Difin.

_{Treści publikacji służą wyłącznie do celów informacyjnych i edukacyjnych. Przed każdą inwestycją należy samodzielnie ocenić zalety i ryzyko związane z planowaną transakcją. Przed podjęciem jakiejkolwiek decyzji należy rozważyć (na przykład z pomocą doradcy finansowego), czy rozważane transakcje są odpowiednie w świetle szczególnych potrzeb zainteresowanego i jego sytuacji finansowej, adekwatności inwestowania w jakiekolwiek aktywa lub stosowania jakichkolwiek strategii inwestycyjnych. 
Przedstawione informacje opierają się na obecnej wiedzy autorów w chwili opublikowania i mogą stracić aktualność. Nie stanowią także zapewnienia, że rynek sztuki w przyszłości utrzyma dotychczasowe trendy. Obrót dziełami sztuki obarczony jest zawsze szeregiem ryzyk, które należy indywidualnie rozważyć przed podjęciem decyzji o dokonaniu transakcji. Żadne informacje zawarte w publikacji nie stanowią porady inwestycyjnej ani żadnej opinii w odniesieniu do stosowności jakichkolwiek zabezpieczeń, a opinie wyrażone na tej stronie nie powinny być traktowane jako porady dotyczące kupna, sprzedaży lub posiadania jakichkolwiek zabezpieczeń. DESA Unicum ani autor publikacji nie ponoszą żadnej odpowiedzialności z tytułu podjętych przez odbiorców opublikowanych treści decyzji, które zawsze pozostają indywidualnym wyborem strony ewentualnych transakcji. 
Inwestowanie zawsze wiąże się z ryzykiem straty, a zainteresowany transakcjami na rynku sztuki powinien zasięgnąć profesjonalnej porady finansowej lub prawnej.}