3 lutego 2020

"Planetary Folklore"

Obiekt Victora Vasarely'ego łączy w sobie kilka aspektów symptomatycznych zarówno dla tego artysty, jak i dla szeroko rozumianej kultury przełomu lat 60. i 70. XX wieku.

Victor Vasarely, "Planetary Folklore Particpations No. 1", 1969

Zestaw składający się z umieszczonych na metalowej tablicy 390 kolorowych, okrągłych i  kwadratowych klocków, składających się na 195 ‘jednostek plastycznych' będących de facto magnesami z tworzywa sztucznego; trzech grafik – zaprojektowanych przez artystę schematów reprodukowanych na kalce oraz plansz umożliwiających zapis własnych kompozycji użytkownikom przypomina z jednej strony wiekopomne – i późniejsze o ponad 5 lat – dzieło innego wielkiego Węgra, Ernő Rubika, z drugiej zaś wpisuje się w konceptualne zabiegi i gry artystów takich jak zafascynowany dokonaniami cybernetyki i kombinatoryki Ryszard Winiarski czy choćby Tadeusz Kantor, który w tym czasie również uległ fascynacji partycypacyjnym potencjałem sztuki.

Jedna z trzech dołączonych do zestawu autorskich propozycji kompozycji planszy

Sam Vasarely, wykształcony w duchu Bauhausu i konstruktywizmu w budapeszteńskim Muhely, był przede wszystkim grafikiem i twórcą sztuki użytkowej – malarstwo sztalugowe podjął dopiero w wieku 39 lat, po 15 latach pracy zawodowej. Tytuł pracy, ‘Planetarny folklor', zdradza jednocześnie dwa punkty odniesienia kluczowe dla twórczości Vasarely'ego: masowość i kosmos. Edycja, powstała w roku, kiedy to pierwszy człowiek stanął na powierzchni Księżyca, limitowana była aż do 3000 egzemplarzy, z których każdy był sygnowany przez artystę. Znalazła zastosowanie nie tylko w galeriach, muzeach i prywatnych kolekcjach, ale również w szkołach czy szpitalach, realizując marzenie artysty o upowszechnieniu jego sztuki.