8 lipca 2021

XIX wiek: wczoraj i dziś

Lipcowa aukcja online, prezentująca dzieła epoki XIX wieku to wysmakowana oferta ponad trzydziestu kompozycji malarskich i rysunkowych. "Malarstwo XIX wieku: Romantyzm, Historyzm, Realizm" to prezentacja dzieł akademickich, obrazów formuły romantyzmu, kontrowersyjnego w swojej epoce realizmu. Prezentowany materiał zwiera bowiem najważniejsze nurty sztuki polskiej i europejskiej od 1800 do 1900 roku. Pośród oferowanych dzieł kolekcjonerzy odnajdą realizacje o niekwestionowanym potencjalne artystycznym – sceny historyczne "ku pokrzepieniu serc", kameralne portrety, nastrojowe pejzaże, szkicowe studia, odkrywające tajemnice warsztatu największych twórców. Ten koneserski zestaw obiektów to opowieść o XIX-wiecznym malarstwie, jego kulturowych obliczach i narodowych nurtach. 

Prezentowana oferta, pośród której brylują nazwiska artystycznych sław - January Suchodolski, Aleksander Gierymski, Piotr Michałowski, Artur Grottger, Teofil Kwiatkowski, Władysław Podkowiński, Juliusz Kossak – to nie tylko próba sumarycznego uchwycenia jednego z najbardziej dynamicznych okresów w dziejach sztuki, ale także zmierzenie się z postępującym systematycznie wzrostem zainteresowania sztuką dawną na profesjonalnym rynku sztuki. 

Sztuka doby XIX wieku nierzadko określana jest na polskim rynku jako kwintesencja malarskiego kanonu, operująca dziełami twórców niezwykle rozpoznawalnymi, cenionymi. Niewątpliwie dzieła te noszą w sobie ogromny ładunek historyczny, bowiem w swoim artystycznym genotypie nosiły znamiona sztuki, którą dziś nazywamy "zaangażowaną" lub "krytyczną". Kiełkujące eksperymenty z luminizmem, pracą w plenerze, mierzeniem się z historiografią i historiozofią oraz tematyką rodzajową wywoływały skandale, oburzenie, ciekawość, podziw. Dziś to, co uznajemy za kanon i to co dziś wzbudza nasze sympatie estetyczne jeszcze 200 lat temu walczyło z dogmatycznym rozumieniem sztuki. Na naszych oczach dokonała się i wciąż dokonuje przemiana malarstwa epoki romantyzmu, historyzmu, realizmu w niepodważalną już wartość historyczną, a także inwestycję kapitałową. 

Romantyzm w malarstwie wyrażał się w zwinnych pociągnięciach pędzla, budowaniu odświętnego nastroju wewnątrz kompozycji, burzliwej tektonice tematu oraz psychologizmu postaci, także samego artysty. Te plastyczne kursy wpływały na tworzenie ekspresyjnych płócien "opowiadających" zarówno o wydarzeniach politycznych, jak i o majestacie przyrody, złożoności natury człowieka. Reprezentacją tego kierunku są w aukcji "Malarstwo XIX wieku:…" dzieła m.in. de la Peny czy Teofila Kwiatkowskiego.

Artystycznym wetem wobec dramaturgii romantyzmu stał się realizm, który pogrążał twórców, a także odbiorców w codzienności przepełnionej pracą, rzeczywistością ludzi biednych, ludzi wsi; paleta towarzysząca temu repertuarowi – stonowana, ziemista – sprzyjała kontemplacji i zbliżeniu się do zagadnienia. Mistrzami owej konwencji stali się prezentowani Aleksander Gierymski, a także Roman Kochanowski. 

Odrębnym i niezwykle obszernym materiałem prezentowanej oferty jest malarstwo historyczne, które w swojej surowości pełniło ważną funkcję społeczną, nie tylko artystyczną. Połączenie kanonów przeszłości w znaczący sposób wpłynęło zarówno na Piotra Michałowskiego i jego hippiczne motywy jak również na Wacława Pawliszaka czy Stefana Bakałowicza, interpretujących wiedzę i modę epoki na orientalizm.