Niepokorne wybory Wojtka Sokoła na aukcji „Sztuka dzisiaj”

Artykuł

Niepokorne wybory Wojtka Sokoła na aukcji „Sztuka dzisiaj”

Aukcja "Sztuka dzisiaj. Wybór kuratora" powstała jako jeden z najbardziej pionierskich projektów w DESA Unicum. Po ponad rocznej obecności na polskim rynku sztuki można stwierdzić, że w równej mierze jest to aukcja najbardziej zaskakująca. Piąta odsłona "Sztuki dzisiaj" jeszcze bardziej przesuwa te granice – po raz pierwszy na aukcji wśród współczesnych twórców pojawi się dzieło sztuki dawnej – szkic Stanisława Wyspiańskiego, a to wszystko pod kuratelą jednego z najbardziej uznanych polskich artystów – Wojtka Sokoła. Jednak największych zaskoczeń dostarczają prace, które znalazły się w ofercie czerwcowej aukcji. 

Obrazem, który najlepiej łączy te wszystkie zaskoczenia jest "Katedra lub widok z pracowni" autorstwa Bartłomieja Stypki. Już sam temat nie należy do oczywistych – jest to przedstawienie architektury sakralnej, a konkretnie bazyliki archikatedralnej Świętej Rodziny w Częstochowie i wydawać by się mogło, że ciężko będzie ją uchwycić w sposób nowoczesny. Artysta postanowił to zrobić przy użyciu szablonu i robi to z nieprawdopodobną precyzją, wiernie odwzorowując wszystkie detale na fasadzie kościoła, jak gzymsy, maswerki czy rozetę. Co warto podkreślić, obraz jest nokturnem – kościół został ukazany o zmroku, co wyraźnie widać, po sposobie oświetlenia poszczególnych partii budynku, a nie jest to rzeczą oczywistą dzięki zastosowaniu tła w kolorze sepii. Stypka idzie jeszcze o krok dalej, uzyskując efekt światła bijącego z obrazu nie poprzez kontrast z ciemny tłem, tylko za pomocą odpowiedniego nałożenia i stopniowania intensywności farby.

Kolejną z prac, które znalazły się w ofercie aukcji, jest obraz Agaty Borowej z cyklu "Niepewność". Prace artystki dwukrotnie pojawiły się w ramach "Sztuki dzisiaj", zawsze wzbudzając duże zainteresowanie wśród publiczności, ale tym razem mamy odczynienia z zupełnie inna odsłoną jej twórczości. Wcześniejsze prace nie tylko charakteryzował duży, niemal monumentalny format, ale również sposób budowania kompozycji przywodzący na myśl horror vacui. Obraz z cyklu "Niepewność" w dalszym ciągu jest dowodem na niezwykły warsztat Borowej, poprzez który artystka właściwie przesuwa i bada granicę malarstwa, ale ma on niezwykle kameralny, niemal intymny charakter. Punkt ciężkości całej kompozycji został ulokowany w jego górnej części – draperie imitujące zasłonę zostały namalowane z wielką dbałością będącą już na granicy hiperrealizmu. Wszystko, co dzieje się w dalszych partiach obrazu oparte jest już na bardzo subtelnym butowaniu kompozycji przy użyciu wysublimowanych odcieni szarości i bieli. Jak mówi sama artystka: "z jednej strony są to prace abstrakcyjne, bo nie przedstawiają czegoś konkretnego, a z drugiej hiperrealistyczne, ponieważ bardzo zależy mi na tym wrażeniu doskonałości".

Po raz pierwszy w ramach tej konkretnej aukcji pojawi się obraz Kingi Nowak. Tytułowa "Równowaga" została ujęta przez artystkę w dwojaki sposób – z jednej strony dotyczy to zachowania balansu pomiędzy dwoma siłami uosabianymi przez lwice, które ścierają się ze sobą, ale również ma to wymiar bardziej uniwersalny, dotykając równowagi pomiędzy tym, co ludzkie a tym, co przypisywane jest siłą natury. Nowak czerpie z tradycji surrealizmu zarówno na płaszczyźnie formalnej, jak i stylistycznej – na pierwszy plan wybijają się uproszczone kształty, silne kontrasty kolorystyczne oraz nawiązania do sztuki afrykańskiej. Kompozycje budowane są w oparciu o symbole, które interpretować można tak jak w przypadku surrealizmu, na poziomie podświadomości. Obraz "Równowaga" jest właśnie w pewien sposób oniryczny – choć cała kompozycja skąpana jest w słońcu, to artystka bardzo sprawnie balansuje na granicy rzeczywistości i marzenia sennego.