5 marca 2021

Jak inwestować w sztukę dawną?

Czy sztuka dawna to bezpieczna inwestycja?

 

Sztuka dawna to jeden z dwóch najważniejszych działów polskiego rynku sztuki, który tworzy blisko połowę rocznych obrotów całego rynku. W 2019 roku było to prawie 140tyś. złotych. Sztuką dawną określamyć kierunki i tendencje rozwijające się od końca XVIII w. do pierwszej połowy XX w. (od romantyzmu do różnorodnych tendencji w sztuce w okresie 20-lecia międzywojennego).

 

Podaż na wybitnych prac sztuki dawnej jest zdecydowanie mniejsza niż w przypadku prac powstałych po II wojnie światowej. Wpływ na to ma ich ich rozproszenie, muzealizacja najwybitniejszych dzieło z tego zakresu oraz zniszczenie obiektów wynikające z różnych, często niełatwych, losów historycznych.

Każdorazowe pojawienie się na rynku dzieł najlepszych sztuki dawnej wiąże się z dużym zainteresowaniem pośród kolekcjonerów i publiczności muzeów i galerii.

 

Rynek sztuki generalnie jest stabilny i niezależy od zmian na rynkach tradycyjnych. W czasach ekonomicznej recesji to właśnie w stronę inwestycji alternatywnych jak dzieła sztuki zwracają się inwestorzy. Sztuka dawna, od zawsze przyciągała kolekcjonerów jako stabilna, dobrze przetrzymująca wartość inwestycja. Przykładowo, w czasie kryzysu w 2008 roku prace twórców o uznanym nazwisku takich jak Pablo Picasso, Claude Monet czy Edgar Degas zachowały swoją wartość, niekiedy notując nawet wzrost cen.

 

 

Zwraca uwagę fakt, że pośród top 1000 transakcji na polskim rynku sztuki, to właśnie sztuka dawna stanowi ok. 63% całości udziału.

 

Stanisław Wyspiański, Jan Matejko czy Jacek Malczewski to artyści sztuki dawnej doceniani przez kolekcjonerów oraz historyków sztuki, a przede wszystkim uwielbiani przez publiczność muzealną.

Wysokiej klasy prace stworzone przez cenionych artystów sztuki dawnej posiadają stabilne notowania, poniżej wykres przedstawiający notowania prac ulubieńca polskich kolekcjonerów, głównego twórcy Szkoły Paryskiej, Mojżesza Kislinga.

Czas to naturalny sprzymierzeniec inwestora w kontekście dzieł sztuki dawnej. Obiekty nierzadko zyskują, a nawet zwielokrotniają swoja wartość przy ponownym powrocie na rynek do sprzedaży po kilku, kilkunastu bądź kilkudziesięciu nawet latach. Jako przykłady mogą posłużyć:

  • Dotychczasowy rekord na dzieło sztuki dawnej, pastel Stanisława Wyspiańskiego "Macierzyństwo" sprzedane w DESA Unicum w 2007 roku za 620 000 zł przy cenie wywoławczej 300 000 zł, osiągnęło kwotę sprzedaży 3 700 000 zł w roku 2017 roku również w DESA Unicum.
  • Obraz "Festyn z lampionami" Wojciecha Weissa sprzedany w 2020 roku w DESA Unicum, wrócił na rynek po 14 latach zwiększając swoją wartość niemal 3-krotnie.
  • Wczesna praca Henryka Haydena zakupiona w prestiżowym domu aukcyjnym w Nowym Jorku została sprzedana w Warszawie po 12 latach 3,5 razy drożej. 

Przykład pracy Haydena wskazuje na istotny trend coraz większego zainteresowania polskimi dziełami sztuki na rynku międzynarodowym oraz wzrost ich cen. Prace Haydena, Meli Muter czy Mojżesza Kislinga są ważnymi obiektami również w prestiżowych, zagranicznych kolekcjach.

 

 

Sztuka dawna to doskonałe  pole do rozpoczęcia przygody kolekcjonerskiej. Prace artystów XIX wieku i pierwszej połowy XX stulecia odznaczają się ponadczasowymi wartościami estetycznymi, a znakomita ich cześć została już włączona do kanonu polskiej historii sztuki. Wkraczając w ten świat powinnyśmy się kierować naturalnie własnym gustem, jednak warto skorzystać z profesjonalnej wiedzy kolekcjonerskiej, odwiedzać wystawy, czytać literaturę poświęconą interesującym nas dziełom, artystom czy kierunkom czy zorientowanie w ofercie domów aukcyjnych.
 
Nieprawdziwym jest przekonanie iż do rozpoczęcia kolekcjonowania dzieł sztuki dawnej konieczne jest posiadanie dużego majątku. Warto zwrócić uwagę na prace na papierze, grafiki, bądź aukcje typu outlet oferujące prace mniejszych mistrzów w przystępnych cenach.

 

Wybory kolekcjonerskie powinny być umotywowane naszymi preferencjami. Należy wybierać dzieła dobrego pochodzenia, posiadające własną literaturę, wystawiane współcześnie bądź w epoce, warto zwrócić również uwagę na stan zachowania dzieła. Wszystkie te czynniki wpływają na wysokość wartości symbolicznej, historycznej czy finansowej.

 

Dzieło sztuki może przynieść inwestorowi korzyść finansową, lecz warto zwrócić uwagę na dużą wartość niematerialną, przyjemność łączącą się z posiadaniem świetnego obrazu, grafiki czy rzeźby.