Boom na sztukę powojenną i najnowszą winduje polski rynek. Polska sztuka wchodzi w etap największego wzrostu od lat
Polski rynek sztuki wchodzi w najbardziej intensywny sezon. Końcoworoczne aukcje DESA Unicum zgromadzą 275 dzieł sztuki powojennej i współczesnej, obejmując najważniejsze nazwiska drugiej połowy XX wieku. W katalogach znalazły się obrazy Romana Opałki, Wojciecha Fangora, Jerzego Nowosielskiego, Tadeusza Kantora, Stefana Gierowskiego czy Tadeusza Brzozowskiego, w tym kilkanaście prac, których estymacja przekracza 1 mln zł. Łączna wartość nadchodzących aukcji sięga ponad 60 mln zł, co czyni je najmocniejszym zestawieniem prac na polskim rynku w tym roku. Jeśli obecny trend się utrzyma, krajowy rynek może zanotować spektakularny wynik końcówki roku w Europie – z realną szansą na kolejne historyczne rekordy sprzedaży.
Sztuka powojenna i najnowsza – lokomotywy polskiego rynku
Według analizy Artprice, globalnie liczba transakcji w segmencie sztuki współczesnej wzrosła w ostatnim roku, ale wartość sprzedaży gwałtownie spadła ze względu na brak obiektów z najwyższej kategorii cenowej, które napędzają wynik. Jednak w Polsce obserwujemy "lokalny paradoks", ponieważ krajowe aukcje stale rosną. Dzieje się tak m.in. dlatego, że rodzimy rynek w porównaniu do zachodnich jest relatywnie młody i dynamicznie się rozwija, dlatego jest atrakcyjny pod kątem inwestycji. Patrząc całościowo wzrost polskiego rynku sztuki w ostatnich latach jest napędzany przede wszystkim przez segment sztuki powojennej i najnowszej. Najgłośniejsze transakcje ostatnich sezonów dotyczą właśnie najwybitniejszych twórców powojennych: Wojciecha Fangora, Romana Opałki, Tadeusza Kantora, Jerzego Nowosielskiego, Magdaleny Abakanowicz, Stefana Gierowskiego czy Tadeusza Brzozowskiego. Ich prace osiągają poziomy, które jeszcze kilka lat temu były rzadkością, a dziś stają się standardem dla rynku premium.
W nadchodzących czterech aukcjach zebraliśmy dziesiątki prac topowych artystów. Podczas aukcji "Abstrakcja, Geometria i Op-Art" pod młotek trafi sześć prac z estymacją powyżej 1 mln zł, w tym najdroższe dzieło sesji "M 1" Wojciecha Fangora o szacowanej cenie 1,8–2,5 mln zł. W "Klasykach Awangardy" centralnym punktem katalogu jest z kolei unikatowy "Detal" Romana Opałki, jedno z ostatnich dzieł z cyklu "obrazów liczonych", którego estymacja sięga 4 500 000 zł. Towarzyszą im m.in. rzadkie rzeźby Magdaleny Abakanowicz, ikoniczne "Dziewczyny na statku" Jerzego Nowosielskiego, "Cholernie spadam!" Kantora czy dwie muzealne prace Marii Jaremy
– mówi Agata Szkup, Prezes Zarządu DESA Unicum.
Łącznie oferta obejmuje 275 prac o łącznej estymacji na poziomie 61 mln zł, co czyni z tegorocznej końcówki sezonu jeden z najmocniejszych momentów polskiego rynku sztuki. Jeśli potwierdzi się rynkowy optymizm, tegoroczne wyniki mogą ponownie przesunąć granice krajowych rekordów, a Polska umocni swoją pozycję jako jeden z wyjątkowych przykładów europejskiego rynku rosnącego wbrew globalnym trendom.
Trzy filary sezonu: klasycy awangardy, abstrakcja i op-art, ekspresja
Struktura tegorocznych aukcji DESA Unicum dobrze oddaje to, jak zmienił się polski rynek sztuki współczesnej w ostatnich latach. Zamiast jednej dominującej kategorii mamy dziś trzy silne obszary, które równolegle napędzają sprzedaż. Każdy w nieco inny sposób i z inną grupą odbiorców, ale tworzące razem spójny obraz rynku, który dojrzał i zaczął działać wielowarstwowo.
• Pierwszy z nich to powojenna awangarda – najbardziej prestiżowa i rozbudowana część tegorocznej oferty, obejmująca aż 88 prac. Skala tej aukcji, znacznie większa niż zazwyczaj, pokazuje, jak silny stał się w Polsce segment klasyków powojennych. Estymacje obejmujące szeroki przedział od 200 tys. zł do ponad 4 mln zł przyciągają zarówno duże budżety inwestycyjne, jak i kolekcjonerów chętnych obcować z ikonami sztuki współczesnej. Prace sprzedane na listopadowych aukcjach klasków w ubiegłych latach nie rzadko ustanawiają rekordy na polskim rynku aukcyjnym. W 2021 r. płótno Andrzeja Wróblewskiego "Dwie mężatki" osiągnęło wartość 13 440 000 zł i uplasowało się na trzecim miejscu najwyższych sprzedaży w historii DESA Unicum.
• Drugi obszar – abstrakcja, geometria i op-art – to kategoria, która w Polsce od lat buduje stabilne zaufanie rynku premium. Wystarczy wspomnieć, że w 2023 r. dzieło jednego z najważniejszych reprezentantów polskiego op-artu Wojciecha Fangora osiągnęło zawrotną kwotę 7,5 mln zł, odnotowując ponad 63% wzrost wartości. W tym roku wysokie estymacje, z najdroższą pracą Fangora – M1" (1,8–2,5 mln zł) również pokazują, że popyt na dzieła o silnie zdefiniowanej pozycji historycznej pozostaje niezmiennie wysoki.
• Trzeci filar to ekspresja i nowa figuracja – segment bardziej dynamiczny, reagujący szybciej na zmiany i preferencje kolekcjonerów. Tu największą rolę odgrywa różnorodność estymacji, które mieszczą się w dużej mierze w przedziale 100–300 tys. zł, a katalog obejmuje kultowe nazwiska, jak: Leon Tarasewicz, Edward Dwurnik czy Tadeusz Boruta.