Zbigniew Makowski: mistyk i artysta

Nicole Lewandowska 

Zbigniew Makowski to oryginalny oraz nieprzeciętny twórca. Charakter malarstwa artysty jest trudny do zdefiniowania, choć warte zaznaczenia są powiązania jego twórczości z surrealizmem i abstrakcją. Jego wypowiedź artystyczna jest przede wszystkim naładowana mistycyzmem i geometrią. Artysta poświęcał godziny skrupulatnie przygotowując graficzne kompozycje, mocno podparte na intelektualnych podstawach. Zawsze starał się łączyć tęsknotę do geometrii z tęsknotą do semantyzacji języka.

Widz obcując z obrazem Makowskiego ma wrażenie konfrontacji z wieloznacznym, zagadkowym rebusem. Rysunki artysty są pełne polotu, znakomicie operuje on znakiem, cyfrą jak również kaligraficznie oddaną literą. Prace można zarówno oglądać, jak i czytać, dzięki czemu oscylują one na granicy plastyki i poezji.

,,W poszczególnych utworach widoczne są skłonności artysty do skojarzeń form zodiakalno-magicznych z tajemniczymi i zupełnie niezrozumiałymi kodami notowanymi przez wyjątkowo wrażliwą wyobraźnie autora." - 

- Zygmunt Dowoyna-Sylwestrowicz, Józefa Wnukowa i Zbigniew Makowski, "Tygodnik Demokratyczny" 1966, nr 9.

Spirytualne działanie obrazów Makowskiego niejednokrotnie było porównywane do działania sakralnych ikon, czy kabalistycznych tablic. 

Malarstwo Zbigniewa Makowskiego skłania się w stronę magii i ezoterycznej kontemplacji. Magiczność możemy dostrzec zarówno w tych pracach, w których artysta potęguje obecność elementów niejednorodnych takich jak: schodów, kostek, klocków, rurek, studni, krzyży, kielichów czy kluczy, jak i w tych bardziej ,,homogenicznych", w których ogranicza on wielość znaków, często do jednego, lecz powtarzanego elementu, redukując jednocześnie paletę barwną do podstawowej tonacji. Ewolucja jego malarstwa zachodziła subtelnie, prawie niedostrzegalnie, jednak niekwestionowanie. O malarstwie i rysunku Makowskiego interesująco pisał Jerzy Olkiewicz w recenzji wystawy w ,,Zachęcie" z 1966 roku, w której artysta brał udział:

,,Skupienie i kontemplacja to cechy plastyki Makowskiego. Makowski nie rysuje obsesyjnie powtarzających się form i symboli geometrycznych. On je rozpamiętywa. Rozsmakowuje się w ich ,,magicznym" znaczeniu. Pochłonięty grą prostopadłościanów, wydrążonych walców, skomplikowanych spirali i stożków – ustawia je w szeregi, zespoły wieloznacznych figur układających się w geometryczny szyfr uporządkowany zgodnie z bodźcami malarskiej intuicji. Rysunki są zakomponowane z pełną znajomością praw obowiązujących w plastyce, a nie w poetycko pojętej "magii". Są niezwykle wrażliwe przy całej fascynacji geometrią. Ich świat graficzny, to świat bardzo cienki, plastycznie wyrafinowany. Uwidacznia wiele wpływów starej grafiki, niezwykłe uwrażliwienie na walory kaligraficzne, rozsmakowanie w starodrukach, w dawnych sztychach. Uczulenie na wdzięki dawnych rycin wiąże się z pewną graficzną zmysłowością, troską o fakturę, powierzchnię papieru, sposób położenia plamy barwnej, delikatne prowadzenie kreski. Sugestywność tych rysunków, to przede wszystkim ich wdzięk plastyczny podbudowany ,,magicznością" i intelektualizmem. (…)Na rysunki Makowskiego patrzy się z przyjemnością, przede wszystkim dlatego, że są pięknie zrobione, rysowane. Jego kolor ma często więcej wspólnego z Kandinsky'm niż z magicznością. Jego ,,metafizyczne" symbole świadome są bieżących przeobrażeń plastyki, a forma znajduje bezpośredni oddźwięk u odbiorcy nie zawsze zastanawiające się nad jej ,,nowoczesnością". Wracamy do narzuconego przez Makowskiego labiryntu wyobrażeń i geometrycznej konstrukcji. Odległej przeszłości i powiązań z nadrealizmem. " - 

 

- Jerzy Olkiewicz, Makowski i "Zachęta", "Kultura" 1966, nr 7.

Prace artysty od dawno są doceniane przez miłośników i kolekcjonerów sztuki. Obrazy i rysunki były wielokrotnie wystawiane w prestiżowych muzeach i galeriach. Nie ma wątpliwości, że to właśnie talent i pracowitość artysty przełożyły się na te liczne sukcesy w świecie artystycznym.