Nastrojowe pejzaże Melanii Muter

Artykuł

Nastrojowe pejzaże Melanii Muter

"Muter traktowała niewątpliwie naturę i żywe ludzkie modele w podobny sposób i był to chyba jeden z sekretów jej wielkiej sztuki"  

- Mela Muter, Tableautins d'Avignon – Les Arbres, l. 50, rkps w archiwum B. i L. Nawrockich  

 

Pejzaże, obok portretów, były najczęściej podejmowanym tematem malarskim przez Melę Muter. Artystka stworzyła wiele ciekawych przedstawień ze swych podróży – obrazując krajobrazy Francji oraz Hiszpanii. Prace te charakteryzują się solidnie wypracowanym aparatem plastycznym i intelektualnym, ale również ukazują mieszankę ówczesnych przodujących prądów artystycznych. Początkowe pejzaże Muter z widokami Concarneau z Bretanii stanowią odzwierciedlenie jej kontaktów z grupą Pont-Aven oraz twórczością Władysława Ślewińskiego. W latach 1915-1919 polska malarka odwoływała się w swych dziełach do stylu obrazowania Vincenta Van Gogha oraz fowistów, co widoczne jest szczególnie w operowaniu silnymi kontrastami oraz jednolitymi plamami barw, a także ekspresyjnymi impastami. Kolejne lata to dla jej działań artystycznych czas inspiracji malarstwem Cézanne'a oraz panującego kubizmu. Prace jej obrazują wtedy południe Francji, ujęte w ciepłych barwach kolorystycznych wraz z kubistycznymi formami. W latach 30. Melania Muter urozmaiciła swe widoki w malownicze zakątki doliny Rodanu. Natomiast w latach 40., po wybuchu wojny zamieszkiwała w Villeneuve-lès-Avignon oraz Awinionie, gdzie powracała do dawniej malowanych motywów, a także malując widok na rzekę Rodan, prowansalską przyrodę, górzysty pejzaż.

We wrześniowej ofercie ArtOutlet. Szuka Dawna oferujemy pracę właśnie z lat 40. XX wieku, zatytułowaną "Drzewa nad kanałem". Kompozycja prezentuje monumentalne sylwetki drzew, które w rytmiczny sposób mogą przywoływać na myśl kolumnadę antycznej świątyni. Praca ta jest wizualnie powiązana z inną wczesną pracą artystki, "Brzozy" z 1902 roku. Wyżej zestawione dzieła powstały w odległym od siebie odstępie czasowym, natomiast są ze sobą ściśle związane poprzez nastrojowość jaka towarzyszyła dziełom malarskim Meli Muter przez całą jej działalność. Pejzaż "Brzozy" z 1902 roku, powstały na początku XX wieku, nawiązywał do metafizyczności oraz odnosił się do psychologizacji natury, która ówcześnie była powszechnie wykorzystywana przez twórców i stosowana jako środek wyrazu – syntetyzacji krajobrazu. Kompozycja "Drzewa nad kanałem", pomimo iż powstała już w latach 40. XX wieku i wykazuje związki z nowopowstałymi wówczas nurtami, nadal przenika spod niej silna warstwa nastrojowości, melancholii i panteistyczna perspektywa pejzażu. W obu tych pracach, artystką oddała głos przyrodzie. Niezwykła wrażliwość artystki wobec natury dostarczała jej źródła inspiracji. Muter potrafiła dostrzec emocjonalną strefę przyrody i zarazem namacalnie oddać ją na płótnie.