Sztuka Współczesna. Instalacje - Environment - Nowe Media
3 grudnia 2020 godz. 20:00

Maria Pinińska-Bereś (1931 Poznań - 1999 Kraków)
"Gotowalnia Ledy" z cyklu "Psychomebelki", 1974
Estymacja: 180 000 - 240 000 zł
Numer obiektu na aukcji
203
Maria Pinińska-Bereś (1931 Poznań - 1999 Kraków)
"Gotowalnia Ledy" z cyklu "Psychomebelki", 1974

Estymacja: 180 000 - 240 000 zł

płótno, płyta, olej, gąbka, 80 x 138 x 90 cm
opisana wewnątrz kompozycji: 'Gotowalnia Ledy'
ID: 93062
Podatki i opłaty
- Do kwoty wylicytowanej doliczana jest opłata aukcyjna. Stanowi ona część końcowej ceny obiektu i wynosi 18%.
- Do kwoty wylicytowanej doliczona zostanie opłata z tytułu "droit de suite". Dla ceny wylicytowanej o równowartości do 50 000 EUR stawka opłaty wynosi 5%. Opłata ustalana jest przy zastosowaniu średniego kursu euro ogłoszonego przez NBP w dniu poprzedzającym dzień aukcji.
Pochodzenie
  • zakup bezpośrednio od rodziny artystki
  • kolekcja prywatna, Polska
Literatura
  • Maria Pinińska-Bereś 1931-1999, katalog wystawy, Galeria Sztuki Współczesnej Bunkier Sztuki w Krakowie, Kraków 1999, kat. 56, s. 48 (il.)
Wystawiany
  • „Xawery Dunikowski i uczniowie”, Muzeum im. Dunikowskiego w Warszawie, Oddział Muzeum Narodowego w Warszawie, 1975
  • „Rzeźba roku 1974”, Pałac Sztuki, Kraków, 1975
  • „Wystawa laureatów nagrody krytyki”, Galeria Pryzmat, Kraków, 1976
  • Wystawa indywidualna, Galeria Krzysztofory, Kraków, 1980
  • „Artystki polskie”, Muzeum Narodowe w Warszawie, 1991
  • „Voices of Freedom”, The National Museum of Women in the Arts, Waszygton, USA, 1991
  • Wystawa indywidualna, Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku, 1993
  • Maria Pinińska-Bereś 1931-1999, wystawa retrospektywna, Bunkier Sztuki w Krakowie, Kraków 1999
  • Maria Pinińska-Bereś 1931-1999, wystawa retrospektywna, Galeria Bielska BWA w Bielsku-Białej, 2000
  • Maria Pinińska-Bereś 1931-1999, wystawa retrospektywna, Galeria Miejska Arsenał w Poznaniu, 2000
Więcej informacji
Maria Pinińska urodziła się w zamożnej rodzinie w Poznaniu. Za jej wychowanie odpowiadał w głównej mierze dziadek, niebywale silna osobowość, inżynier, jeden z budowniczych Gdyni, prowadzący prywatne przedsiębiorstwo – również w okresie PRL-u. Po II wojnie światowej rodzina przeniosła się do Katowic. To właśnie stamtąd młoda artystka przeprowadziła się do Krakowa, by podjąć studia na Akademii Sztuk Pięknych na Wydziale Rzeźby w pracowni Xawerego Dunikowskiego. Profesor szybko docenił talent Marii Pinińskiej. Jerzy Bereś w 2008 mówił: „Dunikowski wybierał najlepsze projekty studentów i decydował, które mają zostać odlane. Projekty Marii już od początku, od kiedy robiliśmy podstawowe studium głowy czy aktu, były przeznaczane do realizacji. W efekcie ja miałem podwójną robotę, bo tworzenie rzeźby to ciężka, fizyczna praca, której kobieta może nie podołać” (Dominika Buczak, Różowa rewolta, „Gazeta Wyborcza”, 3 marca 2008). Sama Maria Pinińska wspominała: „Wszyscy uważali – ja również – że jeśli kobieta chce studiować i pracować, to musi się mierzyć z mężczyznami. Musi być od nich lepsza. Przyjęłam kategorie, którymi operowała sztuka akademicka” (Ibid.). Potem je odrzuciła, ale to właśnie Dunikowskiemu miała zawdzięczać dbałość o formę. W 1956 artystka otrzymała z rąk słynnego rzeźbiarza honorowy dyplom. Rok po studiach młoda artystka wyszła za mąż za kolegę z roku, Jerzego Beresia. Otoczona przez silne męskie osobowości Pinińska wcześnie poczuła, że musi znaleźć własny, zupełnie odrębny sposób artystycznej wypowiedzi. Jej pierwsza różowa rzeźba powstała w 1957. Kolejne były „Rotundy” – masywne, betonowe konstrukcje skrywające subtelne, kobiece symbole. By wyzwolić się z fizycznego trudu, jaki wiązał się z tworzeniem betonowych obiektów, artystka eksperymentowała z lżejszą formą. Na gliniane modele nakładała masę z papieru i kleju. Zaschnięta skorupa była lekka, ale twarda i trwała. Z tej masy w 1965 powstał pierwszy gorset. Gorset – narzędzie ciemiężenia kobiet – paradoksalnie był krokiem w osiągnięciu zupełnej artystycznej niezależności. Słowami artystki: „Uważam rok 1965 za datę, kiedy zaczyna się moja sztuka, którą można określić jako kobiecą. (…) W 1965 postanowiłam (…) całkowicie zerwać z rzeźbiarskim materiałem i warsztatem” (Ibid.). „Czy kobieta jest człowiekiem” – to ostatni „Gorset” Marii Pinińskiej-Bereś. Ma kształt stroju kąpielowego z wyraźnie zarysowanym kształtem piersi, brodawek i pępka. Na białym tle odciśnięto dziesiątki różowych pocałunków. Do rzeźby przymocowana jest tabliczka z napisem: „Data produkcji… Data ważności…?”.