Waldemar Świerzy (ur. 1931 r., Katowice) – jeden z najwybitniejszych twórców Polskiej Szkoły Plakatu, grafik, ilustrator książek, projektant okładek, kalendarzy i znaczków pocztowych. Profesor poznańskiej i warszawskiej ASP, doktor honoris causa Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.
Świerzy jest autorem powszechnie znanych plakatów filmowych, teatralnych, cyrkowych i muzycznych np. do filmu Blow up M. Antonioniego, Czasu Apokalipsy F. F. Coppoli, czy też kultowego plakatu Jimmiego Hendrixa. Międzynarodową sławę przyniósł mu cykl Wielcy ludzie jazzu portretujący m.in. Louisa Armastronga, Duka Ellingtona, Charlie Parkera.
Laureat wielu nagród. Za plakat Czerwona Oberża otrzymał Grand Prix im. Toulouse-Lautreca na 1. Międzynarodowej Wystawie Plakatu Filmowego w Wersalu (1959 r.), następnie w 1962 r. przyznano mu trzecie miejsce za plakat Dwa piętra szczęścia. W 1970 r. dostał pierwszą nagrodę 10-go Biennale sztuki w Sao Paulo. Kolejne plakaty artysty – Ziemia obiecana i Psy wojny zdobyły pierwsze nagrody na Konkursie Plakatów Filmowych tygodnika Hollywood Reporter w Los Angeles (1975 i 1985 r.).
Jego prace znajdują się w kolekcjach i zbiorach na całym świecie m.in.: Institute of Contemporary Art w Londynie, Stedelijk Museum w Amsterdamie, Kunstbiblothek w Berlinie, Ermitażu w Leningradzie, Bibliteque Forney w Paryżu, Muzeum Narodowego w Poznaniu, Muzeum Plakatu w Wilanowie.
 
 
Dawno temu w Ameryce … to wystawa prezentująca prace malarskie Waldemara Świerzego pochodzące z serii Gangsterzy. Jej tworzenie rozpoczął artystaw latach 90-tych, inspirując się legendą amerykańskiego światka przestępczego czasów prohibicji. Pojawiają się na nich sceny hazardu, mafijnych spotkań i porachunków, umieszczonych w nocnej scenerii oświetlanej reflektorami limuzyn lub w mrocznych wnętrzach wypełnionych dymem cygar i muzyką jazzową. Bohaterami serii są czarne legendy mafii, wśród nich postacie historyczne jak Al Capone lub fikcyjne, gangsterzy w charakterystycznych kapeluszach i garniturach, działający w odwecie, eliminujący swoich rywali, rozgrywający kolejną partię pokera albo bawiący się w towarzystwie pięknych kobiet. Innymi słowy życie codzienne mafijnego świata Ameryki lat 20-tych i 30-tych.Prace te odsłaniają doskonały warsztat malarski artysty, a sama tematyka jest pretekstem do pokazania szerokiego wachlarza umiejętności autora. Ujęcia z zaskakujących perspektyw, śmiały skrótowy sposób ukazania postaci, mocne zestawienia kolorystyczne i posługiwanie się gęstą plamą barwną, oraz włączeniepodłoża malarskiego w proces kreowania postaci (np. The bar is open, kat. 12, Silent night, kat. 17), to cechy wyróżniające prezentowane prace.Pomimo brutalnej często tematyki i krwawych scen gangsterzy Świerzego w żadnym razie nie wywołują grozy – artysta podchodzi do swoich postaci z ciepłą ironią, jego mafiozi przedstawieni są w rozbrajający, wywołujący uśmiech, nieco rubaszny sposób. Do groźnego wizerunku amerykańskich mafijnych familii, Świerzy podszedł z żartobliwym dystansem. Lejąca i rozpryskująca się czerwonymi plamami krew bohaterów i latające we wszystkich kierunkach kule rewolwerowe, nie są środkiembrutalizującym przedstawianą scenę, ale raczej pretekstem do jej rozmalowania, nadania barwnej ekspresji przy jednoczesnym ograniczeniu używanych środków malarskich. Warto bowiem zwrócić uwagę, że w wielu pracach, artysta ograniczył paletę barwną do kilku zaledwie kolorów (Koniec Ala, kat. 9, The silver arrow, kat. 10). Przypominające plamy farby będące efektem gry w paintball, czerwone rany postrzałowe, nabierają w tych pracach cech znaku graficznego. Świerzy w absolutnie mistrzowski sposób przekuwa ponad sześćdziesięcioletnie doświadczenie grafika – plakacisty w doświadczenie malarza, potrafiącego z niebywałą zdawałoby się lekkością osiągnąć zamierzony, doskonały przecież efekt artystyczny. Mimo, że wystawa skupia się głównie na malarskim aspekcie twórczości Świerzego, na wystawie prac jednego z twórców zjawiska, które do historii sztuki przeszło pod nazwą Polskiej szkoły plakatu, nie mogło zabraknąć tych ostatnich. W ciągu 60 lat swojej działalności artystycznej Świerzy stworzył ich ponad 900. Na wystawie pokazujemy te z najbardziej znanych serii „Wielcy ludzie jazzu” i „Wielcy ludzie kina” czy słynne plakaty cyrkowe.
 
Kontakt: Małgorzata Lemenek m.lemanek@desa.pl – kierownik galeriiAgata Szkup a.szkup@desa.pl