Adam Marczyński, artysta związany ze środowiskiem krakowskim, wywarł znaczący wpływ na kształt polskiej sztuki powojennej. Jednym z elementów wyróżniających jego twórczość jest ciągłe eksperymentowanie. Drogi poszukiwań nowych rozwiązań artystycznych ukazują prezentowane właśnie na wystawie prace.
 
Przygoda Adama Marczyńskiego ze sztuką rozpoczęła się od fascynacji estetyką kubizmu. To zainteresowanie zgeometryzowanymi formami uwidacznia się chociażby w rysunkach W ogrodzie I i w Martwej naturze z lampą naftową. Doświadczenia Marczyńskiego z kubizmem przerodziły się z czasem w rozważania o formie dzieła. To doprowadziło artystę w połowie lat 50. do barwnych kompozycji, opartych na płynnych liniach i intensywnej kolorystyce. W tych lirycznych pracach ujawnia się oryginalny styl artysty. Plamy barwne o nieregularnych kształtach mieszają się, przechodząc jedna w drugą. Początek lat 60. przyniósł jednak nowe zagadnienia w malarstwie Adama Marczyńskiego. Artysta powrócił do geometrycznych form, tworząc kompozycje oparte tylko i wyłącznie na kołach oraz kwadratach. Formy te układają się w rytmiczne struktury połączone prostymi liniami, dając wrażenie konstrukcji przestrzennych. Eksperymentowanie z geometrią i przestrzenią doprowadziło Marczyńskiego pod koniec lat 60. do stworzenia najbardziej znanych z jego twórczości realizacji – reliefowych kompozycji z niewielkimi kasetonami. Przyczepione do kompozycji ruchome elementy dzieł podejmowały problem udziału widza w dziele sztuki. Odbiór konstruowanych z ruchomych części prac był uzależniony od kąta oglądu oraz otoczenia, w którym eksponowane było dane dzieło.
 
Interesującym elementem w twórczości Adama Marczyńskiego są również tworzone przez szereg lat monotypie. Ta technika graficzna, charakteryzująca się uzyskaniem tylko jednej odbitki, pozwalała artyście na eksperymentowanie i poszukiwanie nowych, przede wszystkim formalnych, rozwiązań. Każda z prac ukazuje jedyny i oryginalny sposób rozwiązania problemów artystycznych podejmowanych przez Marczyńskiego. Monotypie artysty są jednocześnie uzupełnieniem jego twórczości malarskiej – poruszają zagadnienia podobne do tych, które widoczne są w dorobku malarskim.
 
Znaczącą rolę w dorobku artystycznym Adama Marczyńskiego stanowią ilustracje. Twórca bardzo chętnie podejmował problem relacji malarstwa i literatury. Stworzył szereg prac do opowiadań, wierszy i baśni. Prezentowane na wystawie ilustracje ukazują w kwestii formalnej, że ta działalność artystyczna Marczyńskiego wpisuje się w rozważania podejmowane przez niego również w malarstwie.
 
Adam Marczyński był artystą, który przez lata twórczej działalności nieustannie poszukiwał nowych rozwiązań. Liczne eksperymenty zarówno w tematyce, jak i formie dzieł doprowadzały go do niepowtarzalnych i oryginalnych rezultatów, którymi wpisał się w dzieje powojennej sztuki polskiej.
 
MICHAŁ BOLKA,DESA UNICUM 
Kontakt:
Michał Bolka m.bolka@desa.pl - kierownik galerii
Adriana Zawadzka a.zawadzka@desa.pl