VIP – Wzornictwo Inspirowane Pasją. Jerzy Krystyn Olszewski i jego twórczość

Mariusz Pendraszewski

Hasło "Wzornictwo inspirowane pasją" doskonale oddaje charakter prac Jerzego Krystyna Olszewskiego – twórcy z niezwykłą lekkością poruszającym się w różnych materiach: od papieru, przez drewno po szkło. Swoje zdolności rozwijał pod okiem czołowego przedstawiciela polskiego szkła artystycznego – Henryka Albina Tomaszewskiego, który w 1986 r. opisywał twórczość swojego ucznia słowami:

Olszewski poznał wszystkie możliwości ciekłej masy szklanej i podkreśla jej najpiękniejsze walory plastyczne, to jest przezroczystość i jej ruchliwość w trakcie komponowania.

Jerzy Olszewski urodził się w 1956 roku w Warszawie w rodzinie architektów. Szkołę średnią kończył w Singapurze uczęszczając do Szkoły Zjednoczonego Świata (United World College of South East Asia). Po powrocie do kraju ukończył studia na Wydziale Geografii Uniwersytetu Warszawskiego, a następnie pracował naukowo w Zakładzie Hydrologii UW do grudnia 1981 roku.

Stan wojenny był okresem, kiedy Olszewski zaczął pracować twórczo; rzeźbił w dębie, wykonywał unikatowe kompozycje łączące światło z drewnem i ręcznie czerpanym, ryżowym papierem japońskim, który zdobił własnoręcznie wykonaną grafiką w japońskiej technice sumie. Jej tajniki zgłębił ucząc się sztuki grafiki japońskiej podczas pobytu w Singapurze. W 1982 roku zetknął się z prof. Henrykiem Albinem Tomaszewskim i od tego czasu swoje fascynacje światłem zaczął realizować w formach szklanych. Przez kilka lat był jedynym uczniem i współpracownikiem tego znakomitego artysty. Wtajemniczony w technikę formowania szkła na gorąco oraz jego mechaniczną obróbkę, skierował teraz całą swoją twórczość na szkło i światło.

Brak formalnego wykształcenia artystycznego nie przeszkodził Jerzemu Olszewskiemu w osiągnięciu sukcesu w tej dziedzinie. Już w latach 80. prace artysty trafiły na liczne wystawy. Były prezentowane w kraju, między innymi w Galerii Grażyny Hase, a także na licznych wystawach zagranicznych m.in. w Kopenhadze, Moskwie, Brasilii – gdzie otrzymał pierwszą nagordę w konkursie Małych Form Szklanych, Singapurze, Hamburgu i Malmö. W 1986 roku Henryk Albin Tomaszewski napisał o Olszewskim:

…aczkolwiek nie kończył wyższych studiów artystycznych, to dzięki nieprzeciętnym zdolnościom, umiłowaniu i pasji twórczej jest artystą, który tworzy w różnych materiałach. Do każdego materiału podchodzi ze szczególnym podkreśleniem naturalnego piękna jego struktury.

W 1989 roku uzyskał bezterminowe uprawnienia Ministerstwa Kultury i Sztuki do wykonywania zawodu artysty plastyka Jednocześnie otrzymał uprawnienia czeladnicze w zawodzie elektrotechnika, niezbędne wówczas do samodzielnej produkcji lamp.

W latach 1993-1999 prowadził firmę Kami, gdzie m.in. sprzedawał swoje prace. Lata 90. były dla artysty okresem obfitującym w wystawy m.in. w Warszawie, Kopenhadze, Neapolu, Padwie czy Paryżu. Jego prace trafiły do zbiorów muzealnych i kolekcji prywatnych w Polsce, Danii i Niemczech.

W roku 2000, współpracując z francuską firmą "Mediane Varsovie", jako projektant lamp podczas międzynarodowych targów oświetlenia "Światło 2000" w Warszawie, otrzymał główną nagrodę za projekt "abażura modularnegoo".W tym samym roku ów projekt wyróżniony został także w kultowym plebiscycie "Dobry Wzór" organizowanym przez Instytut Wzornictwa Przemysłowego. Jedna z lamp artysty z kolekcji Art Nature otrzymała nagrodę "Wzór Roku 2000" nadaną przez Ministra Gospodarki.

W 2003 roku współpracował z Akademią Sztuk Pięknych w Warszawie z wydziałem Wzornictwa Przemysłowego, gdzie prowadził zajęcia z zakresu wzornictwa oświetleniowego z zastosowaniem wybranych technologii i produktów. W latach 2003-2009 współpracował z Francuzką projektantką Celine Wright, dla której organizował w Polsce produkcję wyrobów według jej projektów z zakresu oświetlenia, artykułów dekoracji wnętrz oraz szkła użytkowego, będąc jednocześnie doradcą technicznym przy projektowaniu lamp oraz nowych technologii w oświetleniu.

W latach 2005-2006 współpracował z firmą Aga Light Centrum jako New Produkt Manager, projektując techniczne oprawy oświetleniowe. Jego projekty zostały wdrożone i były produkowane przez ALC. W roku 2007 otworzył własną pracownię "ARTIVITY - Wzornictwo Inspirowane Pasją". W latach 2019-2020 prowadził autorską galerię przy ul. Narbutta w Warszawie.

W twórczości artysty dostrzec można liczne odniesienia do wołomińskich realizacji Tomaszewskiego. Czytelne inspiracje naturą, możliwość różnorodnej interpretacji, oszczędne zastosowanie koloru to jedne z najbardziej widocznych analogii w pracach ucznia i mistrza. Olszewski śmiało łączy ekspresyjną formę z właściwościami materii szklanej, umożliwiającymi rozgrywającą się w jego dziełach przemyślaną grę światła. Oprócz walorów estetycznych, prace Olszewskiego niosą ze sobą treść o czym wspominał sam Tomaszewski:

 

Opracowuje nie tylko rzeźby ze szkła w technikach własnych, ale nadaje swoim kompozycjom głębszy sens. Na przykład jedna z kompozycji jest reminiscencją latarni morskiej, inna wciąga swoją formą w dalekie podróże morskie, inna nasuwa nieprzeparte skojarzenie z Madame Butterfly...

Grupą prac artysty zasługującą na szczególną uwagę są realizacje ze szkła bursztynowego. Wystawione na działanie światła naturalnego, bądź odpowiednio oświetlone światłem sztucznym wchodzą w relację z otaczającą je przestrzenią, rzucając złociste cienie i refleksy. Artysta nazywa je "duszą szkła bursztynowego".

Jerzy Krystyn Olszewski kontynuuje swoją praktykę twórczą. Aktualnie zajmuje się wielkoskalowymi formami przestrzennymi z francuskiego niepalnego papieru – Drop Paper. Realizuje projekty dla muzeów oraz obiektów komercyjnych. Nadal fascynuje go szkło i realizacja autorskich lamp.