Stasys Eidrigevičius i Włoskie Wakacje. Kolekcja z Galerii Spicchi dell'Est
"Stasys osiągnął to, o czym marzy każdy artysta – stworzył swój świat. Do tego świata wprowadza nas bez żadnych zabiegów, bez przygotowań, objaśnień, bez uprzednich wtajemniczeń. Od razu, od pierwszego rysunku, ba! od pierwszej kreski i plamy jesteśmy wewnątrz Stasysowego świata. Znalazłszy się w nim, czujemy przede wszystkim oszołomienie. Następnie chcemy zorientować się, gdzie jesteśmy – zaczynamy się więc rozglądać".
Ryszard Kapuściński
Obiekty zaprezentowane w ofercie aukcji "Stasys Eidrigevičius i Włoskie Wakacje. Kolekcja z Galerii Spicchi dell'Est" pochodzą ze słynnej galerii Spicchi dell'Est, prowadzonej przez Stefanię oraz Dario Pigów – Włochów, którzy zapałali miłością do polskiej sztuki i jej twórców.
Galeria Spicchi dell'Est zorganizowała pierwszą wystawę Stasysa w 1991. Była to zarazem pierwsza wystawa twórcy we Włoszech. Tekst do katalogu napisał ceniony krytyk Vittorio Sgarbi. Artysta poruszony słowami krytyka uznał je praktycznie za manifest swojej sztuki i zainspirował go do stworzenia cyklu 21 obrazów olejnych. Jak opowiadał o tym doświadczeniu sam artysta: "Był to tekst o artyście, o procesie tworzenia, taki, że czułem, jakbym to sam wypowiedział. Pomyślałem, że napiszę ten tekst na obrazkach, literka nie jest tu abstrakcją, ma w sobie sens, połączyłem ją z moim bohaterem". (Stasys Eidrigevičius w rozmowie z Wiesławą Wierzchowską, [w:] Stasys 50. Wystawa retrospektywna, [red.] Józef Grabski, Kraków 1999, s. 56). Co ciekawe, po wystawie w 1992 jeden z obrazów artysty trafił do zbiorów watykańskich. Na ścianach instytucji prezentowano także cykl, który powstał w czasie rzymskiego festiwalu muzycznego Progetto Musica 9. W 1999 w galerii odbył się jeden z performance'ów artysty "Rysowanie I" oraz "Zmywanie II".
Galeria Spicchi dell'Est była niezwykłym miejscem, które powstało z miłości pewnej Włoszki do polskiej sztuki. Tą pasjonatką była Stefania Piga. Jej fascynacja zrodziła się z przypadku, ale podyktowała wszystkie jej późniejsze wybory zawodowe. Pani Piga pracowała jako korespondentka RAI TV, oficjalnej rozgłośni radiowo-telewizyjnej we Włoszech. W związku z pełnieniem obowiązków służbowych była wielokrotnie wysyłana do krajów wschodniej Europy, aż w końcu dotarła do Polski na jedną z konferencji. W czasie podróży miała okazję poznać wiele osobistości ze świata sztuki, m.in. Tadeusza Kantora. Para od razu nawiązała znajomość, a Stefania pokochała polską sztukę oraz kulturę. To właśnie wtedy narodził się pomysł, by tę część Europy przybliżyć włoskiemu odbiorcy. Stefania podjęła decyzję o otwarciu galerii w Rzymie, która zajęłaby się promowaniem polskiej sztuki oraz tej tworzone w centralnej Europie.
Jak opowiadała o tym procesie: "Stopniowo dojrzewał we mnie projekt mający na celu przybliżenie i rozpowszechnienie we Włoszech sztuki polskiej i innych krajów środkowej Europy – określanych mianem Wschodu. We włoskiej zbiorowej wyobraźni ten wielki obszar Europy był, i moim zdaniem, po części, jest nadal, bardziej związany z wydarzeniami historyczno-politycznymi niż ze sztuką współczesną i nowoczesną".
Dzięki zaangażowaniu licznych inwestorów Stefania zrealizowała swoje marzenie. Dyrektorem galerii Spicchi dell'Est został sam Tadeusz Kantor. Otwarcie instytucji nastąpiło 11 czerwca 1990, a na wydarzeniu pojawiły się osobistości z włoskiego świata sztuki oraz liczni krytycy. Galeria prowadzona przez Stefanię Pigę powstała z myślą o prezentacji sztuki z Europy Wschodniej. Przez 25 lat działalności instytucji prezentowano prace takich artystów jak Tadeusz Kantor, Henryk Stażewski, Tomasz Tatarczyk, Franciszek Starowieyski czy właśnie Stasys Eidrigevičius. Ale Państwo Piga nie poprzestali na najsławniejszych twórcach. Ciągle odkrywali uniwersalny wymiar działalności kolejnych polskich, ale także litewskich, rumuńskich czy węgierskich artystów.