4 sierpnia 2021

Polskie plakaty amerykańskich filmów

Koniec lat 40. w Polsce związany jest z intensywnym rozwojem sztuki plakatu, filmowego szczególnie. To znaczące zjawisko w polskiej sztuce rozpoczęli Henryk Tomaszewski i Eryk Lipiński, którzy podjęli współpracę z państwowym przedsiębiorstwem Film Polski. Głównym założeniem artystów i warunkiem współpracy była możliwość projektowania plakatów w sposób nieskrępowany obowiązującymi wzorcami. Istotną kwestią była treść, która miała być zawarta w możliwie najbardziej syntetycznej formie, atrakcyjnej i czytelnej jednocześnie. Nowatorskie podejście do plakatu filmowego, odbiegające od komercyjnych afiszy, było zerwaniem ze stylem "sentymentalym" czy "rewolwerowym" i stworzeniem nowej poetyki. Dążenia do lapidarnej syntezy, skrótu plastycznego określiło charakter nowej, Polskiej Szkoły Plakatu. 

 

Jakub Erol jest autorem blisko tysiąca plakatów filmowych, w tym m.in do filmu "Andriej Rublow" w reż. Andrieja Tarkowskiego, wyróżnionego nagrodą Międzynarodowej Federacji Krytyki Filmowej (FIPRESCI) na Festiwalu w Cannes w 1969 roku. Do jego słynnych prac należy poster do filmu "Gwiezdne wojny" George'a Lucasa, który dostępny jest w ofercie aukcyjnej, podobnie jak plakaty do filmów: "E.T.", "Czarownice z Eastwick", "Elektroniczny morderca" czy "Miłość, szmaragd i krokodyl". 

Szczególnie interesujące w ofercie są oryginalne projekty plakatów, ukazujące detal warsztatu artystów. Wśród nich jest praca "Ostatnie zadanie" autorstwa Roberta Knutha, artysty multimedialnego, którego prace znajdują się w zbiorach m.in. Muzeum Narodowego we Wrocławiu, Kościuszko Foundation, Museum of Modern Art w Nowym Jorku, Muzeum w Koszalinie, Muzeum Narodowe w Poznaniu, Muzeum Narodowe w Wilanowie. 

Wykształcony w pracowni Henryka Tomaszewskiego, Mieczysław Wasilewski jest mistrzem syntetycznego znaku graficznego. Artysta świadomie wybiera uproszczone rodzaje komunikatu wyrażone prostym językiem bez zbędnych ozdobników. Niepowtarzalny styl wynika z dyscypliny myślenia, precyzji formowania i przekształcania treści na obrazy. Minimalizm kolorystyczny wiąże się z umieszczeniem punktu ciężkości w obszarze rysunku i typografii, co sprowadza formę do wymiaru znaku, piktogramu.

Kolejnym artystą związanym z pracownią Tomaszewskiego, jest Andrzej Klimowski, urodzony i tworzący głównie w Londynie. Projektując plakaty stosuje rysunek czy grafikę warsztatową, głównie linoryt. Swobodnie porusza się między różnymi dyscyplinami sztuki, inspirując się polskim i rosyjskim fotomontażem międzywojennym, surrealnymi wizjami oraz bezpośrednio twórczością Cieślewicza. Hybrydalny wizerunek postaci ludzkiej pojawia się np. w plakacie do filmu "Omen".

Wiesław Wałkuski współpracował z szeregiem wydawnictw, teatrów i dystrybutorami filmowymi tj. Polfilm i Film Polski. Jako niezależny twórca zajmuje się plakatem artystycznym, ilustracją, malarstwem. Wałkuski jest laureatem nagród m.in. na Chicago Film Festiwal, Międzynarodowym Biennale Plakatu w Meksyku, Międzynarodowy Festiwal Plakatu w Chaumont we Francji, Międzynarodowego Konkursu na Plakat Teatralny Osnabrueck w Niemczech. 

Ofertę zamyka bardzo ciekawy zestaw prac Jerzego Flisaka, operującego z łatwością kolorem i pomysłową typografią. Bardzo zróżnicowany warsztat artysty i niewyczerpane poczucie humoru ukazane poprzez rozmaitość, żonglowanie stylami, plastycznymi cytatami, inteligentnym kadrowaniem. W swoim dorobku ma prace typowo malarskie, fotograficzne, wycinankowe, ilustracyjne, operujące znakiem - cechuje je niezwykła świeżość i rozmaitość, co czyni je atrakcyjnymi i niepowtarzalnymi.