17 maja 2021

Pierścionki

 

Pierścienie zawsze były jednym z najpopularniejszych typów biżuterii.Kobiety bardzo chętnie ozdabiały nimi swoje ciała już w starożytnym Egipcie. Nosiły je nie tylko na dłoniach, ale również na palcach u stóp. Różnorodne rodzaje pierścieni mają symboliczne znaczenia. Przykładem mogą być sygnety z wygrawerowanymi rodowymi herbami, które kojarzą się z wysokim statusem społecznym ich właściciela. Symbolem miłości między dwojgiem narzeczonych i obietnicą zaślubin stały się pierścienie ślubne, wręczano je sobie już od czasów rzymskich. Złote pierścienie, jako oznaki sprawowanego urzędu, przysługiwały jedynie osobom piastującym najwyższe urzędy w państwie. Pozostali obywatele mogli nosić jedynie te wykonane z żelaza.

 

Dynamiczny rozwój złotnictwa nastąpił w XVI i XVII stuleciu. W tym czasie zaczęto korzystać z wzorników. Były to książki z ilustracjami najmodniejszych wówczas wzorów wyrobów jubilerskich, dzięki którym w całej Europie wytwarzano biżuterię w podobnej stylistyce. U schyłku XVII stulecia zaczęto tworzyć coraz więcej biżuterii dekorowanej diamentami.

 

Pierścienie powstałe przed 1800 są dziś dużą rzadkością. Zachowało się ich niewiele, ponieważ kiedy przestawały być modne, najczęściej przetapiano je i formowano na nowo, zgodnie z obowiązującymi w tym czasie wzorami. W XVIII wieku popularnym fasonem pierścienia był tzw. giardinetto, co w języku włoskim oznacza ogródek. Określany był w ten sposób ze względu na ażurowy wzór, przedstawiający bukiet, koszyk lub wazon wypełniony kwiatami. Do tworzenia tego typu ozdób, wykorzystywano kamienie szlachetne w różnych kolorach. W okresie klasycyzmu niezwykle popularne były pierścienie zdobione małą kameą, z inspirowanym antykiem motywem kobiecej głowy.

Początek XIX stulecia przyniósł modę na dwa rodzaje pierścieni - w formie obrączki oraz wysadzane kilkoma kamieniami. Z reguły większy centralny klejnot był otoczony mniejszymi kamieniami lub perłami. Początkowo stosowano zawsze zamknięte oprawy, podklejane kolorową folią, która miała pogłębiać barwę i blask klejnotu. Następnie w latach trzydziestych XIX wieku pojawiła się biżuteria pamiątkowa o znaczeniu sentymentalnym. Dużą popularnością cieszyły się pierścienie z dedykacją, będące symbolami przyjaźni i miłości.

Jednym z najbardziej modnych motywów stosowanych w pierścionkach w połowie XIX wieku był wąż – symbol mądrości i wieczności. Szczególnie popularny stał się po tym, jak książę Albert ofiarował królowej Wiktorii w 1839 ‘wężowy' pierścionek zaręczynowy dekorowany szmaragdami. Ten typ ozdoby składał się ze spirali, tworzących dwie lub trzy obrączki z jedną lub dwiema głowami węży. Często były wysadzane diamentami lub rubinami, imitującymi oczy, na obrączkach umieszczano grawerunek lub emalię w formie łuski węża. W tym czasie chętnie noszono również pierścienie żałobne w formie złotej obrączki, dekorowanej czarną emalią. Modnym motywem zdobniczym w ówczesnej biżuterii, wykorzystywanym również w pierścieniach, był pasek z klamrą. Około 1875 wprowadzono tzw. pierścienie cygańskie, noszone zarówno przez kobiety jak i mężczyzn. Miały formę złotej obrączki z kamieniami osadzonymi w niej w taki sposób, że ich tafla była równa z powierzchnią metalu.

Początek XIX stulecia przyniósł modę na dwa rodzaje pierścieni - w formie obrączki oraz wysadzane kilkoma kamieniami. Z reguły większy centralny klejnot był otoczony mniejszymi kamieniami lub perłami. Początkowo stosowano zawsze zamknięte oprawy, podklejane kolorową folią, która miała pogłębiać barwę i blask klejnotu. Następnie w latach trzydziestych XIX wieku pojawiła się biżuteria pamiątkowa o znaczeniu sentymentalnym. Dużą popularnością cieszyły się pierścienie z dedykacją, będące symbolami przyjaźni i miłości.

Jednym z najbardziej modnych motywów stosowanych w pierścionkach w połowie XIX wieku był wąż – symbol mądrości i wieczności. Szczególnie popularny stał się po tym, jak książę Albert ofiarował królowej Wiktorii w 1839 ‘wężowy' pierścionek zaręczynowy dekorowany szmaragdami. Ten typ ozdoby składał się ze spirali, tworzących dwie lub trzy obrączki z jedną lub dwiema głowami węży. Często były wysadzane diamentami lub rubinami, imitującymi oczy, na obrączkach umieszczano grawerunek lub emalię w formie łuski węża. W tym czasie chętnie noszono również pierścienie żałobne w formie złotej obrączki, dekorowanej czarną emalią. Modnym motywem zdobniczym w ówczesnej biżuterii, wykorzystywanym również w pierścieniach, był pasek z klamrą. Około 1875 wprowadzono tzw. pierścienie cygańskie, noszone zarówno przez kobiety jak i mężczyzn. Miały formę złotej obrączki z kamieniami osadzonymi w niej w taki sposób, że ich tafla była równa z powierzchnią metalu.

 

W latach 90. XIX wieku nowe wzory pierścieni odzwierciedlały edwardiański powrót do stylów dworskich, wywodzących się z XVIII stulecia. Biżuteria z tego czasu charakteryzowała się wytwarzaniem wyjątkowo delikatnych opraw kamieni szlachetnych. Bardzo modny był motyw serca wysadzanego kolorowymi klejnotami i diamentami. Typowe dla końca XIX wieku są pierścienie – markizy, zwykle dekorowane różnej wielkości diamentami.

Na przełomie XIX i XX wieku wyroby sztuki jubilerskiej zostały zdominowane przez styl secesyjny. Biżuteria przybierała formy naśladujące naturę. Chętnie wykorzystywano kolorowe kamienie szlachetne, srebro, barwną emalię, macicę perłową, szylkret, kość słoniową, perły. W tym samym czasie popularna stała się biżuteria w stylu edwardiańskim, inspirowana klejnotami Marii Antoniny i dworskimi wyrobami jubilerskimi z XVIII stulecia.

Platyna stała  się dominującym materiałem w wyrobach sztuki jubilerskiej na początku XX stulecia. Wysoka temperatura topnienia tego kruszcu pozwalała na jego dowolne formowanie. Platynę wykorzystywano do tworzenia głównie pierścionków i ślubnych obrączek.

W latach 20. i 30. XX wieku w biżuterii zapanował styl art déco. Charakteryzował się geometryzacją, symetrią, prostotą i elegancją. Zaczęto stosować nowe geometryczne szlify kamieni – kwadrat, trójkąt, bagiet czy trapez. Do dzisiaj wyroby jubilerskie w stylu art déco są jednymi z najlepiej sprzedających się na rynku antykwarycznym.