Kilka słów o fotografii

Przewodnik kolekcjonera

Kilka słów o fotografii

Dawniej fotografia była uważana za magiczną siłę, która kradnie dusze fotografowanym. Dziś uważamy za zupełnie naturalne, że każdy z nas ma dostęp do rejestrowania świata za pomocą zdjęć i chętnie z tego korzystamy.


Zwyczajowo za datę wynalezienia fotografii uznaje się rok 1839. Wtedy właśnie Louis Daguerre zaprezentował sposób utrwalania realnego obrazu. Wykorzystał do tego wypolerowaną miedzianą płytkę, którą pokrył wcześniej jodkiem srebra. Tak powstał dagerotyp, a w konsekwencji dalszych badań i eksperymentów prowadzonych przez Williama Talbota, powstała fotografia, którą znamy.


Fotografia nie istnieje bez światła. To właśnie dzięki światłu jest możliwe zarejestrowanie trwałego obrazu, który później przenosi się na papier. Do wykonania fotografii można wykorzystać aparat fotograficzny, w którym znajduje się układ soczewek optycznych spełniających określone funkcje, ale można zrobić fotografię również bez użycia aparatu.


Fotografia tradycyjna to ten rodzaj fotografii, w którym obraz rejestruje się dzięki światłoczułym związkom srebra naniesionym na szklane płyty, a później na celuloidowe błony fotograficzne. Obraz ten wywołuje się i utrwala w ciemni fotograficznej przy użyciu odpowiednich kąpieli chemicznych. Z powstałego w ten sposób negatywu, obraz jest przenoszony – pod powiększalnikiem – na światłoczułe podłoże papierowe. Fotografia tradycyjna może być monochromatyczna lub barwna. Kolorowe klisze fotograficzne weszły do użycia w połowie lat 30. XX w. 


W fotografii cyfrowej natomiast, również dzięki światłu, rejestrujemy obraz wykorzystując matrycę cyfrową. Obraz zapisany w pamięci aparatu czy karcie pamięci możemy obejrzeć w komputerze lub wydrukować na papierze czy innym materiale. Cyfrowy plik fotograficzny pozwala na różnorakie modyfikacje zarówno kolorystyczne jak i efektowe.

 

Rodzaje odbitek

Odbitka żelatynowo-srebrowa

 

(silver gelatin print) jest najbardziej powszechną formą występowania fotografii. Znajdziemy ją w albumach rodzinnych i na wystawach w galeriach. To obraz pozytywowy powstały na papierze światłoczułym. Aby uczulić papier na działanie światła, pokrywa się go warstwą żelatyny zawierającej sole srebra. Odbitka taka powstaje w ciemni fotograficznej przez naświetlenie papieru, wywołanie i odpowiednie utrwalenie w odczynnikach chemicznych. Aby zwiększyć jej trwałość można zastosować dodatkowo kąpiel w tonerze selenowym lub złotym. Tonery nie zmieniają koloru odbitki, ale wydłużają jej fizyczną trwałość. Odbitki żelatynowo-srebrowe wykonane w ciemni samodzielnie przez autora fotografii są jednymi z najbardziej poszukiwanych przez kolekcjonerów. 

 

Plantynotypia

 

(platinium print) na podłożu papierowym to odbitka, w której srebro jest zastąpione platyną. Dzięki temu odbitki wykonane w tej technice są najbardziej trwałe.

C-print

 

To odbitki barwne, które mogą być robione na podłożu papierowym. Współczesne papiery światłoczułe do fotografii kolorowej są pokrywane na dolnej powierzchni warstwą plastiku, aby ułatwić proces wywoływania w laboratoriach. Taki papier fotograficzny oznaczany jest literkami RC.

Wydruki pigmentowe

 

(pigment print) na papierze archiwalnym zostały dopuszczone jako forma prezentacji i sprzedaży fotografii w galeriach i na rynku aukcyjnym, o ile spełniają określone wymogi trwałości. W odpowiedniej do wydruku fotografii drukarce powinien znajdować się dedykowany właśnie do niej tusz, a jako podłoża do wydruku powinien być użyty papier dedykowany do tego rodzaju tuszy. Takie wydruki są certyfikowane przez laboratoria, często są oznaczane hologramami.