Brandalizm Monstfura
Joanna Wolan
Zdaniem socjologa i antropologa kultury Xawerego Stańczyka, Monstfur należy do polskich przedstawicieli adbustingu i prowokacji kulturowej posługującej się strategią brandalizmu. Autor tego terminu, Bill Posters, tłumaczy go jako proces, który polega na tym, aby "w miejsce perswazji o charakterze komercyjnym zamieścić prace street artu, by za pomocą sztuki stawić opór destrukcyjnemu wpływowi branży reklamowej i wyrwać przestrzeń publiczną spod kontroli korporacji". Posters argumentował, że "zanieczyszczenie wizualne" wywiera wpływ nie tylko na przestrzenie publiczne, lecz także prywatne, intymne (Xawery Stańczyk, Partyzantka Antyreklamowa. Adbusting i niszczenie reklam jako opór społeczny wobec komercjalizacji przestrzeni miejskiej, "Kultura Wspołczesna", nr 4(97) 2017, za: Bill Posters, Advertising shits in your head, brandalism.ch/issues/ advertising-shits-in-your-head/, dostęp: 20.07.2021). Dzieła duetu Monstfur prezentowane na sierpniowej aukcji "Sztuka ulicy", choć nie funkcjonują w przestrzeni miejskiej, to wpisują się właśnie w założenia brandalizmu.
Monstfura inspiruje rozpad. Widać to zarówno w wykorzystywanych przez niego materiałach – skorodowanych blachach, tablicach informacyjnych z zamkniętych fabryk, murach starych zakładów przemysłowych – jak i w motywach pojawiających się w jego pracach. Na kompozycjach widoczne są przedstawienia niedziałających kolei, stare samochody, gruzy, martwe ryby, a także kwiaty rosnące na wielkopowierzchniowych osiedlach mieszkaniowych. Przekształcenia krajobrazu, pozbawianie ludzi pracy w myśli transformacji przemysłowej, wszechobecne zakazy i nakazy wyrażone znakami, sytuują człowieka w nowej sytuacji – tak jak ludzie wchodzący do fabryki w pracy "Extra Homeless" – ciężko określić, gdzie i w jakim celu zmierzają. Monstfur opowiada historię zwykłego człowieka w rozpadającej się rzeczywistości Polski po zmianie ustrojowej. Być może prezentowana kompozycja odnosi się do sytuacji ludzi zwolnionych z zakładów przemysłowych po ich zamknięciu, jak to miało miejsce z rodzimej dla artystów Częstochowie, gdzie zlikwidowano zakłady włókiennicze działające tam od XIX wieku.
Monstfur, jako projekt artystyczny został powołany do życia w 2006 roku przez Bartłomieja Stypkę i Łukasza Gawrona. Autorzy nie podpisywali swoich prac – od początku współpracy kreowana była wirtualna postać – Monstfura, będąca połączeniem słowa "monster" i "potfur". Podstawowym środkiem wyrazu duetu był szablon – licząca tysiące lat technika graficzna, która w kreacjach grupy spotykała się z nowoczesną technologią farb aerozolowych. Monstfur oficjalnie zakończył swoją działalność w 2020 roku.