Art nouveau

Artykuł

Art nouveau

Piękno secesyjnych szkieł do dziś budzi zachwyt wśród kolekcjonerów sztuki użytkowej. Wprowadzone innowacje technologiczne nadawały szklanym formom niepowtarzalnych barw o niezwykłym blasku. Inspirowane naturą wijące i falujące się kształty wazonów, pater oraz lamp zdobywały najważniejsze nagrody na światowych wystawach. Trwająca aukcja sztuki secesyjnej to doskonała okazja do nabycia projektów autorstwa najwybitniejszych artystów tego okresu

 

Do czołowych przedstawicieli secesji należy Emile Gallé, francuski projektant znany głównie ze swojej działalności w szkle. Zamiłowanie do sztuki Gallé odziedziczył po swoim ojcu, który posiadał wytwórnię ceramiki. Największe inspiracje artyście dostarczała roślinność, stanowiąca najczęściej pojawiający się motyw w jego twórczości. W młodości Gallé studiował botanikę, zbierał rośliny, kwiaty i owady, dzięki czemu jego projekty, ozdabiane malowniczymi widokami, morskimi stworzeniami i roślinnością, są bardzo wierne naturze. Krawędzie naczyń często upodabniał zaś do kielichów kwiatowych. W późniejszych projektach Gallé widać również wyraźną inspirację sztuką japońską. Emile Gallé wypracował dla siebie indywidualny styl, którego podstawą była używana przez niego niepowtarzalna technika zdobienia, polegająca na szlifowaniu lub trawieniu kwasem kolorowego szkła. Eksperymentował z barwieniem szklanej materii oraz jej przezroczystością, co dawało rezultaty w postaci niezwykle bogatych barw o zróżnicowanym wykończeniu. Stosując własne metody barwienia szkła, osiągał również szeroką gamę barw.

 

Na europejskim rynku rywalizować z Gallé mogła jedynie wytwórnia braci Daum, założona pod koniec lat 70. XIX wieku, której siedziba również mieściła się w Nancy. Podobnie, jak Emile Gallé, Auguste i Antonin Daum przejęli pasję do sztuki po ojcu, założycielu huty Daum. Bracia Daum szybko zdominowali rynek szkła o stylistyce secesyjnej, a po śmierci swojego głównego rywala stali się liderami w dziedzinie szklanej sztuki dekoracyjnej. Wytrawiane kwasem formy, łączone z grawerowaniem lub dekoracjami rzeźbiarskimi, czy emaliowanymi, zdobywały liczne światowe prestiżowe nagrody. Dominującą siłą ich projektów był zdecydowanie kolor. Na rynku szkieł dekoracyjnych huta braci Daum wyróżniała się także imponującą techniką, podczas której używano pasty zwanej pâte de verre, umożliwiającej uzyskiwanie dynamicznych linii o różnej grubości i intensywnej barwie.


Poza granicami Europy triumfy świeciła wytwórnia założona w 1878 roku przez Louisa Comforta Tiffany'ego, syna właściciela i jubilera Tiffany & Co. Firma Tiffany'ego reprezentowała najwyższy poziom amerykańskiej secesji. Tiffany wiele podróżował po Europie i Afryce Północnej, czerpiąc inspirację z różnorodnych stylów dekoracyjnych, które napotkał na swojej drodze. Zainspirowany delikatną opalizacją materią, którą dostrzegł w starożytnym rzymskim szkle, wynalazł technikę odtwarzającą ten efekt. Dzięki tej metodzie powstawały swobodnie ukształtowane formy, wyróżniające się jarzącą się opalizacją. Szkło favrile (według Tiffany'ego nazwa pochodziła od staroangielskiego słowa oznaczającego ręcznie wykonane) różniło się od większości szkieł opalizujących tym, że kolor zakorzeniony był w samym szkle. Nowatorska metoda barwienia szkła wynaleziona przez amerykańskiego artystę zdobyła złoty medal na Wystawie światowej w Paryżu w 1900 roku.