Prace na Papierze. Sztuka Dawna (wyniki)
3 października 2019 godz. 19:00

Józef Pankiewicz (1866 Lublin - 1940 La Ciotat, Francja)
Pejzaż z Saint Tropez, około 1911-12 r.
Cena wylicytowana: 16 000 zł
Numer obiektu na aukcji
8
Józef Pankiewicz (1866 Lublin - 1940 La Ciotat, Francja)
Pejzaż z Saint Tropez, około 1911-12 r.

Cena wylicytowana: 16 000 zł

akwarela, kredka/papier, 28,5 x 41 cm (w świetle passe-partout)
sygnowany p.d.: 'Pankiewicz'
ID: 71670
Podatki i opłaty
- Do kwoty wylicytowanej doliczana jest opłata aukcyjna. Stanowi ona część końcowej ceny obiektu i wynosi 18%.
Pochodzenie
  • kolekcja prywatna, Warszawa
Literatura
  • -porównaj: Józef Pankiewicz 1866-1940. Życie i dzieło. Artyście w 140. rocznicę urodzin, Muzeum Narodowe w Warszawie, Warszawa 2006, s. 85 (il.)
Więcej informacji
Prezentowana akwarela jest dokumentacją górzystego pejzażu z okolic Saint-Tropez. Był to czas eksperymentowania z układem kompozycyjnym, dlatego też pejzaże widziane są niekiedy z perspektywy pagórków i wznoszących się winnic z błyszczącym w oddali Morzem Śródziemnym lub też z dolnej perspektywy z górującym nad całym pejzażem masywem górskim. Kadrowanie prezentowanej pracy jest nietypowe. Bliski plan wypełniają rozłożyste pinie o otwartych niczym parasole koronach. Jednym z ulubionych motywów francuskich mistrzów różnych orientacji artystycznych były studia pinii o parasolowatych koronach. Wąskie kadrowanie, za sprawą przyciętych koron, tworzy wrażenie intymności i „oswaja” rozległy krajobraz z charakterystycznym masywem górskim i rdzawo-czerwoną ziemią. Świeżości i lekkości nadaje pejzażowi czysty kolor kładziony płaską plamą. Mocniejszym akcentem są obwiedzione konturem konary pinii. Choć krytyka artystyczna wskazywała na fascynację artysty twórczością Paula Cezanne’a, świetlistość, przejrzystość i efemeryczność pracy daleka jest kubistycznej wizji pejzażu Francuza, któremu Pankiewicz niewątpliwie wiele zawdzięczał. Prezentowana akwarela jest pokrewna z przechowywaną w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie olejną kompozycją pt. „Krajobraz prowansalski ze scenami idyllicznymi” z 1911. Analogię tworzy układ drzew kadrowanych w identyczny do akwareli sposób. Różnicę stanowi rozgrywająca się w pejzażu sielska scena przedstawiająca odpoczynek nagich kobiet. W oddali widoczny jest charakterystyczny masyw górski. Korespondencja akwareli i pracy olejnej zwraca uwagę na interesujący aspekt w twórczości Pankiewicza, którym był stosunek do szkiców. Dbałość o ukształtowanie kompozycji oraz ważność nadana barwie, która w prezentowanej akwareli jest warunkiem ukształtowania przestrzeni, wskazuje na to, iż „Pejzaż z Saint-Tropez” jest autonomiczną realizacją. Dodatkowo, wysoka jakość papieru, z którego korzystał artysta, wskazuje na świadomość roli szkiców będących zapisem wrażeń. Feliks Manggha Jasieński zwracał uwagę, iż wobec prac olejnych rysunek był dla artysty drugorzędnym zagadnieniem, jednakże pozostawiał dużo większą swobodę przy eksperymentach malarskich, stając się tym samym polem poszukiwań. Począwszy od 1909, w miesiącach letnich artysta trzykrotnie odbył podróż na południe Francji. Lato w Saint-Tropez małżeństwo Pankiewiczów spędziło po raz pierwszy w towarzystwie Bonnardów. Był to czas zawężania więzów przyjaźni z Pierre’em Bonnardem, przestrzeń do dzielenia się spostrzeżeniami, czas wspólnego tworzenia, miejsce na zawzięte dyskusje o sztuce dawnej i awangardowej. Szczęśliwe lato 1909 skłania Pankiewiczów do powrotu w okolice Saint-Tropez jeszcze w 1910 i 1911.