Aukcja Sztuki Dawnej: Prace na Papierze (wyniki)

16 marca 2017, godz. 19:00
Powrót do katalogu
6

Stanisław Ignacy Witkiewicz / Witkacy
(1885 Warszawa - 1939 Jeziory na Polesiu)

Portret Grety Hrabiny Czetwertyńskiej , 1932 r.

pastel/papier, 64,2 x 48,3 cm

sygnowany, datowany i opisany p.d.: 'Witkacy (T.Es) 1932 1/IV/ | NP. 3m Nπ 6m'

Cena wylicytowana: 65 000 *
Estymacja: 80 000 - 110 000
Literatura
- Stanisław Ignacy Witkiewicz 1885 - 1939, katalog dzieł malarskich w opracowaniu Ireny Jakimowicz, Warszawa 1990, s. 156
Podatki i opłaty
- Do kwoty wylicytowanej doliczana jest opłata aukcyjna. Stanowi ona część końcowej ceny obiektu i naliczana jest degresywnie w zależności od kwoty wylicytowanej: do 100 000 złotych (włącznie) - w wysokości 18%, a powyżej 100 000 złotych - w wysokości 15%.
więcej informacji
Komentarz
Wiosną 1932 roku, czyli w czasie gdy powstał prezentowany „Portret Grety Hrabiny Czetwertyńskiej”, Witkacy przebywa w Zakopanem. Świadczy o tym sporządzony w tym samym dniu list do żony, datowany na 1 kwietnia. Upamiętniona na portrecie Greta była góralką z Zakopanego, która poślubiła jednego z członków rodu Czetwertyńskich. Wizerunek brązowookiej piękności na tle pozostałych prac Witkacego z tego okresu wyróżnia się wyjątkowym upamiętnieniem subtelnej urody modelki. Artysta, jako dominantę portretu, uczynił hipnotyzujące spojrzenie kobiety. Migdałowy wykrój ogromnych, spokojnych oczu podkreślony jest przez idealnie kolisty łuk brwi, delikatnie przechodzący w ostry zarys wąskiego nosa. Rozwiane pukle łagodnie opadających na ramiona loków powtarzają rytm białej tkaniny udrapowanej na ramionach piękności. Prezentowany portret sporządzony był jako regulaminowy „typ E”, czyli wariant gwarantujący „dowolność interpretacji psychologicznej według intencji firmy”. Oznaczenie „T.Es”, umieszczone przy sygnaturze, wskazywało nie tylko na wyjątkową urodę modelki, lecz również interesującą dla artysty osobowość kobiety. Kasztanowłosa Greta pod względem fizjonomii nie była w typie Witkacego, który preferował blondynki o niebieskich oczach, jednak delikatna uroda portretowanej niewątpliwie urzekła twórcę pojęcia „Czystej Formy”. Rok 1932 był dla Witkacego dosyć udanym okresem życia, zarówno pod względem osobistym, jak i artystycznym. Przyczyną dobrego stanu psychicznego twórcy „Firmy Portretowej S.I. Witkiewicza” była przede wszystkim stabilizacja emocjonalna wynikająca z zażegnania konfliktu autora „Szewców” z żoną, która na stałe zamieszkała w Warszawie. Znawca twórczości jednego z najoryginalniejszego artystów międzywojnia, Janusz Degler, pisze, że w tym czasie Witkacy „zdołał uratować swoje – jak nieraz podkreślał – idealne małżeństwo, ponieważ Jadwiga po niemal trzech latach nieformalnej separacji, wzajemnych żalów i pretensji zgodziła się przyjąć jego warunki, na jakich nadal miał trwać ich związek. Z pewnością stało się to pod wpływem jego zapewnień o miłości i oddaniu, wielokrotnie powtarzanych w listach. Być może znaczenie miała lektura „Małżeństwa i moralności” Bertranda Russella, którą Witkacy polecił Jadwidze. Angielski filozof przekonywał, że małżeństwo nie musi się rozpaść, mimo zdrady jednej lub drugiej strony, jeśli oparte będzie na zasadzie wzajemnej tolerancji, zwłaszcza w sprawach erotycznych. Fundamentem związku powinna być przyjaźń”. Obok porozumienia między małżonkami, które pozwalało na liczne
romanse artysty, dobrą passę Witkacego poświadcza również wzrastające uznanie wśród krytyków sztuki. W 1932 roku, w Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie otwarto wystawę grupy „Dziecięciu”, obok której został pokazany zbiór aż 58 portretów autorstwa Witkacego. Kontrowersyjne wówczas wizerunki spotkały się z przychylną opinią artystycznego środowiska. Między innymi Szuman w „Czasie” zrecenzował pozytywnie wystawę, pisząc: „Antynaturalistyczne, deformujące, nieraz potworne portrety Witkiewicza, które (poza portretami naturalistycznymi zrobionymi na zamówienie w myśl życzeń klienta) znajdują się na wystawie, nie są karykaturą. Można by je trafnie nazwać portretami psychoanalitycznymi. Witkiewicz w nich obnaża psychikę, wydobywa na światło dzienne ukrytą, najistotniejszą psyche portretowanego. Nie zbawia jednak siebie i drugich widokiem ośmieszonego, obnażonego, bezbronnego bliźniego, lecz ujawnia cały tragizm i całą wielkość jaźni ludzkiej”.
Biogram artysty
Jego ojcem był znany krytyk, malarz i pisarz, twórca tzw. "stylu zakopiańskiego" w architekturze Stanisław Witkiewicz. W latach 1905-10 studiował niesystematycznie w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych u Józefa Mehoffera oraz u Władysława Ślewińskiego w Poroninie. Podróżował do Włoch, Francji i Niemiec. W roku 1914 uczestniczył w etnograficznej ekspedycji Bronisława Malinowskiego do Australii, skąd na wiadomość o wybuchu I wojny światowej wrócił do Europy. Wczesna twórczość malarska pozostawała pod znakiem Młodej Polski i wpływem P. Gauguina i Wł. Ślewińskiego. Później doszedł do swoistego ekspresjonizmu. Z czasem w wyniku teoretycznych przemyśleń na temat formy zrezygnował z twórczości malarskiej. Założył jednoosobową "Firmę Portretową" i ograniczył się do zarobkowego wykonywania pastelowych portretów, tworzonych niejednokrotnie pod wypływem używek pozwalających na eksperymentowanie z formą. Stanisław Ignacy Witkiewicz napisał 4 powieści, ponad 40 dramatów, liczne artykuły i eseje dotyczące malarstwa, literatury, teatru i filozofii. W okresie dwudziestolecia międzywojennego mieszkał głównie w Zakopanem. Po wybuchu II wojny światowej uciekł przed Niemcami na kresy wschodnie, gdzie we wsi Jeziory na Polesiu 18 września 1939 roku popełnił samobójstwo.

ID: 47617

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies w celu zapewnienia maksymalnej wygody w korzystaniu z serwisu. Mogą też korzystać z nich współpracujące z nami firmy badawcze oraz reklamowe. Jeśli nie wyrażasz zgody, ustawienia dotyczące plików cookies możesz zmienić w swojej przeglądarce. Tak, rozumiem