Przestrzeń bez kompromisów. Jesień Urban Artu
Natalia Plewa
Tegoroczna jesień obfituje w wydarzenia związane ze street artem, które są potwierdzeniem coraz większego instytucjonalnego zainteresowania oraz niezwykle dynamicznego rozwoju tego segmentu sztuki. Ponadto stają się pretekstem do rozmowy nad redefinicją pojęcia muzeum i samej wystawy.
Do września można było obejrzeć końcowy rozdział projektu Outsiders 2021-2025 w Layup Gallery w Gdańsku, którego założeniem było stopniowo powstające wyimaginowane miasto. Rozłożony na kilka lat proces twórczy obrazował fazę Narodzin, Wzrostu, Stabilizacji, Przeładowania i Upadku. Finalny etap brutalnie i bezprecedensowo uwidocznił czym byłoby miasto bez graffiti, reklam, plakatów czy innych nieformalnych ingerencji twórczych. Hala stoczniowa, która od 2021 roku pełniła funkcję dynamicznie zmieniającej się przestrzeni wystawienniczej inspirowanej krajobrazem miejskim, w momencie swojego upadku odsłoniła inne oblicze miasta – czyste, jednolite, pozbawione koloru, nijakie i smutne. Prace, które przez pięć lat stopniowo wypełniały tę przestrzeń, zniknęły pod grubą warstwą białej farby.
Z kolei na początku października w Łodzi powstało pierwsze w Polsce muzeum street artu Urban Forms Museum of Street Art. To nie tylko przestrzeń wystawowa, ale także centrum edukacyjne i archiwum cyfrowe, które ma za zadanie nie tylko pokazywać, ale również badać i promować fenomen urban artu. To miejsce spotkań dla artystów, mieszkańców i turystów.
Równolegle w Warszawie została otwarta wystawa poświęcona twórczości Banksy'ego. "The Mystery of Banksy – A Genius Mind" w SOHO Art Center to immersyjna podróż przez twórczość anonimowego artysty, który od lat igra z systemem sztuki, mediów i polityki. Aranżacja przestrzeni pozwala zanurzyć się w świecie ironii i komentarzy społecznych. Z lekkością, typową dla twórcy, skłania do głębszych refleksji.
Pozostając w stolicy, do końca października można obejrzeć plenerową wystawę "Z modernizacją wśród murali", znajdującą się przy Agrykoli w Łazienkach Królewskich. Ekspozycja jest wynikiem konkursu pod patronatem artystycznym World Urban Art. Jest to doskonały przykład jak murale stają się integralnym elementem procesu rewitalizacji miast, kamienic, przestrzeni publicznych.
Kontynuując spacer w okolicy Łazienek warto odwiedzić również nasz dom aukcyjny DESA Unicum przy ulicy Pięknej 1A i obejrzeć trwającą do 22 października wystawę "Sztuka Współczesna. Urban Art". Prezentujemy 45 obiektów, w tym niezwykłą i unikatową pracę Roberta Procha jak również klasyków polskiego urban artu takich jak Sepe, Chazme718, Monstfur, Noriaki czy Taki Myk.
Jesień 2025 roku staje się zatem ważnym momentem dla polskiej sztuki ulicznej. Nie tylko dlatego, że rośnie liczba wydarzeń, ale dlatego, że zmienia się sposób ich postrzegania. Prace artystów urban artu stają się kulturowo nieodłączną częścią zarówno miejskich pejzaży, jak i kolekcji prywatnych czy muzealnych.