W 1990 roku w Rzymie włoska dziennikarka Stefania Maria Vaselli Piga otwiera jedną z najważniejszych galerii prezentujących dzieła polskich artystów poza granicami kraju. Spicchi dell’Est zajmuje specyficzne miejsce w galaktyce funkcjonujących wówczas w Rzymie instytucji kultury, ponieważ prezentuje wystawy monograficzne dedykowane artystom z Europy Środkowej i Wschodniej. Galeria naturalnie staje się oknem na świat dla twórców z regionu, ale także – a może przede wszystkim – pozwala inaczej spojrzeć na kwestie związane z przemianami politycznymi zachodzącymi w Europie Środkowej i Wschodniej. Otwarcie galerii poświęconej współczesnej sztuce z tego regionu w Rzymie było w 1990 roku krokiem nie tyle brawurowym, ile perspektywicznym. Działania Stefanii Marii Vaselli Pigi wynikały z niezwykłego dziennikarskiego wyczucia, pozwalającego jej wcześnie dostrzegać i wyraźnie definiować zjawiska, które dla wielu miały dopiero stać się ledwo zauważalne.

Na wystawie, która zainaugurowała działalność galerii, zaprezentowano płótna, prace na papierze i rzeźby autorstwa Tadeusza Kantora, który został zaproszony do współpracy przez Stefanię Marię Vaselli Piga. Kantor w propozycji włoskiej galerzystki widział kolejną okazję do prezentacji swoich prac, a przede wszystkim postrzegał współpracę z Galerią Spicchi dell’Est jako nowe otwarcie w relacjach między artystami regionu a światem definiowanym ówcześnie jako Zachód. Kantor do wystawy przygotował manifest, którego centralnym elementem stało się przedstawienie schematycznie zarysowanej spirali tworzonej przez nawarstwiające się nazwiska artystów minionych dekad. Kantorowska spirala miała symbolizować jedność kulturową Europy i tym samym stać się znakiem odrzucenia geograficznej, a co za tym idzie, politycznej polaryzacji i jednoznacznego wartościowania zjawisk kultury.

Tadeusz Kantor we wstępie do swojej wystawy w galerii Spicchi dell’Est w tym kontekście napisał: „Niezwykle naiwne wydają mi się powszechne dziś tendencje dzielenia Europy na Zachód i Wschód. Europa jest niepodzielna. Europa kultury”.


Prezentowana wystawa obejmuje kolekcję prac, które Tadeusz Kantor eksponował w 1990 roku w galerii Stefanii Marii Vaselli Piga. Mamy nadzieję, że zestaw ten będzie stanowić przyczynek do poznania niezwykłej postaci włoskiej galerzystki wspierającej artystów Europy Środkowej i Wschodniej, a także stanie się przyczynkiem do podjęcia na nowo tematu kantorowskiej spirali kultury, która w obliczu współczesnej, kolejnej już polaryzacji kultury zdaje się nadal aktualna.