Tożsamość w ruchu

Natalia Plewa

Międzykulturowość to dziś nie tylko kontekst – to siła napędowa sztuki najnowszej. To właśnie na styku doświadczeń, tradycji i tożsamości powstają prace, które nie dają się zamknąć w jednej narracji.

Życie między różnymi kulturami nie jest jedynie źródłem inspiracji wynikających z pewnych indywidualnych przeżyć. Międzykulturowość staje się nieodłącznym elementem twórczości, generując wewnętrzne napięcie, które nie pozwala twórcy przestać poszukiwać. Może prowokować do dialogu, sprzyjać przenikaniu się wpływów oraz prowadzić do nieustannego negocjowania własnej tożsamości. Jako intrygujący motyw przewodni pojawia się w pracach artystów prezentowanych na nadchodzącej majowej edycji aukcji Sztuki Dzisiaj.

Na poziomie wizualnym międzykulturowość przejawia się w przenikaniu stylów, technik i symboli wywodzących się z różnych tradycji. Marcin Kozłowski czerpie z tradycji antyku i sztuki klasycznej, kładąc szczególny nacisk na konstrukcję formy oraz wyrazistość linii. Obraz "Atlasi" zdaje się fragmentem niedopowiedzianej, epickiej opowieści o antycznych herosach. Zastosowana kolorystyka przywołuje skojarzenia z estetyką ikon, a kompozycja może funkcjonować równocześnie jako starożytny ornament i otwarty znak.

W wymiarze wewnętrznym zestawienie różnych wpływów ujawnia się w sposobie narracji i ekspresji. Doświadczenie funkcjonowania między dwiema odmiennymi kulturami kształtuje w znaczący sposób język twórczy Lia Kimury – artystki japońskiego pochodzenia mieszkającej i pracującej w Warszawie. Jej prace stanowią dialog między ulotnymi, subtelnymi uczuciami a głęboko ekspresyjnym wyrazem wizualnym. W ciągu ostatnich lat malarka wypracowała charakterystyczny styl balansujący pomiędzy sztuką figuratywną a abstrakcją. Prezentowana praca "Inconsistency" z 2019 stanowi zapowiedź aktualnych działań artystki, w których centrum pojawiają się anonimowe postaci – często uchwycone w delikatnym ruchu i rozmyciu. Między nimi a odbiorcą Kimura wprowadza barierę: warstwę gęsto nakładanej farby przesłaniającej twarz lub efekt przypominający zaparowaną szybę. Ta poznawcza "przeszkoda" staje się nośnikiem kluczowych emocji. Niedosłowność prac Kimury nadaje im uniwersalny charakter. Pozwala odczytywać je w szerokim spektrum znaczeń – od melancholii i samotności po zmysłowość i cielesność – osadzonych w wątkach duchowych, kulturowych i społecznych.

"W gruncie rzeczy w swojej twórczości przedstawiam nieustanne poszukiwanie tożsamości oraz powszechną potrzebę przynależności"

Lia Kimura.

Zagadnienia przynależności i tożsamości stanowią również istotny obszar zainteresowań Radka Szlagi. Poprzez swoją twórczość analizuje on współczesny świat jako przestrzeń krzyżowania się rozmaitych kultur i doświadczeń. Dodatkowo artysta poszerza tę perspektywę o wątki etniczności, historii, geografii, rasy, języka, religii oraz marginesów społecznych. Kluczowym punktem odniesienia pozostaje jego osobista biografia – urodzony w Gliwicach, wyemigrował z rodziną do Detroit, a obecnie dzieli życie między Stanami Zjednoczonymi a Belgią. W jego pracach często zderzają się obrazy polskiej prowincji z postindustrialnym krajobrazem amerykańskiego miasta. Motywem powracającym w jego malarstwie jest również droga transatlantyckich migrantów, którą odtworzył jako performance podczas podróży statkiem towarowym z Antwerpii do Nowego Jorku wspólnie z artystą Honzą Zamojskim.

"Malowanie Szlagi jest poszukiwaniem własnego miejsca w chaosie znaków i wspomnień. Jest nawracającą potrzebą mapowania prywatnej geografii, miejsc, z którymi jest lub był związany: Gliwic – Detroit – Szlagówki"

- Marta Kudelska, kuratorka.

Pozostając w Nowym Jorku, warto wspomnieć o pobycie i wystawie Andrzeja Cisowskiego na początku lat 90., które stanowiły istotny moment w jego twórczości. To właśnie wtedy wypracował unikalny styl, oscylujący między malarstwem figuratywnym a nową ekspresją – oparty na świadomej zabawie formą, techniką, kompozycją. Obraz "Green Point" pokazuje, że artysta chętnie sięgał po elementy popkultury, graffiti, grafiki reklamowej oraz estetyki komiksowej.

Międzynarodowe wyprawy twórcze są nieodłącznym elementem działań artystycznych środowisk związanych ze street artem. Diogo Ruas, malarz i ilustrator z Porto oraz Jagoda Cierniak – fotografka i kuratorka z Opola – tworzą duet artystyczny realizujący projekty w przestrzeniach publicznych w całej Europie. Dominującym motywem w ich pracach są abstrakcyjne formy inspirowane surrealistycznym spojrzeniem na codzienność. Wpływy kultury polskiej i portugalskiej przetwarzają w bardzo osobisty, wspólny język wizualny.

Tworzenie pomiędzy kulturami to nie tylko poszerzanie perspektywy – to sposób widzenia świata, w którym dystans i bliskość współistnieją, a tożsamość pozostaje w ciągłym ruchu.

Prace artystów związanych z projektem Sztuki Dzisiaj będzie można obejrzeć w naszej siedzibie przy ul. Pięknej 1A w Warszawie już od 7 maja w ramach wyjątkowej wystawy przedaukcyjnej. Zapraszamy do udziału w aukcji, która odbędzie się w środę 13 maja o godzinie 19:00.