Chaim Goldberg. W kręgu wspomnień.

Termin wystawy:
Miejsce wystawy:
Godziny otwarcia:
Płótna Chaima Goldberga, które prezentowane są na wystawie w Salonie Wystawowym Marszand poruszają najbliższą tematykę artysty: wspomnienia z rodzinnego Kazimierza nad Wisłą. Na zebranych obrazach zobaczyć można pełne spektrum tematów podejmowanych przez malarza: pejzaż, syntetyczny portret i sceny rodzajowe ilustrujące codzienność żydowskiej wspólnoty. Sztuka Chaima Goldberga przeciwstawia się zapomnieniu świata. Artysta na swoich barwnych płótnach odtwarza nie tylko obrazy, które zapamiętał z czasów swojej młodości. Goldberg stara się wyjść poza wizualność i oddać nastój żydowskiego miasteczka: gwar ulic, muzykę, zapach.
 
Biografia Chaima Goldberga nosi wszelkie znamiona epopei. Gdyby próbować jej literackiej strukturyzacji należałoby zacząć niewątpliwie od roku 1931. Do Kazimierza nad Wisłą przybywa wtedy z Wiednia doktor Saul Silberstein, uczeń Zygmunta Freuda. Silberstainowi psują się buty. Mieszkańcy kierują młodego naukowca do warsztatu szewca, Summera Goldberga. Tam Silberstein trafia przypadkiem na rysunki i akwarele syna rzemieślnika – Chaima. Czternastolatka nie ma w domu – pracuje w miasteczku jako malarz pokojowy. Silberman nalega jednak, aby poznać utalentowane dziecko i czeka u Goldbergów do wieczora, kiedy Chaim wróci z pracy. Przypadkowe spotkanie skutkuje wypłynięciem cudownego dziecka. Silberman zabiera jego prace do Warszawy i przedstawia je rzeźbiarzowi - Henrykowi Kunie. Ten funduje Chaimowi stypendium. Goldberg wyrusza do Krakowa i trafia pod skrzydła Zbigniewa Pronaszki, wybitnego malarza i rzeźbiarza. Potem przenosi się na warszawską Akademię Sztuk Pięknych, gdzie uczą go m.in. Xawery Dunikowski, Henryk Gotlib i Tadeusz Pruszkowski. Ostatni z wymienionych wywiera bardzo silny wpływ na twórczość malarza. Wakacje spędza zazwyczaj w Kazimierzu, gdzie w 1938 roku poznaje swoją przyszłą żonę, Rachelę. W 1939 roku, kiedy Chaim ma dwadzieścia dwa lata, wybucha wojna. Artysta zaciąga się do wojska, trafia do niewoli i ucieka z obozu jenieckiego. Wraca do Kazimierza, aby zorganizować ucieczkę rodziny. Krewni odmawiają jednak opuszczenia sztetla.
 
Chaim razem z rodziną Racheli ucieka na Wschód. Trafia do Nowosybirska i zostaje scenografem tamtejszej opery. Goldbergowie wracają do Polski zaraz po wojnie. Chaim pracuje jako malarz i rzeźbiarz. Odnosi swoje pierwsze sukcesy. Po dziesięciu latach decyduje się jednak na wyjazd do Izraela i dopiero tam jego talent zostaje w pełni doceniony. Artysta dużo wystawia. Jego prace trafiają do prywatnych i publicznych kolekcji w Europie i Stanach Zjednoczonych. W 1962 roku jego obrazy kupuje nowojorskie Museum of Modern Art. Pięć lat później Chaim Goldberg mieszka już w Stanach Zjednoczonych. Przypadek chce, że emigracja artysty zbiega się w czasie z sukcesem musicalu „Skrzypek na dachu”. Ta zbieżność pozwala artyście wypłynąć i stać się błyskawicznie jednym z najbardziej rozpoznawalnych żydowskich artystów swoich czasów. Sztuka Goldberga tylko pozornie jest zakorzeniona w bajkowo-sielankowej wizji małych żydowskich miasteczek. Obsesyjnie odtwarzany przez artystę sztetl jest oczywiście w pewnym stopniu syntezą legendy (tak, jak ma to miejsce w twórczości Marca Chagalla). Z drugiej jednak strony sztuka Goldberga uderza widza swoim kronikarskim i reporterskim charakterem. Jego skrzypkowie i grajkowie, handlarze i rzemieślnicy oraz całe żydowskie rodziny nie są tylko ilustracjami z bajki o minionej epoce. Postaci z obrazów Goldberga stanowią próbę odtworzenia świata, który uległ bezpowrotnemu zapomnieniu. Świetliste, barwne sceny, które roztacza przed widzem artysta, podszyte są melancholią. Emocje, które Goldberg zapisuje w swoich obrazach, są jednak zawsze subtelne. Artysta nie jest po prostu realistą. Chce czegoś więcej niż udokumentowania przeszłości. Jego obrazy operują dziecięcymi uproszczeniami i bogatą, pastelową kolorystyką. Płótna Goldberga wydają się stanowić próbę odtworzenia Kazimierza Dolnego takim, jakim zapamiętały go oczy dziecka.
 
Konrad Niemira, DESA Unicum
Na wystawie w Salonie Wystawowym Marchand prezentowane są prace z czterech cyklów artysty: Svrface, Transitions, Lightness oraz Two Stick and Pear. Pierwszy z nich, jak wskazuje na to tytuł, oscyluje wokół zagadnienia powierzchni. Jest to dialog pomiędzy tkaniną i ciałem; relacja pomiędzy barwą i fakturą. Cykl ten staje się kolorystycznym zestawieniem różnych faktur, ujętych w zsynchronizowaną całość. Podobną problematykę podejmuje drugi z cyklów prezentowanych na wystawie – Transitions. W tym przypadku Tarabanski fotografuje modelki ubrane w kwiaciaste stroje na równie wzorzystym tle. Dzięki temu, uzyskuje wizualny efekt wtapiania czy wręcz przenikania się figury z tłem. Artysta nawiązuje do fotografii mody, ujętej w sposób nietypowy i niekonwencjonalny. Kolejnym z prezentowanych na wystawie cyklów jest Lightness, ukazujący codzienne sytuacje niczym senne wyobrażenia. Utrzymane w nieostrych, rozbielonych barwach fotografie nabierają subtelnego i onirycznego wyglądu. Dodatkowo, uchwycone - wydawałoby się dość przypadkowo - sytuacje w gruncie rzeczy są przemyślanym kompozycyjnie fragmentem rzeczywistości. Natomiast prace z ostatniego z prezentowanych na wystawie cyklów: Two stick and pear charakteryzują  ascetyczne, wręcz surowe kadry, które ukazują  przedmioty codziennego użytku  niczym ekskluzywne, drogocenne eksponaty. Kolorowe cukierki ułożone w równym rzędzie czy wata cukrowa na białym tle tracą swoją pierwotną postać. Przedstawione jako samodzielny element zyskują nową wizualną formę
 
Kontakt:
Michał Bolka m.bolka@desa.pl - kierownik galerii
Adriana Zawadzka a.zawadzka@desa.pl

Lista obiektów (34)

Autor
Typ obiektu
Technika
Sortowanie
1
Chaim Goldberg
Sztetl, 1960 r.
olej/deska, 81,3 x 54 cm
Cena: 86 000 zł
3
Chaim Goldberg
Huśtawka, 1996 r.
olej/płótno, 152,4 x 101,6 cm
Cena: 75 000 zł
4
Chaim Goldberg
Most, 1975 r.
olej/płótno, 61 x 49,5 cm
Cena: 55 000 zł
5
Chaim Goldberg
Trzy modelki, 1975 r.
olej/płótno, 102 x 77 cm
Cena: 60 000 zł
7
Chaim Goldberg
Ku jasnej krainie, 1996 r.
olej/płótno, 76,2 x 102,9 cm
Cena: 22 000 zł
8
Chaim Goldberg
Na targu w Kazimierzu Dolnym, 1996 r.
akwarela, tusz/papier, 55,9 x 76,2 cm
Cena: 20 000 zł
9
Chaim Goldberg
Święto Tashlich, 1998 r.
akwarela, tusz/papier, 75 x 104 cm
Cena: 32 000 zł
10
Chaim Goldberg
Widok na Kazimierz Dolny, 1996 r.
akwarela, tusz/papier, 55,9 x 76,2 cm
Cena: 8 500 zł
11
Chaim Goldberg
Kazimierz Dolny, 1996 r.
akwarela, tusz/papier, 57 x 77 cm
Cena: 11 000 zł
12
Chaim Goldberg
Widok na Kazimierz Dolny, 1996 r.
akwarela, tusz/papier, 76 x 56 cm
Cena: 11 000 zł
13
Chaim Goldberg
Taniec pana młodego z przyjacielem, 1969 r.
akwarela, tusz/papier, 55,5 x 76,2 cm
Cena: 15 000 zł
14
Chaim Goldberg
Klezmerzy, 1967 r.
akwarela, tusz/papier, 48,3 x 61 cm
Cena: 15 000 zł
15
Chaim Goldberg
Ognisty koncert, 1971 r.
akwarela, tusz/papier, 61 x 46 cm
Cena: 12 000 zł
16
Chaim Goldberg
Szczęśliwe chwile, 1996 r.
akwarela, tusz/papier, 76,2 x 55,9 cm
Cena: 17 000 zł
17
Chaim Goldberg
Klezmerskie spotkanie
olej/płótno, 76,2 102,8 cm
Cena: 48 000 zł
18
Chaim Goldberg
Niosący wodę, 1995 r.
olej/płótno, 102 x 77 cm
Cena: 58 000 zł
19
Chaim Goldberg
Powrót do domu, 1995 r.
olej/płótno, 102 x 77 cm
Cena: 56 000 zł
20
Chaim Goldberg
Krawiec, 1962 r.
olej/płótno, 71,1 x 45,7 cm
Cena: 37 000 zł
21
Chaim Goldberg
Niechętny gest, 1962 r.
olej/płótno, 99,7 x 65,4 cm
Cena: 56 000 zł
22
Chaim Goldberg
Ślub, 1991 r.
akwarela, tusz/papier, 76,2 x 101,6 cm
Cena: 23 000 zł
23
Chaim Goldberg
Popołudniowy koncert, 1993 r.
olej/płótno, 102 x 153 cm
Cena: 70 000 zł
24
Chaim Goldberg
Uczta sederowa, 1971 r.
akwarela, tusz/papier, 53,3 x 73 cm
Cena: 19 000 zł
25
Chaim Goldberg
Swaty
akwarela, tusz/papier, 46,5 x 60,5 cm
Cena: 13 000 zł
26
Chaim Goldberg
Święto Sukkot
akwarela, tusz/papier, 43,5 x 35,8 cm
Cena: 14 000 zł
27
Chaim Goldberg
Święto Sukkot, 1963 r.
olej/płótno, 59 x 43,5 cm
Cena: 28 000 zł
29
Chaim Goldberg
Na targu, 1995 r.
olej/płótno, 94 x 119 cm
Cena: 90 000 zł
30
Chaim Goldberg
Obieranie kartofli, 1995 r.
olej/płótno, 101,6 x 76,2 cm
Cena: 50 000 zł