Prace na Papierze. Sztuka Dawna (wyniki)
3 października 2019 godz. 19:00

Cena wylicytowana: 65 000 zł
Numer obiektu na aukcji
4

Cena wylicytowana: 65 000 zł

pastel/papier naklejony na płytę, 61,6 x 48,3 cm
sygnowany, datowany i opisany u dołu: 'T.E | Witkacy 1929 III Nπ am + Cof'
ID: 74688
Podatki i opłaty
- Do kwoty wylicytowanej doliczana jest opłata aukcyjna. Stanowi ona część końcowej ceny obiektu i wynosi 18%.
Pochodzenie
  • -własność Ady Propper
  • -kolekcja prywatna
  • -Dom Aukcyjny Christie's, Nowy Jork, czerwiec 2017
  • -kolekcja prywatna, Polska
Więcej informacji
„St. Ign. Witkiewicz, filozof, malarz, dramaturg, powieściopisarz, wybitny teoretyk narkomani, czciciel Peyotla, twórca teorji Czystej Formy, największy demon Podhala, Spisza i Orawy, propagator lupuliny i szczotek ryżowych od Senenfelda z Bielska. Z chwilą wybuchu kryzysu gospodarczego w r. 1928, Witkiewicz rozbija swoją osobowość na szereg przedsiębiorstw pracujących autonomicznie, jak np. firma Witkasiewicz i Spółka – wytwórnia portretów a la minute (osobny regulamin tej firmy) i wiele innych, związanych tylko osobą generalnego dyrektora. Kapitał zakładowy nie ujawniony, akcje skupione w jednem nieznanem ręku. Koncern Witkacy posiada radę nadzorczą, której prezesami są nieboszczyk Husserl i Cornelius, członkami: Miciński, Kretschmer, Spengler, El Greco, Picasso, Rytard, Jerzy Braun, Jan Łukasiewicz, van Gogh, Płomieński, Linke, Roman Jasiński, Piernikarski. Produkcja koncernu wysokiej miary: portrety, dramaty, powieści, rozprawy filozoficzne, naśladownictwo ludzi, duże ilości pępka metafizycznego. Zbyt: Europa Wschodnia, surowiec: Niemcy, częściowo Chiny, Persja, własne kopalnie w Tatrach. Eksploatacja planowa, dzień pracy 12-godzinny. Wartość produkcji wszystkich przedsiębiorstw za r. 1938 jeszcze nieznana” – pisał żartobliwie o twórczości Firmy Portretowej Witkacego Rafał Malczewski w artykule „Słownik wyrazów zakopiańskich” („Wiadomości Literackie” 1938, nr 6, s. 13).

Ada (Adela) Propper (1866-1934) była tłumaczką literatury niemieckiej, córką Marcusa Silbersteina, jednego z najbogatszych przemysłowców łódzkich końca XIX stulecia. Witkacy stworzył „Portret Ady Propper” z Zakopanem, w marcu 1929 roku. Mniej więcej w tym okresie artysta poznał Czesławę Okinińską – swoją wielką muzę, z którą we wrześniu 1939 roku zdecyduje się uciec na Wschód. Wówczas Witkacy intensywnie rozwija działalność Firmy Portretowej. Każdą malowaną podobiznę artysta każdorazowo artysta każdorazowo nasycał je indywidualnym charakterem, czyniąc z nich unikalne dzieła sztuki. Adę Propper Witkacy utrwalił w typie E (nie pijąc alkoholu, lecz pijąc kawę, o czym dowiadujemy się z „tajemnej” inskrypcji u dołu dzieła). W Regulaminie Firmy Portretowej czytamy: „Typ E – i jego kombinacje z poprzednimi rodzajami. Dowolna interpretacja psychologiczna według intencji firmy. Efekt osiągnięty może być zupełnie równy wynikowi typów a i B – droga, którą się do niego dochodzi, jest inna, jako też sam sposób wykonania, który może być rozmaity, ale nie przekroczy nigdy granicy (d). Może być również kombinacja E + d. na żądanie. Typ E nie zawsze możliwy do wykonania”. Owa dowolność interpretacji Firmy w przypadku prezentowanego portretu jest tutaj niezauważalna. Dzieło jest wyjątkowo oficjalne i bogate w detal. Artysta pieczołowicie oddał subtelności fizjonomii portretowanej: wyeksponował delikatny zarys ust oraz migdałowate, niebieskie oczy. W partii włosów użył czerwonej kredki pastelowej, co silnie kontrastuje z zielonymi, abstrakcyjnymi formami tła portretu. Wykonany w typie E, „Portret Ady Propper” bliski jest w charakterze formalnym, „najbogatszym” („wylizanym” i „charakterystycznym”) portretom artysty realizowanym w typie A oraz B.