École de Paris (wyniki)
7 maja 2020 godz. 19:00

Henryk Hayden (1883 Warszawa - 1970 Paryż)
"Martwa natura z butelką porto" ("Nature Morte au Porto"), 1917
Cena wylicytowana: 130 000 zł
Numer obiektu na aukcji
21
Henryk Hayden (1883 Warszawa - 1970 Paryż)
"Martwa natura z butelką porto" ("Nature Morte au Porto"), 1917

Cena wylicytowana: 130 000 zł

gwasz/tektura, 32,2 x 26 cm
sygnowany i datowany l.d.: 'Hayden | 17'
na odwrociu papierowa nalepka Gimpel Fils Gallery, nalepka zakładu ramiarskiego Ernest Wheatley w Londynie oraz papierowa nalepka aukcyjna
ID: 84582
Podatki i opłaty
- Do kwoty wylicytowanej doliczana jest opłata aukcyjna. Stanowi ona część końcowej ceny obiektu i wynosi 18%.
- Do kwoty wylicytowanej doliczona zostanie opłata z tytułu "droit de suite". Dla ceny wylicytowanej o równowartości do 50 000 EUR stawka opłaty wynosi 5%. Opłata ustalana jest przy zastosowaniu średniego kursu euro ogłoszonego przez NBP w dniu poprzedzającym dzień aukcji.
Pochodzenie
  • Gimpel Fils Gallery, Londyn, nr 1798
  • kolekcja prywatna (od ok. 1980)
  • dom aukcyjny Bonhams, Londyn, czerwiec 2017
  • kolekcja prywatna, Polska
Literatura
  • Autour du Cubisme, katalog wystawy, Gimpel Fils Gallery, London 1957, nr 16, s. 13 (il.)
Wystawiany
  • Autour du Cubisme, Gimpel Fils Gallery, Londyn, grudzień 1957
Więcej informacji
W 1912 Pablo Picasso przeniósł swoją pracownię z Montmartre’u na teren 14. dzielnicy Paryża. Ten symboliczny gest sygnalizował zmianę w geografii artystycznej Paryża: centrum nowatorskich eksperymentów znalazło się na prawym brzegu Sekwany. Bateau-Lavoir, budynek na Montmartrze z pracowniami awangardowych artystów, utracił swoją pozycję na rzecz La Ruche, skupiska biednych artystów-przybyszów po drugiej stronie rzeki. Jeszcze w 1910 Ludwik Markus jako pierwszy polski artysta wkroczył w orbitę Pabla Picassa dzięki towarzyskim związkom z kręgiem artystów odwiedzających cyrk Medrano przy Boulevard de Rochechouart na Montmartrze. Francuski pseudonim Markusa – Louis Marcoussis – wymyślił nie kto inny jak Guillaume Apollinaire. Ten krytyk jako opublikował najważniejszy tekst-manifest teorii kubizmu, „Malarze kubiści. Medytacje estetyczne” (1905-1912, publikacja 1913). Kubistyczne eksperymenty, pierwotnie docenione jedynie w wąskim kręgu krytyków i mecenasów (m.in. Gertrudy i Leo Steinów czy Guillaume’a Apollinaire’a), na początku drugiej dekady stulecia stały się tematem szeroko omawianym w debacie publicznej. Na Salonie Niezależnych 1911 pokazano kubistyczne obrazy artystów związanych z grupą Section d’Or (nazywaną na wczesnym etapie Grupą z Puteaux). Rok później, na Salonie Jesiennym 1912 w Sali XI grupa artystów (coraz częściej nazywanych przez prasę kubisterami) wystawiła nowe dzieła w duchu awangardowej, geometrycznej poetyki. Kubizm, u zarania ogniskujący się na problemach przedstawiania wielu wymiarów na dwuwymiarowej płaszczyźnie obrazu, powoli akcentował klasyczną harmonię obrazu oraz dopuszczał stosowanie szerokiej palety barwnej, często podejmując namysł nad fenomenem światła w malarstwie. Krytycy dostrzegali w oeuvre Henryka Haydena wpływy malarstwa Paula Cézanne’a, które istotnie zaczęły pojawiać się w jego malarstwie od 1912. Malarz zaprzyjaźnił się w Keesem van Dongenem. Jego krąg, m.in. Blaise Cendrars czy Artur Cravan, dawał wgląd Haydenowi w dyskusje o najnowszej twórczości. Krótko przed wybuchem Wielkiej Wojny artysta znalazł mecenasa w postaci prawnika i kolekcjonera Charles’a Malpela, który podpisał z Haydenem kontrakt na wyłączność. Plany o stabilizacji malarza przekreślił jednak konflikt wojenny. Artysta nie zdecydował się na wstąpienie do Legii Cudzoziemskiej, lecz poświęcił się dalszej pracy twórczej. Pracował w Montparnassie, odwiedzając nadal działające La Rotonde i Café du Dôme. Jego malarstwo ewoluowało jakby samoistnie w stronę kubizmu syntetycznego. Zdjęcie z 1919 roku przedstawia Haydena przy malowaniu kanonicznego obrazu „Trzej muzykanci” (1920, Centre Pompidou, Paryż). Na ścianie pracowni zawieszona jest reprodukcja „Chłopca w czerwonej kamizelce” (1889-90, kolekcja Bührlego, Zurych) autorstwa idola kubistów i całej generacji młodych twórców – Paula Cézanne’a. Przyjaciel Haydena, malarz Juan Gris, towarzysz Picassa i Braque’a wprowadza go w krąg Léonce Rosenberg, amerykańskiego krytyka i marszanda, promotora kubistów i twórcy Galerie de L’Effort Moderne. W 1915 roku malarz i galerzysta podpisali kontrakt na wyłączność, co pozwalało Haydenowi osiągnąć ekonomiczną niezależność. W okresie przełomowym, właśnie około 1915 roku, zauważa Krzysztof Zagrodzki: „szybko dominować zaczyna standardowy zestaw rekwizytów Kubizmu: butelki, fajki, gazety, gitary, dzbanki itd.”. Hayden chętnie maluje przedmioty we wnętrzu własnej pracowni, badając zagadnienia związane z reprezentacją wielowymiarowej przestrzeni na dwuwymiarowej płaszczyźnie podobrazia.