Rekordowa kwota za obraz Zdzisława Beksińskiego

27 lipca 2022

Niekończąca się podróż malarstwa - retrospektywna wystawa prac Jana Dobkowskiego w DESA Unicum

Już 2 sierpnia w Warszawie rozpocznie się wystawa "Podróż do uniwersum" prezentująca niezwykle popularną i cenioną twórczość obchodzącego w tym roku 80. urodziny Jana Dobkowskiego. Jej fenomen wciąż inspiruje oraz stanowi doskonałe źródło wiedzy o przenoszeniu na rodzimy grunt światowych trendów sztuki. Artysta, bez którego trudno wyobrazić sobie polski pop-art, zasłynął najbardziej cyklem czerwono-zielonym, którego nie zabraknie na sierpniowej ekspozycji w siedzibie DESA Unicum. Rozpoczynający go obraz "Podwójna dziewczyna" w 1968 roku zakupiło nowojorskie Muzeum Guggenheima, co ugruntowało międzynarodową sławę polskiego awangardzisty. Miłośnicy sztuki współczesnej będą mogli zobaczyć również obrazy z pozostałych kluczowych cykli malarskich Dobkowskiego: "Poza nieskończoność", "Pamukale", "Himalaje", "Australijski sen" czy "Ocean". Ekspozycja, na której pojawi się aż niemal trzydzieści obrazów jubilata, potrwa do 24 sierpnia.

 

Jan Dobkowski, jeden z najbardziej oryginalnych osobowości w polskiej sztuce współczesnej, jest uważnym obserwatorem i entuzjastą życia. Bez jego odważnych zestawień barwnych, powielania form i wątków erotycznych nie byłoby z pewnością polskiej odmiany pop-artu. Urodzony 80 lat temu artysta jest innowatorem na skalę światową, co udowodniły jego sukcesy zarówno na Biennale w São Paulo, jak i w Nowym Jorku. Do dziś uznawany jest za pioniera, którego twórczość jest fascynującym śladem wizualnej kultury hipisów. Jeszcze w trakcie studiów młody i zbuntowany artysta rzucił wyzwanie wszystkim znanym nurtom malarskim, wraz z Jerzym Ryszardem "Jurrym" Zielińskim tworząc formację "Neo-Neo-Neo". Oryginalność, odrębność i własny język artystyczny Dobkowski zachował przez całą swoją twórczość. Stanowi ona fenomen, który wymyka się jednoznacznym klasyfikacjom czy porównaniom, co zdecydowanie udowadnia przygotowana ekspozycja - 

-– mówi Anna Szary, koordynatorka wystawy.

 

Tak szerokiej i przekrojowej wystawy prac Jana Dobkowskiego jeszcze nie było. DESA Unicum zaprezentuje niemal trzydzieści obrazów z najważniejszych cykli malarskich artysty, co jest doskonałą okazją do przyjrzenia się jego inspiracjom i kierunkom, w których do dziś podąża w swoich malarskich poszukiwaniach. Na ekspozycji pojawią się zarówno prace wczesne, m.in. pochodzące z początku lat 60. płótno "Modelka podwojona", jak i dzieła z najnowszego cyklu "Algorytm koloru i przestrzeni". Nie zabraknie charakterystycznych dla Dobkowskiego czerwono-zielonych płócien namalowanych na ujednoliconym formacie 200 na 150 cm. Prezentowane na nich sylwetki kobiecych i męskich ciał – splecione ze sobą, organicznie połączone i przenikające się w fantazyjnych układach – stały się znakiem rozpoznawczym twórczości artysty. Intensywna zieleń prac symbolizuje bujną naturę, żywiołową witalność i obfitość życia, z którego czerpał Dobkowski. Co ciekawe, inspiracje biologią ujawniały się w jego pracach już wcześniej, czego przykładem jest prezentowany na wystawie obraz "Taśma" z 1968 roku. 

Twórczość Dobkowskiego od dawna cieszyła się zainteresowaniem miłośników sztuki, ale w ciągu ostatnich paru lat przeżywa prawdziwy renesans popularności. To malarstwo, pomimo swojej różnorodności i zmienności, od wielu dziesięcioleci rozwija w istocie ten sam temat: równowagi natury zespolonej z myślą i intuicją ludzką. Myślą, którą symbolizuje zespalający tę sztukę motyw linii. Poszukiwanie równowagi i harmonii człowieka z przyrodą to wyjątkowo aktualny dziś temat 

– mówi Iza Rusiniak, członek zarządu Desa Unicum.

 

Niezwykle efektowne są również prace, w których Dobkowski nawiązuje do form przestrzennych wykonanych z pleksi. Te wielobarwne płótna, jak "Moje figury" czy "Wąwóz", malowane szerokimi, jednolitymi plamami bez zmian tonacji, różnią się od późniejszych kompozycji. Ewolucję twórczości Dobkowskiego ukazują prace z drugiej połowy lat 70. Postacie ludzkie i erotyczne sytuacje zostają w nich zastąpione siecią misternie splątanych, cienkich linii wypełniających płaszczyznę obrazu. Z tego właśnie okresu pochodzi ciekawa kompozycja "Pod wiatr", a także obrazy z cyklu "Treny" czy "Pejzaż przestrzeni". Odrębną część twórczości Dobkowskiego stanowią prace zainspirowane jego licznymi podróżami. Począwszy od stypendialnego wyjazdu do Stanów Zjednoczonych w 1972 roku, poprzez pobyty w Australii i Indiach, Dobkowskiego fascynowały obce kultury, przyroda i obrzędowość. 

 

Pasję do sztuki zaszczepił w Dobkowskim jego licealny wychowawca Włodzimierz Tiunin. W latach 1962-68 artysta studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie pod kierownictwem Juliusza Studnickiego, a następnie trafił do pracowni Jana Cybisa. Jeszcze w czasie studiów malarz zaczął stopniowo ograniczać kolory i skupiać się na ujednoliceniu treści. Wspólny język malarski odnalazł z poznanym wówczas Jerzym Ryszardem "Jurrym" Zielińskim. W 1967 roku młodzi artyści założyli formację "Neo-Neo-Neo", o której zrobiło się głośno za sprawą wystawy w warszawskim Klubie Medyka. W manifeście swojej sztuki pisali:

"Nazwa ‘neo-neo-neo' oznacza maksymalne podkreślenie różnicy: chcemy raz na zawsze pozbyć się przypasowywania nas do tego, co już było. Jesteśmy ‘najnowsi' i mówimy to przez słowo-przedrostek ‘neo', powtórzony trzykrotnie na dowód, że jest to nazwa nie odnosząca się do żadnego kierunku, stylu, prądu myślowego itp., które już zaistniały przed nami, jest nazwą autonomiczną". 

Jan Dobkowski jest laureatem wielu prestiżowych nagród, m.in. Nagrody Krytyki im. Cypriana Kamila Norwida czy Nagrody im. Jana Cybisa za całokształt twórczości. W 2012 roku artysta został odznaczony Srebrnym Medalem "Zasłużony Kulturze Gloria Artis".