ARCYDZIEŁO GIERYMSKIEGO IDZIE POD MŁOTEK

Aleksander Gierymski

(1850 Warszawa - 1901 Rzym)

"Znad Wisły" ("Barka na rzece"), 1883 r.

olej/płótno, 46 x 62 cm

 

Aleksander Gierymski znaczną część życia spędził w Monachium, Rzymie i Paryżu. Do swojego rodzinnego miasta, Warszawy, podchodził z dużą rezerwą. Spędził tutaj młodość, przebywał parokrotnie w latach 70. XIX wieku, studiując w Monachium i odbywając liczne podróże po Europie. Jego dłuższy pobyt w Warszawie datuje się na lata 1879-84, kiedy wszedł w owocny kontakt z kręgiem realistycznej awangardy czasopisma „Wędrowiec”, m.in. Stanisławem Witkiewiczem, późniejszym monografistą Gierymskiego.

Zaginiona wersja „Pomarańczarki” z 1880 roku została przez artystę opisana miejscem powstania: „Idiotenburg”. Malarz miał też powiedzieć: „Lepiej być koniem wyścigowym w Polsce niż malarzem”. Gierymski w swojej korespondencji skarżył się na niezrozumienie w rodzimym środowisku artystycznym. Jego dzieła były krytykowane ze względu na nowoczesną formułę, rzekome hołdowanie zachodniej awangardzie, odrzucenie patriotycznego historyzmu i radykalność naturalistycznej obserwacji. Legenda Gierymskiego, stworzona na początku XX wieku przez Witkiewicza, a później pielęgnowana przez licznych krytyków i historyków sztuki, to legenda niezrozumianego tułacza, samotnika, malarza „wyklętego”, lecz również wielkiego eksperymentatora, uwielbianego przez młodsze pokolenia polskich artystów, kładącego podwaliny pod autonomiczną sztukę czystą u progu XX wieku.

Na aukcji Sztuka Dawna. XIX wiek – Modernizm – Międzywojnie 24 października 2019 roku prezentowane będzie wybitne dzieło Gierymskiego „Znad Wisły”. Obraz powstał ok. 1883 roku, w kluczowym, warszawskim okresie jego malarstwa, gdy artysta stworzył swoje arcydzieła, m.in. „Pomarańczarkę” (ok. 1880-1881) oraz „Święto Trąbek I” (1884; obydwa w kolekcji Muzeum Narodowego w Warszawie). „Znad Wisły” przedstawia charakterystyczny, podejmowany przez niego w kompozycjach z warszawskiego Powiśla motyw barek-berlinek na rzece widzianych o schyłkowych porach dnia. W tym okresie Gierymski, prekursorsko na tle sztuki polskiej swojej doby, radykalnie eksperymentował ze światłem i kolorem, co później przyniosło mu zasłużone miejsce w panteonie polskiego malarstwa.

Dzieło będzie prezentowane na wystawie aukcyjnej Sztuka Dawna. XIX wiek – Modernizm – Międzywojnie 15-24 października 2019 roku.

Zapraszamy do zobaczenia pierwszych obiektów

ZOBACZ

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies w celu zapewnienia maksymalnej wygody w korzystaniu z serwisu. Mogą też korzystać z nich współpracujące z nami firmy badawcze oraz reklamowe. Jeśli nie wyrażasz zgody, ustawienia dotyczące plików cookies możesz zmienić w swojej przeglądarce. Tak, rozumiem