Teatr Rysowania Franciszka Starowieyskiego

Franciszek Starowieyski, obok uznanej pozycji w świecie sztuk plastycznych, znalazł miejsce wśród najwybitniejszych twórców teatru. Stało się tak nie tylko dzięki jego ogromnemu dorobkowi na polu plakatu teatralnego, na którym zasłynął już w latach 60. XX wieku, lecz także za sprawą jego działalności w zakresie projektowania scenografii i kostiumów – Starowieyski przygotował projekty dla ponad pięćdziesięciu spektakli. Z teatrem artysta łączony jest również ze względu na charakter jego rysunku i malarstwa, pełnego teatralnych póz, ruchów, gestów. Formułą, która na stałe połączyła te dwa obszary działalności artysty, stał się Teatr Rysowania.

Obiekt: Franciszek StarowieyskiTeatr Rysowania nr 20. Przeciw Beckettowi, 1995 r.

Pierwsza praca z tego cyklu powstała w 1980 roku podczas pleneru w Świdwinie. Bezpośrednią inspiracją do jej stworzenia miała być praca Gustava Courbeta „Pracownia malarza” ukończona w 1855 roku. Obraz ten przedstawia scenę rozgrywającą się w przestronnym wnętrzu atelier francuskiego artysty. W centralnej części Courbet sportretował siebie malującego obraz, towarzyszy mu naga kobieta, być może jego modelka lub muza, wokół nich zaś gromadzi się grupa osób przyglądających się artyście przy sztaludze, stanowiących rodzaj widowni.

Założeniem Teatru Rysowania Starowieyskiego było tworzenie monumentalnych, wieloczęściowych kompozycji przy udziale publiczności. Do przestrzeni wydzielonej przez ustawienie wielkich płócien na planie kwadratu malarz zapraszał widownię. Tworzył w ten sposób ramy realnej i symbolicznej przestrzeni, w którą należało przeniknąć. Najważniejszym elementem spektakli Teatru Rysowania był ich nastrój. Starowieyski rozmawiał, dyskutował z publicznością, ta dopingowała go do pracy. Teatr trwał zazwyczaj kilka dni, każdego z nich powstawała kolejna część kompozycji. Artysta rozpoczynał od wykreślenia centralnego punktu w kompozycji, którym, podobnie jak w przypadku prezentowanego dzieła, było koło. Rysował bez użycia cyrkla, „z pełnej ręki”.

Obiekt: Franciszek StarowieyskiTeatr Rysowania nr 20. Przeciw Beckettowi, 1995 r. (fregment)

Starowieyski zapraszał nagie modelki, lecz nie portretował ich. Twierdził, że modelek potrzebuje „dla rozgrzewki”. Prawdziwe modelki to te, których odbicie utrwalone ma w pamięci. Mając modelkę przed oczami, ryzykowałby rozproszenie przez szczegół. W trakcie kilku dni pracy nad dziełem wypełniał płótna wizerunkami fantastycznych postaci. Torsami nagich kobiet, dzikimi zwierzętami, przedstawieniami śmierci. „Za każdym razem pojawiają się kłębiące się bestie i postacie ludzkie, ulegając ciągłej przemianie w procesie, który można by opisać jako odwrócony ewolucjonizm, jak gdyby odwieczne prawdy były połączone z innymi, o których na razie można co najwyżej napomykać szeptem. Starowieyski ma zarazem dar jasnowidzenia i przerażania” (Jean Luis Ferrer, Śmierć Kronosa, Franciszek Starowieyski 1930-2009. Przyjaźnie Paryskie 1683-1693. Kolekcja A. i N. Aoila, Sopot 2014, s. 88).

Obiekt: Franciszek StarowieyskiTeatr Rysowania nr 20. Przeciw Beckettowi, 1995 r. (fregment)

Artysta zrealizował ponad dwadzieścia spektakli Teatru Rysowania na całym świecie, m.in. w Wenecji, Paryżu, Spoleto, Sewilli i Chicago. Największa z prac cyklu o wymiarach 24 x 4 m, zatytułowana „Pielgrzymka do świętego półkonia”, powstała w 1986 roku na Biennale w Wenecji. Prezentowana praca została stworzona w momencie, kiedy w Teatrze Studio trwał festiwal sztuk Samuela Becketta. Można ją czytać jako dyskusję z Beckettem. Dyskusję dość przewrotną. Trudno w twórczości Becketta, twierdzącego, że kobieta rodzi dzieci do grobu, odnaleźć radości życia. Starowieyski chciał pokazać, że jest przeciw. Afirmuje życie, pojmuje je jako ciąg nieustannej radości. Płótno wypełnia barokowymi postaciami symbolizującymi rozpustę i szaleństwo, obok nich jednak czai się śmierć.

Wystawa Po przedstawieniu. Sztuka i teatr: 17-27 czerwca 2019,

godz. 11-19 (poniedziałek-piątek) i godz. 11-16 (sobota),

Dom Aukcyjny DESA Unicum, ul. Piękna 1A, Warszawa, wstęp wolny

Więcej informacji oraz katalog aukcyjny dostępne są w linku:

https://desa.pl/pl/auctions/562/po-przedstawieniu-sztuka-i-teatr-27-czerwca-2019-godz-19

Zapraszamy również na wirtualny spacer - Wystawa 3D

https://desa.pl/pl/pages/110/wystawa-3d-po-przedstawieniu-sztuka-i-teatr-27-czerwca-2019

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies w celu zapewnienia maksymalnej wygody w korzystaniu z serwisu. Mogą też korzystać z nich współpracujące z nami firmy badawcze oraz reklamowe. Jeśli nie wyrażasz zgody, ustawienia dotyczące plików cookies możesz zmienić w swojej przeglądarce. Tak, rozumiem