Mela Muter w Allevard - notatki o skandalu

Obiekt: Mela Muter, Pejzaż z Allevard, 1919 r.

Biografia Meli Muter – najwybitniejszej malarki kręgu Szkoły Paryskiej – posiada silnie dramatyczny rys. Muter w 1903 roku poznała Leopolda Staffa, poetę, któremu poświęciła wybitny portret („Portret Leopolda Staffa”, 1903, kolekcja Nawrockich, Warszawa). Połączyło ich uczucie, które zagroziło małżeństwu Meli. Spotkanie w 1907 ze Staffem w Poroninie doprowadziło do ich rozstania i półrocznego wyjazdu malarki do Florencji, gdzie mogła nabrać dystansu do kwestii prywatnych. Tam, już w 1908 roku, dochodzi do fatalnego wypadku. Wybuch kuchenki spirytusowej doprowadza do rozległych poparzeń. Muter musi przerwać studia i pozostaje pod opieką Reymontów. W marcu wróci do Paryża, aby już w kwietniu wyjechać do Polski, gdzie zajmie się sparaliżowaną matką, która odejdzie w kolejnym roku. Oddech śmierci będzie dalej unosić się nad Muter – w 1911 roku umiera jej siostra Gustawa.

Wiosną 1914 roku małżeństwo Mutermilchów zdecydowało się przenieść do Warszawy. Likwidują pracownię przy Boulevard de Montparnasse i spędzają lato w Katalonii i Kraju Basków, gdzie zastaje ich wybuch Wielkiej Wojny. Mela i Michał wraz z synem Andrzejem wracają do Paryża. Michał Mutermilch i Zygmunt Klingsland zaciągają się do armii francuskiej. W ten sposób malarka zostaje niemal sama wraz synem, u którego niebawem zostanie zdiagnozowana gruźlica kości. Niemal równolegle Muter poznaje Raymonda Lefebvre’a (1891-1920) – 18-letniego francuskiego pisarza i intelektualistę, działacza socjalistycznego. Połączy ich uczucie, które w następnych latach rozwinie się w partnerski związek. Chory na gruźlicę Lefebvre znalazł w dojrzałej artystce opiekunkę, która troszczyła się o niego podczas terapii. Muter wkroczy w krąg idei socjalistycznych i pacyfistycznych, jej kompanami staną się Anatole France, Romain Rolland czy Henri Barbusse.

Przyszłość przyniesie komplikacje – Raymond podczas pochodu pierwszomajowego w 1918 roku dozna krwotoku płucnego. Latem wspólnie wyjadą do sanatorium we Wschodnich Pirenejach. Jesienią z wojny powraca Michał Mutermilch – para rozchodzi się, ojciec z synem zostają w mieszkaniu przy Boulevard de Port-Royal, a malarka wynajmuje pracownię przy Boulevard St. Jacques. W kolejnym roku razem z kochankiem wędrują po sanatoriach – znów przebywają w Pirenejach, w w lipcu przenoszą się do Allevard koło Grenoble. Malarka nie przestaje pracować – powstają serie pejzaży z Pirenejów i Allevard (w tym prezentowany „Pejzaż z Allevard”). Trudności życiowe łączą się z eksperymentem artystycznym. Pod wpływem znajomych Alberta Gleizesa i Gino Severiniego zaczyna eksperymentować z kubizmem, zarówno pod względem geometrycznej stylizacji formy artystycznej, jak i prowadząc namysł nad reprezentacją przestrzeni. Sanatoryjne, ciche miejscowości to świetne miejsce dla początkującego polityka i dojrzałej, uznanej malarski. Dają im spokój i nie skazują nie stygmatyzację otoczenia ze względu na różnicę wieku. 2 września 1919 roku Wielki Rabin Paryża orzeka rozwód Meli z Michałem Mutermilchem.

Wydaje się, że nic nie może dłużej stać na drodze uczuciu Meli i Raymonda. Jego kariera nabiera rozpędu – na przełomie 1919 i 1920 roku zostaje deputowanym Partii Socjalistycznej, a także delegatem na kongres III Międzynarodówki w Moskwie. Do Rosji wyjedzie 7 sierpnia 1920 roku i więcej nie ujrzy Francji. W listopadzie do Meli przychodzi wiadomość o śmierci Raymonda na Morzu Białym koło Murmańska. Uważano, że statek, którym podróżował, padł ofiarą sabotażu. W odpowiedzi na osobistą tragedię Muter poświęciła się pracy dobroczynnej, uczestnicząc m.in. w pracy Komitetu Osób Cierpiących w Związku Radzieckim. W latach 20. Muter ugruntowała swoją pozycję portrecistki wysokich sfer – otrzymywała zlecenia od międzynarodowej klienteli wizytującej Paryż. Była zapraszana do jury paryskich salonów, organizowała przyjęcia, o których pisała prasa. W połowie lat 20. znalazła bratnią duszę w postaci poety Rainera Marii Rilkego. Artystkę stale jednak dotykał dramat. W 1922 roku odszedł jej ojciec. Zdrowie już ponad 20-letniego syna Andrzeja stabilizowało się. W 1921 roku ukończył studia politechniczne i jako inżynier rozpoczął pracę w fabryce. Rok 1924 przyniósł jej tragiczne wydarzenie – 10 grudnia podczas kąpieli zmarł nagle Andrzej. Będąc u szczytu popularności malarka musiała borykać się z kolejnymi tragediami i kłopotami. W jej malarstwie odbija się niczym w zwierciadle psychiczna prawda modeli (a może jej samej?) i niepokój poszukiwań.

Zapraszamy do zapoznania się z pracami innych wybitnych artystów w katalogu aukcji:

https://desa.pl/pl/auctions/541/ecole-de-paris-14-maja-2019-godz-19 

Zapraszamy na wystawę przedaukcyjną do 14 maja 2019 r.

poniedziałek - piątek w godzinach od 11 do 19

sobota w godzinach od 11 do 16

Zapraszamy również na wystawę 3D:

https://desa.pl/pl/pages/102/wystawa-3d-ecole-de-paris

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies w celu zapewnienia maksymalnej wygody w korzystaniu z serwisu. Mogą też korzystać z nich współpracujące z nami firmy badawcze oraz reklamowe. Jeśli nie wyrażasz zgody, ustawienia dotyczące plików cookies możesz zmienić w swojej przeglądarce. Tak, rozumiem