RAJ Tomasza Ciecierskiego. Ciągłość czasoprzestrzeni.

Praca Tomasza Ciecierskiego „Raj” z 1979 to jeden z najważniejszych obrazów na jesiennej aukcji Klasyków awangardy po 1945. Niezwykle dynamiczna, wielowarstwowa kompozycja wypełniona jest syntetycznie ujętymi figurami ludzkimi i fragmentami pejzażu. Całą powierzchnię płótna pokrywają ślady lekkiego gestu artysty, który w sposób typowy dla tego czasu balansuje między abstrakcją i sugestią kształtu możliwego do rozpoznania. 

Kluczem odczytania „Raju” jest niepowtarzalny zabieg artystyczny, wiążący kształtowanie przestrzeni obrazu z zagadnieniem czasu. Ciecierski posłużył się linearyzmem czasoprzestrzennym, pokazując wycinki i momenty akcji, która rozgrywa się na jednoplanowym obrazie. Czas uległ zatrzymaniu. Każda z małych „scen” stanowi zapis chwilowego przeżycia, z którym wiąże się szereg zaobserwowanych sytuacji. Świadomość odległości i czasu uległa rozpadowi, a wspomnienie zlało się w jedną całość.

„Raj” jest projekcją namiętnych uczuć i dynamicznych stanów emocjonalnych, które znajdują ujście w gwałtownych pociągnięciach pędzla i ostrej czerwieni. Podobnie jak grupa innych prac z tego czasu, został skonstruowana na dwa sposoby; zarówno z wewnętrznej, jak i zewnętrznej perspektywy. To, co rzeczywiste – elementy krajobrazu – widziane jest z zewnątrz i ujęte w sposób chłodny, statyczny i zobiektywizowany. To, co wewnętrzne, czyli nierzeczywiste, jest ujęte z charakterystyczną dynamiką, ciepłymi kolorami. Wewnętrzny punkt widzenia akcentują umieszczone w dolnej części obrazu duże plamy barwne i postać (z prawej strony), które zdają się oddzielać przestrzeń artystyczną od przestrzeni widza. Ekspresja w próbie zobrazowania rzeczywistości zbliżyła tym samym Ciecierskiego do malarstwa gestu.


Tomasz Cieciersaki, "Raj", 1979 r. 

Można przypuścić, że tym, co stanęło na Ciecierskiego drodze do abstrakcji, był aspekt intelektualizmu. Bardzo trafnej analizy malarstwa artysty dokonała Agnieszka Morawińska na łamach „Twórczości”, w erudycyjnym tekście poświęconym drugiej wystawie artysty w Galerii Foksal: „Sztuka tego artysty – rzecz niezwykła w Polsce lat osiemdziesiątych – odnosi się bardziej do świata sztuki niż do rzeczywistości. Ciecierski nie poddał się muzie historii współczesnej ani reporterskim pokusom walki z dniem dzisiejszym i zapasów z brzydotą. Artysta wymyka się w rejony sztuki, tworząc świat bardziej uporządkowany, rytmiczniejszy, czystszy, a przy tym otwarty na sygnały z innych światów. (…) Ciecierski powołuje się na włoskich artystów protorenesansu, dopełniających główną scenę mniejszymi, bocznymi. Największą miłością obdarza dzieła florenckiego mistrza Quattrocento, Paola Uccella, i skoro to już wiemy, łatwiej dopatrzeć się w obrazach Ciecierskiego tradycji batalistycznej. Rytmy, napięcia i energie 'Bitwy pod San Romano' Uccella, umowne formy koni, rycerzy i pejzażu nakładają się na siebie i spychają się wzajemnie w przestrzeni. W obrazach Ciecierskiego szeregi nacierających albo cofających się przekreślonych znaków-sylwetek przynoszą batalistyczne reminiscencje wachlarzowo rozwijanych frontonów i maszerujących armii” (Agnieszka Morawińska, Tomasz Ciecierski w Galerii Foksal, „Twórczość” 1986, nr 9, s. 119-121).

Zapraszamy do zapoznania się z katalogiem aukcyjnym:
Sztuka Współczesna: Klasycy Awangardy po 1945


Zapraszamy na wystawę przedaukcyjną: 

1 - 11 października 2018 r.
poniedziałek - piątek w godzinach od 11 do 19
sobota w godzinach od 11 do 16

 

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies w celu zapewnienia maksymalnej wygody w korzystaniu z serwisu. Mogą też korzystać z nich współpracujące z nami firmy badawcze oraz reklamowe. Jeśli nie wyrażasz zgody, ustawienia dotyczące plików cookies możesz zmienić w swojej przeglądarce. Tak, rozumiem