TADEUSZ BRZOZOWSKI

Tadeusz Brzozowski (1918 Lwów - 1987 Rzym), "XXX", 1969

 

Około 1960 obrazy Brzozowskiego pozostającego pod wpływem surrealizmu i malarstwa informel, ostatecznie uległy defiguracji – w sposobie malowania uznał prymat materii i koloru potraktowanego ekspresyjnie. To właśnie kolor, faktura, gra laserunków i walorów składają się na całą "alchemię" charakteryzującą malarstwo tego autora. Niewielkich rozmiarów kompozycja "XXX" wyszła spod pędzla Brzozowskiego w 1969, kiedy artysta mieszkał już w Zakopanem, dokąd przeniósł się w 1954, by podjąć pracę wykładowcy w słynnym liceum plastycznym – tzw. Szkole Kenara. Jak pisała Małgorzata Kitowska-Łysiak, Brzozowski był "jedną z najbarwniejszych osobowości w krakowskim środowisku artystycznym, z którym pozostawał w ścisłym kontakcie, ale poniekąd na prawach kota chodzącego własnymi drogami, przede wszystkim artystycznymi" (dostęp na: https://culture.pl/pl/tworca/tadeusz-brzozowski, 20.11.2019). Artysta znany był z niezwykłego poczucia ironii i humoru, który objawiał się m.in. w zaskakujących, archaizujących tytułach pochodzących od wyrazów o "galicyjskiej", niemiecko-polskiej etymologii.

 

Prezentowana praca była najprawdopodobniej darem dla przyjaciela artysty, co sugeruje zamieszczona na odwrociu dedykacja, a także tytułowe "XXX" symbolizujące już od średniowiecza szczerość, wierność i czystość intencji. Utrzymana w typowej dla artysty "gorącej" palecie barw praca, mimo swych niewielkich rozmiarów, zaskakuje przestrzennością i rozmalowaniem. Pudełkowa forma oprawy czyni niejako z obrazu obiekt – co pozwala na skojarzenie z innym wielkim artystą związanym z Zakopanem, twórcą surrealistycznych asamblaży – Władysławem Hasiorem. Namalowane w dolnej części podobrazia zielone "zęby" nadają z kolei kompozycji charakterystyczny dla twórczości artysty walor antropomorficzny