Stanisław Fabijański

Stanisław Fabijański (1865 Paryż - 1947 Kraków), Pejzaż z rzeką, 1917 r.

 

Prezentowana praca Stanisława Fabiańskiego jest idealnym przykładem wpływu sztuki japońskiej na malarstwo doby polskiego modernizmu. Artysta znany jest przede wszystkim z akwareli przedstawiających zabytki Krakowa czy z nokturnowych kompozycji z motywem zakola Wisły z widokiem na imponującą sylwetę Wawelu. Monumentalnych rozmiarów akwarela nie tylko pod względem formatu arkuszu papieru nawiązuje do orientalnej sztuki, lecz również typem kadrowania. Uchwycenie powalonej sosny zbliża dzieło krakowskiego artysty do sposobu konstrukcji obrazów japońskich mistrzów. "Poprzez zbliżony i ujęty fragmentarycznie motyw kadr obrazu otwiera się na dalszą przestrzeń. Tak spoglądają na świat najwięksi mistrzowie japońskiego drzeworytu – Hokusai i Hiroshige. Jasieński, charakteryzując w ‘Mandze' metodę twórczą Hokusaia, pisze: "a przyjrzawszy się bacznie jednemu ogniwu leżącemu na ziemi, będziesz mógł widzieć z całą pewnością, jak wyglądają inne, ostatnie tego łańcucha zawieszonego tak wysoko, że go dostrzec nie możesz" (cyt. za Łukasz Kossowski, Wielka fala. Inspiracja sztuką Japonii w polskim malarstwie i grafice, Warszawa – Toruń, 2016, s. 92). Japonizujący kadr kompozycji, z łagodnym zakolem rzeki i finezyjną arabeską sosnowych gałęzi, daje nowe światło dla skonwencjonalizowanej twórczości Fabiańskiego, uważanego za piewcę Krakowa.