Rajmund Ziemski "Pejzaż 55/61"

Rajmund Ziemski (1930 Radom - 2005 Warszawa) "Pejzaż 55/61", 1961

 

Biorąc pod uwagę klasyfikację Aleksandra Wojciechowskiego, możemy określić ten typ pejzażu jako metaforyczny, a więc taki, który czerpie swoją inspirację zarówno z natury, jak i z osobistego imaginarium malarza. Jak wyznaje sam artysta: "Na samym początku swojej malarskiej pasji potrafiłem całymi dniami pracować w plenerze, później już mogłem każdy pejzaż odtworzyć z pamięci. Te nagromadzone w ciągu lat pejzaże, gdzieś się we mnie zachowały, tyle, że nie realizuję ich wprost, a poprzez różne skojarzenia" (Rajmund Ziemski. Malarstwo, Zachęta, Warszawa, 2014, s. 108) .  Na gładkim, zielonym tle malarz zgromadził całe bogactwo faktur, wszystkie one powstały przy zastosowaniu wyłącznie farby olejnej bez dodatku innych wypełniaczy, tak często przecież stosowanych w malarstwie materii. Nawarstwiona farba olejna pełni rolę swoistego znaku o niejasnym dla widza znaczeniu. Tworzy ona przeróżne konstelacje: białe i szare cienkie formy przypominające siatkę, podczas gdy grubsze rodzą skojarzenie z gałęziami. Obraz utrzymany jest w ciemnej tonacji, typowej dla pejzaży z początku lat 60., w których artysta wyraża swoje zaniepokojenie dalszym losem świata – niepokój tak bliski nam dzisiaj w dobie kryzysu klimatycznego. Dwie podłużne plamy w odcieniu cynobru obecne w prawym dolnym rogu obrazu przywodzą na myśl swoisty znak ostrzegawczy. Wszak według Ziemskiego rolą malarstwa jest nie tylko ukazywanie piękna świata, lecz także "przestrzega[nie] przed najgorszym, przez obłędem, przed dehumanizacją" (Rajmund Ziemski, Malarstwo lata 60, Katalog, ZPAP, Warszawa, 2010, s. 9).