Jerzy Panek

Jerzy Panek (1918 Tarnów - 2001 Kraków), Twarz, 1972 r.

 

Jerzy Panek kojarzony jest głownie ze sztuką graficzną i szczególnie bliskim mu drzeworytem. Dla rozwoju jego twórczości szczególnie ważny okazał się kontakt ze sztuką chińską i podroż do Chin w latach 50. Tam artysta zapoznał się z lokalnym drzeworytem, który wpłynął na jego sposób rozumienia formy. Panek wypowiadał się jednak również w medium malarskim. Często tworzył wówczas – niejako na wzór drzeworytów – formy proste i wyglądające tak, jakby artysta wycinał je w twardym, drewnianym bloku. Widoczne jest to w prezentowanej tu pracy: artysta, malując kształt ludzkiej głowy, posłużył się wąską gamą barwną i specyficznym sposobem kształtowania formy. W grubej warstwie przełamanej szarością bieli malarz poprowadził pędzel, którym niemalże "brodził" w masie farby, co przypomina opracowywanie płyty graficznej, w której powierzchni rzeźbi się kształt. Rysy twarzy, jej poszczególne elementy artysta zredukował do niemalże abstrakcyjnych znaków, które tworzą wizualny efekt lokujący się gdzieś pomiędzy dekoracyjną, abstrakcyjną płaszczyzną, a odwzorowaniem ludzkiej fizjonomii. Podobnie jak wiele innych kompozycji Panka, również ta odznacza się "prymitywizowanym" językiem malarskim, pewnego rodzaju uproszczeniem, które artysta stosował z upodobaniem.

 

Panek związany był z krakowskim środowiskiem artystycznym. To tam, jeszcze przed II wojną światową w 1937 rozpoczął studia artystyczne, które kontynuował w latach 40. na krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. Choć kojarzony jest głownie z grafiką, jego osiągnięcia w zakresie malarstwa również zostały docenione przez współczesne mu środowisko malarzy: w 1988 Panek otrzymał nagrodę imienia Jana Cybisa przyznawaną przez Związek Polskich Artystów Plastyków.