Aleksander Kobzdej "Scena z robotnikami"

Aleksander Kobzdej (1920 Olesko - 1972 Warszawa) Scena z robotnikami, 1950

 

Prawdopodobnie najbardziej znany obraz polskiego socrealizmu to "Podaj cegłę" z 1949, którego autorem był Aleksander Kobzdej. Tym samym malarz jest szczególnie kojarzony z owym kierunkiem w sztuce XX wieku. Socrealizm został odgórnie wprowadzony w Polsce w 1949. Był to skrajnie zideologizowany nurt artystyczny, wytworzony przez komunistycznych ideologów. Zgodnie z założeniem miała być to sztuka przedstawiająca, figuratywna oraz ukazująca przemiany społeczne w krajach socjalistycznych. Wskazywała poprawne i pożądane postawy i zachowania – zgodne z linią ideową partii komunistycznej – oraz potępiała te, które uważano za "reakcyjne", czyli opozycyjne wobec obozu rządzącego i jego ideologii. Bohaterami malarstwa socjalistycznego byli często przedstawiciele klasy robotniczej czy chłopi. Przykładem opisywanej tendencji jest właśnie prezentowany tutaj obraz Kobzdeja. Ukazuje on grupę robotników, którzy zgromadzeni są w pobliżu fabryki, gdzie prawdopodobnie spędzają przerwę. Poprzez taką tematykę, zdominowane we wcześniejszym ustroju społecznym (czyli przed-komunistycznym) grupy społeczne miały zyskać reprezentację i stać się widoczne w kulturze głównego nurtu.