17 grudnia 2020

Piękny stół na wyjątkowy czas

"Boże Narodzenie (…) to dzień radości i przymierza, dzień wybaczania i zgody, święto ciepła i bezpieczeństwa, zapadające szczególnie w pamięć dzieci obdarowywanych prezentami. Chyba każdy pamięta zapach choinki i ciasta, łagodne światło świec, kolorowe drzewko, obwieszone łakociami, kolędy i uśmiechy" (Krystyna Bockenheim, Przy polskim stole, Wrocław 2003, s. 145).

 

Wieczerza wigilijna, zgodnie z tradycją, powinna rozpocząć się, kiedy na niebie zostanie dostrzeżona pierwsza gwiazda. Domownicy po podzieleniu się opłatkiem, zasiadają do stołu nakrytego biały obrusem. Według staropolskiego zwyczaju ma zostać podanych dwanaście potraw, na pamiątkę dwunastu apostołów. Boże Narodzenie jest uznawane za najważniejsze święto w polskim roku obrzędowym. Jest obchodzone niezwykle uroczyście, łączy się z niespotykanymi gdzie indziej emocjami i wspomnieniami.

 

Dania, które serwowano na polskim wigilijnym stole, zwykle miały bardzo tradycyjny charakter. Najczęściej podawano zupę migdałową, na wschodzie barszcz, a w innych regionach Polski zupę rybną lub grzybową. Kolejnym daniem, bez którego nie mogła odbyć się wigilia była ryba w różnej postaci – smażona, gotowana, pieczona i ta podawana w galarecie. Dania rybne królowały na stołach szlachty i mieszczaństwa. Najsłynniejszy był karp lub szczupak na szaro, podawany w sosie przygotowanym z krwi ryby, piernika, karmelu, wina i przypraw korzennych. Innymi daniami postnymi, którymi raczono się w wigilijny wieczór były kapusta z grochem i grzybami, pierogi, gołąbki z kaszą, kompot z suszu owocowego, bakalie i ciasto. W jadłospisie wigilijnym zawsze znajdowały się potrawy z maku, który stanowił ważny składnik wieczerzy. Obok popularnych klusek z makiem podawano łamańce, kutię i makowce.

 

Uroczysty świąteczny stół zastawiony wigilijnymi specjałami, zyska wyjątkowy charakter, jeśli ozdobi go unikatowa zastawa. Porcelanowe serwisy, sztućce, srebrne i platerowane patery z XIX i początku XX stulecia oraz międzywojnia prezentujemy w ofercie aukcji online ‘Przy wigilijnym stole'.

PATERA, ROMAN PLEWKIEWICZ & CO, WARSZAWA, XIX/XX W.
PATERA, ROMAN PLEWKIEWICZ & CO, WARSZAWA, XIX/XX W.

Na szczególną uwagę zasługują okazałe secesyjne patery i żardiniery z warszawskiej firmy Plewkiewicza. Naczynia określane kiedyś mianem postumentów do owoców, etażer lub piramid stanowią doskonałą dekorację świątecznego stołu. Fabryka Wyrobów Metalowych Posrebrzanych i Pozłacanych Roman Plewkiewicz & Co była filią niemieckiej wytwórni Württembergische Metallwarenfabrik z Geislingen i ostatnim dużym producentem platerów, działającym w Warszawie w drugiej połowie XIX wieku. Pod koniec tego stulecia stała się jedną z najlepiej prosperujących filii WMF i poważnym konkurentem dla innych warszawskich producentów platerów. 

Dla miłośników stylu art déco w ofercie aukcyjnej zostały przygotowane cukiernice i patery z najsłynniejszych warszawskich firm Frageta, Norblina i Braci Henneberg. W ofercie znalazły się projekty Julii Keilowej. Artystka ta tworzyła w stylistyce rodzimego art déco, lecz niewątpliwie wypracowała swój własny, rozpoznawalny, ponadczasowy styl. Inspirowały ją głównie prace polskich i zagranicznych twórców awangardowych.

JULIA KEILOWA | CUKIERNICA ART DÉCO, BRACIA HENNEBERG, OKRES MIĘDZYWOJENNY
JULIA KEILOWA | CUKIERNICA ART DÉCO, BRACIA HENNEBERG, OKRES MIĘDZYWOJENNY

Posługując się najczęściej najprostszymi bryłami, takimi jak kula, stożek czy walec, tworzyła przedmioty proste i funkcjonalne, ale jednocześnie dekoracyjne, nawiązujące do zgeometryzowanych form rzeźb kubistycznych. Jej projekty były oszczędne w ornamenty i przejrzyste w formie, jednak stosowane przez nią bogactwo faktur oraz niekiedy łączenie różnych surowców, np. drewna z metalem, tworzyły efekty zdobnicze. Dzięki swoim osiągnięciom w dziedzinie metaloplastyki zaliczana jest dziś do grona najwybitniejszych twórców polskiego designu. 

Uzupełnieniem wyjątkowej świątecznej oferty aukcyjnej ‘Przy wigilijnym stole' jest ćmielowski serwis ‘Bałtyk' projektu Bogumiła Marcinka. Fabryka w Ćmielowie była od połowy XIX wieku największą wytwórnią porcelany na ziemiach polskich. Współpracowali z nią czołowi projektanci, jednym z nich był zatrudniony w Ćmielowie od 1928 – Bogumił Marcinek. 

Tak jak w Polsce wigilii Bożego Narodzenia nie obchodzi się nigdzie indziej, to najbardziej uroczyste, rodzinne i wzruszające święto w roku. Życzymy, żeby te szczególne dni obfitowały w spotkania z najbliższymi przy wyjątkowo pięknie zastawionym stole.