DESA Unicum Piękna 1A

ul. Piękna 1A, 00-477 Warszawa Poniedziałek - piątek 11 - 19 Sobota 11 - 16

Jarosław Modzelewski
(ur. 1955, Warszawa)

"Dwa berety"

akryl, węgiel/papier, 90 x 180 cm

sygnowany, datowany i opisany na odwrociu: 'JAROSŁAW MODZELEWSKI | 1984 "DWA BERETY" oraz pieczątka Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie

Cena: 49 200
Pochodzenie
- kolekcja prywatna, Kraków
Wystawiany
- Kobieta ucieka z masłem, Pracownia Dziekanka, Warszawa 21.05.1984
- Twoim bohaterem hołoto jest nuda przynosząca nieszczęście, Galeria Wielka, Poznań 1986
- Gruppa 1982-1992. Ryszard Grzyb, Paweł Kowalewski, Jarosław Modzelewski, Włodzimierz Pawlak, Marek Sobczyk, Galeria Zachęta, Warszawa, 12.1992-02.1993
- Stare papiery. Jarosław Modzelewski, Salon Akademii, Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, 08- 31.10.2013
Literatura
- "Oj dobrze już" 1988, nr 7, (il.)
- Jan Michalski, Fotograf. Fotograf, maszynopis w archiwum Akademii Sztuk Pięknych, Warszawa 1990
- Gruppa 1982-1992. Ryszard Grzyb, Paweł Kowalewski, Jarosław Modzelewski, Włodzimierz Pawlak, Marek Sobczyk, red. Maryla Sitkowska, katalog wystawy, Galeria Zachęta, Warszawa 1992, s. 113, poz. 88; s. 141 (il.)
- Jarosław Modzelewski. Wywiad-Rzeka-Wisła. Rozmawiają Piotr Bazylko i Krzysztof Masiewicz, Warszawa 2012, s. 250-251 (il.)
- Stare papiery. Jarosław Modzelewski, Akademia Sztuk Pięknych, Warszawa 2013, s. 38-39 (il.)
więcej informacji
Komentarz
"Wybieram z tego świata to, co buduje mój opis świata. To, co zobaczyłem w taki, a nie inny sposób, z tego a nie innego powodu (…). Obserwując rzeczywistość, wybieram z niej szczególne dla mnie sytuacje, będąc jakby pod wpływem konieczności. Forma kształtuje moje patrzenie".

— JAROSŁAW MODZELEWSKI

Jarosław Modzelewski znany jest jako jeden z czołowych twórców współczesnego malarstwa figuratywnego w Polsce. Jest on absolwentem Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, gdzie studiował w pracowni Stefana Gierowskiego. W przeciwieństwie do swojego nauczyciela, Modzelewski zwrócił się ku sztuce przedstawiającej. W 1982 roku wraz
z kolegami z akademii Modzelewski założył "Gruppę" - ważną formację malarską działającą w Polsce lat 80. Należeli do niej również Ryszard Grzyb, Paweł Kowalewski, Jarosław Modzelewski, Włodzimierz Pawlak, Marek Sobczyk i Ryszard Woźniak. "Gruppa" kojarzona jest z estetyką "Nowej Ekspresji" - malarstwem figuratywnym o mocnej, krzykliwej i prowokacyjnej formie. Jednak prace Modzelewskiego wobec tej stylistyki pozostają osobne. Cechuje je intensywna kolorystyka, często czyste nasycone barwy, ujęte jednak w pewien rodzaj porządku.

Specyficznym doświadczeniem artystów zrzeszonych w "Gruppie" było wspólne malowanie obrazów. Modzelewski wraz z Markiem Sobczykiem namalował w czasie ponad dziesięciu lat kilkanaście wspólnych obrazów. Pierwszą okazją do malowania z kolegą był wyjazd na stypendium do Dusseldorfu w 1984 roku. Modzelewski i Sobczyk tak wspominali razem tamten wyjazd: "W 1984 roku wyjeżdżamy do Dusseldorfu na stypendium, znajdujemy pracownię w Kunstlerhaus przy Sittarderstrasse 5. Pracownia jest wysoka ma okno na całą ścianę a spanie na antresoli. Przywieźliśmy szare papiery pakowe w rzucik i pierwszy obraz (…) jest zrobiony na tych papierach z Polski. (…) Co pamiętamy: wyjazd z Polski i maksymalne oszczędzanie (benzyna, telefon). Wyrwanie się z (jak się teraz wydaje ubeckiej), ale też wszelkiej, założonej w stanie wojennym i przedłużonej do 1989 roku) opresji" (cyt. za: Jarosław Modzelewski i Marek Sobczyk, 1) Miejsca. 2) Obrazy - szesnaście obrazów, [w:] Jarosław Modzelewski i Marek Sobczyk. Szesnaście wspólnie namalowanych obrazów, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa 1998, s. 13). Wspólne malowanie obrazów przez obu artystów to ciekawy fenomen, który miał miejsce w obrębie "Gruppy". Podczas wspomnianego stypendium powstawały jednak również prace malowane przez Modzelewskiego samodzielnie, jedną z nich są prezentowane tutaj "Dwa berety". Praca
ta ukazuje dwie głowy manekinów ubrane w berety: czerwony i zielony. Manekiny pozbawione są cech osobowych, ich twarze są płaskie, nie da się rozpoznać, czy mają reprezentować konkretną płeć. Otoczona bordiurą kompozycja przywodzi na myśl widok witryny sklepowej, choć miejsce ustawienia manekinów z beretami nie jest określone. Obok "Dwóch beretów" podczas wskazanego stypendium powstała kolejna praca Modzelewskiego, wyobrażająca podwojony motyw "Dwa budynki" - obie są charakterystyczne dla twórczości artysty w tym czasie, jeśli idzie o sposób kształtowania kompozycji. Modzelewski w pierwszej połowie lat 80. niejednokrotnie malował "podwójne" prace, niekiedy symetrycznie ułożone. Te zestawienia, dualistyczne kompozycje zdają się zwracać uwagę na dychotomię, różnicę między motywami. Krytyka widziała w "Dwóch beretach" nawiązania do sztuki klasyka rosyjskiej awangardy Kazimierza Malewicza oraz jego pozbawionych twarzy, umieszczonych w wiejskim krajobrazie figur. Modzelewski w podobny sposób opracował światłocieniowo owale głów manekinów. Kwestią otwartą pozostaje czy Modzelewski inspirował się wyłącznie formą Malewicza, czy interesowała go również symbolika tego malarstwa. Jak wiadomo, Malewicz znany był ze swojego zainteresowania okultyzmem i traktowania sztuki jako tej, która otwiera widza na doświadczenie transcendencji. Warto zauważyć, że Modzelewski nie stronił w swoim malarstwie w tamtych czasach od treści duchowych. Jak przyznawał w wywiadzie: "Chodziło o poczucie transgresji, przejścia w kierunku duchowości, pewnego klimatu obrazu. Miałem poczucie, że pewna forma ekspresji jakiej używali koledzy, nawet bez względu na temat, to jest malarstwo horyzontalne, które dotyczy ziemi. Mi bardziej zależało na tym, żeby obrazy dotyczyły ducha. Były odniesieniem do doświadczeń duchowych" (cyt. za: Jarosław Modzelewski. Wywiad-rzeka-Wisła. Rozmawiają Piotr Bazylko i Krzysztof Masiewicz, Warszawa 2013, s. 114). Trudno przesądzić, czy czerpanie z dziedzictwa sztuki rosyjskiej to w przypadku "Dwóch beretów" zabieg celowy czy wyłącznie wrażenie krytyków. Niezależnie od tego "Dwa berety" pozostają podobne w wyrazie do Malewiczowskich anonimowych figur i zarówno one, jak i prezentowana tutaj praca na papierze odznaczają się atmosferą niedopowiedzenia i tajemniczości.
Biogram artysty
Studiował na warszawskiej ASP - w 1980 roku obronił dyplom z malarstwa w pracowni prof. Stefana Gierowskiego. Był współzałożycielem Gruppy, z którą wystawiał w latach 1983-92. W tym też okresie w obrazach artysty znajdują odbicie wydarzenia, którymi żyła Polska. Jest uważany za jedną z głównych postaci "Ekspresji lat 80.". W latach 1986-89 tworzył obrazy figuralne, których forma (kolor, modelunek, perspektywa) odpowiadała zasadom realizmu, jednak charakterystyka postaci, a zwłaszcza sytuacji, w jakich były one przedstawiane, odznaczała się drażniącą niezwykłością. Artysta uzyskiwał ten efekt np. przez dublowanie figur (Fotograf. Fotograf, 1986), ujmowanie postaci w sytuacji niepewności, niewygody czy zagrożenia upadkiem (Trudności w poruszaniu się, 1987), zabiegi z przestrzenią (Romanica Toscana, 1987). Niekiedy surrealna atmosfera wynikała wprost z tematu czy przedstawionej sytuacji egzystencjalnej. We własnym odczuciu artysta uważa lata 90., za okres twórczości o wiele ważniejszy niż wcześniejsze dokonania. W latach 90. prowadził, wspólnie z Markiem Sobczykiem prywatną Szkołę Sztuki w Warszawie. W 1997 roku nastąpiła zmiana używanej przez Jarosława Modzelewskiego techniki malarskiej z olejnej na temperową. Zamiarem artysty było ożywienie płócien przez technikę tempery, która pozwala na swobodniejsze kształtowanie faktury płótna. W twórczości artysty pojawiły wkrótce nowe wątki. Na przełomie 2001 i 2002 roku w Galerii Kordegarda w Warszawie odbyła się wystawa pt. "Obraz jako wyraz obserwacji wnętrza kościelnego". Obrazy prezentowane na tej wystawie to efekt odkrycia przez Modzelewskiego nowego obszaru zainteresowań - wnętrz kościołów. Szczególne znaczenie ma zaobserwowana przez artystę prozaiczność tych wnętrz, która kontrastuje z ich duchowym i sakralnym przeznaczeniem. Specyficzna atmosfera obrazów Modzelewskiego i filmowy sposób kadrowania tematu sprawia, że krytycy chętnie porównują go do Edwarda Hoppera.

ID: 72782

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies w celu zapewnienia maksymalnej wygody w korzystaniu z serwisu. Mogą też korzystać z nich współpracujące z nami firmy badawcze oraz reklamowe. Jeśli nie wyrażasz zgody, ustawienia dotyczące plików cookies możesz zmienić w swojej przeglądarce. Tak, rozumiem