Sztuka Współczesna. Klasycy Awangardy po 1945 (wyniki)
5 grudnia 2019, godz. 19:00

Jan Lebenstein (1930 Brześć Litewski - 1999 Kraków)
"Figura Osiowa Nr 50", 1960 r.
Cena wylicytowana: 270 000 zł
Numer obiektu na aukcji
322
322
Jan Lebenstein (1930 Brześć Litewski - 1999 Kraków)
"Figura Osiowa Nr 50", 1960 r.

Cena wylicytowana: 270 000 zł

olej/płótno, 130 x 97 cm
sygnowany i datowany p.d. 'LEBENSTEIN 60.'
na odwrociu naklejki wywozowe
ID: 79642
Podatki i opłaty
- Do kwoty wylicytowanej doliczana jest opłata aukcyjna. Stanowi ona część końcowej ceny obiektu i wynosi 18%.
- Do kwoty wylicytowanej doliczona zostanie opłata z tytułu "droit de suite". Dla ceny wylicytowanej o równowartości do 50 000 EUR stawka opłaty wynosi 5%. Opłata ustalana jest przy zastosowaniu średniego kursu euro ogłoszonego przez NBP w dniu poprzedzającym dzień aukcji.
Pochodzenie
  • kolekcja państwa Mitchell, Nowy Jork
  • dom aukcyjny William Doyle, Nowy Jork, 2009
  • kolekcja prywatna, Polska
Literatura
  • Peter Selz, Fifteen Polish Painters, Museum of Modern Art, Nowy Jork 1961, s. 39 (il.), s. 62, poz. 47
Wystawiany
  • "15 Polish painters", Museum of Modern Art, Nowy Jork, 1961 (później Pittsburg, Carnegie Institute, 1961; Minneapolis, Minneapolis Institute of Arts, 1961; St.Louis, Washington University, 1961; Utica Munson, William Proctor Institute, 1962; Montreal, Museum of Fine Arts, 1962; Ottawa, The National Gallery of Canada, 1962)
Więcej informacji
„Komiczne jest, że dziś, mieszkając w wielkich miastach, idziemy oglądać naturę do muzeum, a nie do lasu albo w pole. Do muzeum nie idę jednak po inspirację, ale po potwierdzenie własnych imaginacji”. – JAN LEBENSTEIN „Figury osiowe” Jana Lebensteina stanowią jeden z najbardziej rozpoznawalnych cykli malarskich w historii współczesnej sztuki polskiej. Artysta tworzył je od końca lat 50. – początkowo w Rembertowie, następnie zaś w Paryżu, dokąd wyemigrował w 1959. Genezą „Figur osiowych” są tzw. Figury kreślone – wertykalne obrazy z drugiej połowy lat 50. przedstawiające figurę ludzką dość ciasno umiejscowioną w ramach kompozycji. Figury te zmieniały się w kierunku coraz większych uproszczeń i stopniowego zatracania rozpoznawalnych cech ludzkich ku celebracji formy i materii malarskiej. „Figury osiowe” powstawały zarówno w technice olejnej na płótnie, jak i malowane były gwaszem na papierze – pierwotnie milimetrowym, skąd pochodziła nazwa „kreślone”. Charakteryzuje je wertykalny, osiowy podział, wzdłuż którego rozkładają się płaszczyzny barw. W ten sposób tworzy się w obrazie aluzja do przedstawienia nieokreślonej natury postaci czy stworzeń. Prezentowana praca stanowi znamienity przykład formuły, jaką osiągnęły „Figury osiowe” około 1960: kompozycja o silnie zaznaczonej osi pionowej, zamknięta w wąskim kadrze całkowicie wypełnianym przez centralne wyobrażenie, mieni się ciepłymi barwami ochry, sieny i ciepłych brązów. Charakterystyczne opracowanie powierzchni, skupienie na materii malarskiej, owocuje chropowatością przypominającą fakturę kory drzewa, gadziej skory lub owadziego pancerza. Rok 1960 stanowi końcowy etap fascynacji artysty hieratycznymi, niemal posągowymi postaciami. To okres, w którym artysta przewartościowuje swoją ideę: bardziej niż na geometryczną, abstrakcyjną regułę kładzie nacisk na przedstawienie figur, wzbogaca fakturę i materię malarską. Dominująca w płytkiej, płasko opracowanej przestrzeni kompozycji postać wciąż wydaje się przytwierdzona do głównej, wertykalnej osi płótna, jednak zyskuje coraz bardziej organiczne, coraz mniej „ludzkie” kształty. Powierzchnia „figury” zyskuje wymiar reliefu – prace z tego cyklu są zaliczane do nurtu tzw. malarstwa materii. Tytułowa figura to postać całkowicie abstrakcyjna, przypominająca prehistoryczne lub antyczne figury, o rudymentarnie zaznaczonych częściach „głowy”, „ramion”, „korpusu”. Sposób przedstawienia obiektu pozostawia szerokie pole dla imaginacji widza: czy jest to jeszcze figura ludzka, czy może ćma albo chrabąszcz? Skojarzenie z kafkowską „Metamorfozą” nasuwa się samoistnie. „Właśnie w cyklu, nie w jednostkowym tworze, ale w ciągłości procesu twórczego następuje ustanawianie obrazu, budowanie jego nieprzekładalnej struktury. Rozważając jedną z koncepcji obrazu, zakładamy jednocześnie, że istnieje jakaś oś, wokół której narastają ustanawiające obraz czynniki, zakreślające obszar jego istnienia. Taką osią dla obrazów Jana Lebensteina z lat 1956-1960 jest mniej lub bardziej czytelny ideogram ludzkiej figury, złożony z linii poddanych rygorom szczególnej geometrii” – stwierdzał Waldemar Baraniewski (Waldemar Baraniewski, O Figurach Jana Lebensteina, [cyt. za:] Jan Lebenstein. Demony, [red.] Grażyna Grochowiakowa, Warszawa 2005, s. 162-163). Sam artysta zaś dopowiadał: „Zawsze miałem kłopoty z naturą: moją własną, naturą innych, naturą przedmiotów. To, co maluję, wyraża moje kłopoty, czasami je oswajając. Wolałbym z pewnością być ‘szczęśliwym człowiekiem’ niż malować. Malarstwo jest związane z moimi własnymi, osobistymi problemami. Obraz jest skrótem długiej historii i jakby zaklinaniem tej historii. Dobrze jest żyć w epoce, kiedy tego rodzaju przesądy prywatne uważane są znowu za sztukę. Ale to nie jest zwykły zbieg okoliczności: problemy innych ludzi są rożne od moich, lecz natykają się oni na takie same trudności zewnętrzne”. Lata 1959-61 były niewątpliwie kluczowe w karierze artysty. W 1959 Lebenstein otrzymał Grand Prix I Biennale de Paris i choć przyznanie nagrody artyście zza żelaznej kurtyny było w dużej mierze motywowane politycznie, to bez wątpienia podtrzymało tendencję zainteresowania sztuką artystów z Europy Środkowej, która ku zaskoczeniu zachodniej krytyki, mimo swej izolacji, okazała się zaskakująco aktualna w stosunku do najnowszych zachodnich tendencji. W tym samym roku Lebenstein w ramach stypendium związanego z nagrodą przenosi się Paryża. Kontynuuje i rozwija swój cykl „Figur osiowych” zapoczątkowany jeszcze w latach 50. w Rembertowie. Dzięki bogatej dokumentacji fotograficznej jego studia („Life” i „Time” po sukcesie paryskim kilkakrotnie wysyłały do niego fotoreporterów) wiemy dość dużo o sposobie, w jaki artysta tworzył swoje kompozycje. Lebenstein, artysta niewysoki, rozkładał zazwyczaj płótno na podłodze albo na stole. Tworzył poprzez rozprowadzanie farby na płaszczyźnie płótna, a nie poprzez kładzenie jej płasko – stąd reliefowy charakter wielu „figur”. W 1961 z kolei, dzięki współpracy z nowojorską galerią Chalette, Lebenstein zaprezentował swoje prace na legendarnej wystawie „Fifteen Polish Painters” w MoMA. Tym samym został uznany za jednego z najważniejszych polskich malarzy. Jak pisał we wstępie do katalogu komisarz wystawy Peter Selz: „Jego wyobraźnia jest wysoce oryginalna: wytworzył on osiowe, niemniej asymetryczne figury, które łączą geometryczne i mechaniczne formy z organizmami, które przypominają zarówno rośliny, jak i postacie. Same figury rozpościerające się i rozciągnięte wzdłuż pionowych osi obrysowane są wyraźnym konturem i zdecydowanie wypełnione – jednak często zderzone zostają z płynnym tłem naruszającym ich powierzchnie. Przywołują one ludzki szkielet, ale człowieczeństwo nie jest nigdy naprawdę zaznaczone. Całościowy obraz człowieka pozostaje jednak niejednoznaczny i nawet bardziej ambiwalentny” (15 Polish Painters, katalog wystawy, New York 1961, s. 11).

Dodaj obiekt

0
Wydrukuj katalog

Wszystkie obiekty z aukcji

Podstawka pod szklankę

Cena: 600 zł

Pas kaukaski

Cena: 3 400 zł

Pas kaukaski

Cena: 1 900 zł

Hamilton & Inches, Edynburg

Para kufli w etui

Cena: 1 800 zł

Salem Nadav, Izrael

Pucharek kiduszowy

Cena: 900 zł

Czajnik w stylu Ludwika Filipa

Cena: 5 400 zł

Kubek kiduszowy

Cena: 300 zł

Fabryka Wyrobów Platerowanych i Brązowych Braci Henneberg, Warszawa

Komplet sztućców obiadowych w drewnianej kasecie (dla 6 osób)

Cena: 1 900 zł

Fabryka Wyrobów Srebrnych i Platerowanych Józefa Frageta, Warszawa

Komplet 6 łyżeczek do kawy

Cena: 300 zł

Fabryka Wyrobów Srebrnych i Platerowanych Józefa Frageta, Warszawa

Chochelka i łyżka cedzakowa do przystawek

Cena: 500 zł

Pas kaukaski

Cena: 1 900 zł

Solniczka

Cena: 1 800 zł

Łyżka do cukru pudru

Cena: 400 zł

Julius Lemor, Wrocław

Paterka z wtopionymi monetami

Cena: 3 600 zł

Misa w typie Ludwika Filipa

Cena: 3 000 zł

Zestaw do kawyw typie empirowym

Cena: 3 600 zł

Etażera z satyrami i trytonem

Cena: 82 600 zł

Fabryka Wyrobów Srebrnych i Platerowanych Józefa Frageta, Warszawa

Cukiernica skrzynkowa w stylu Ludwika Filipa

Cena: 3 600 zł

Patera na owoce

Cena: 11 600 zł

Paterka z uchwytem w stylu Ludwika Filipa

Cena: 4 500 zł

Fabryka Wyrobów Srebrnych i Platerowanych Józefa Frageta, Warszawa

Łopatka

Cena: 1 500 zł

Norblin, Bracia Buch i T. Werner, Warszawa

Cukiernica secesyjna, po 1908 r.

Cena wywoławcza: 1 500 zł
Estymacja: 2 000 - 3 000 zł

Julia Keilowa

Paterka art déco, okres międzywojenny

Cena wylicytowana: 1 500 zł

Komplet łyżeczek do herbaty (6szt.)

Cena: 900 zł

Aukcja Ikon i Sztuki Sakralnej

Szczypczyki do cukru w formie bociana

Cena: 400 zł

Papierośnica

Cena: 1 000 zł

Bracia Buch, Warszawa

Cukiernica skrzynkowa w stylu secesyjnym, lata 80.-90. XIX w.

Cena wywoławcza: 1 800 zł
Estymacja: 2 200 - 4 000 zł

Popielniczka z pojemnikiem na papierosy

Cena: 400 zł

Patera na owoce

Cena: 2 400 zł

Aukcja Ikon i Sztuki Sakralnej

Kawiornica

Cena: 400 zł

Adolphe Boulenger, Paryż

Komplet 12 łyżeczek do herbaty ze szczypczykami do cukru

Cena: 1 000 zł

Bracia Henneberg, Warszawa

Szkatułka na biżuterię

Cena: 1 500 zł

Sheridan Silver Co., USA

Naczynie do serwowania ciepłych potraw

Cena: 500 zł

Bracia Henneberg, Warszawa

Tacka

Cena: 400 zł

Papierośnica

Cena: 900 zł

Aukcja Ikon i Sztuki Sakralnej

Szampaniera

Cena: 4 200 zł

Komplet 6 łyżyczek do mokki w etui

Cena: 600 zł

Norblin, Bracia Buch i T. Werner, Warszawa

Patera, po 1908 r.

Cena wywoławcza: 300 zł
Estymacja: 500 - 800 zł

Podstawka pod szklankę

Cena: 600 zł

Podstawka pod kieliszek

Cena: 500 zł

Para solniczek

Cena: 500 zł

Para solniczek w formie shamisenu

Cena: 500 zł

Lusterko

Cena: 2 400 zł

Łopatka do kawioru

Cena: 500 zł

Torebka balowa na łańcuszku

Cena: 1 700 zł

Fabryka Wyrobów Srebrnych i Platerowanych Józefa Frageta, Warszawa

Dwa widelce obiadowe

Cena: 200 zł

Łyżka wazowa

Cena: 200 zł

Wellner Silber

Naczynie z pokrywą i spodkiem

Cena: 500 zł

Aukcja Grafiki

Obcinarka do papierosów

Cena: 800 zł

Mlecznik

Cena: 1 400 zł

Bracia Henneberg, Warszawa

Para półmisków

Cena: 800 zł

Zestaw 3 nożyków do masła

Cena: 500 zł

Torebka

Cena: 800 zł

Torebka ze srebrnej siatki

Cena: 1 200 zł

Nóż i widelec do serwowania ryb

Cena: 900 zł

Łyżka wazowa

Cena: 900 zł

Fabryka Wyrobów Srebrnych i Platerowanych Józefa Frageta, Warszawa

Para lichtarzy

Cena: 1 000 zł

Bruno Wiskemann, Bruksela

Zestaw 10 łyżeczek do herbaty w etui

Cena: 600 zł

Cukiernica skrzynkowa

Cena: 2 400 zł

Papierośnica

Cena: 500 zł

William Lister & Sons, Newcastle-on-Tyne

Patera na stopie

Cena: 1 900 zł

Edward & Sons, Glasgow

Pokrywa na półmisek

Cena: 600 zł

Kabaret na ocet i oliwę

Cena: 600 zł

Łyżka wazowa

Cena: 1 500 zł

Figurka niedźwiedzia - stojak na wieczne pióro

Cena: 400 zł

Kosz na owoce

Cena: 2 400 zł

Solniczka

Cena: 1 000 zł

Fabryka Wyrobów Srebrnych i Platerowanych Józefa Frageta, Warszawa

Lustro na toaletkę

Cena: 2 600 zł

Pucharek kiduszowy

Cena: 1 100 zł

Pucharek kiduszowy

Cena: 500 zł

Pucharek kiduszowy

Cena: 500 zł

Aukcja Ikon i Sztuki Sakralnej

Szczypce do cukru

Cena: 300 zł

M.J.Rückert, Moguncja, Niemcy

Komplet 8 łyżeczek do mokki

Cena: 600 zł

Bracia Henneberg, Warszawa

Komplet 6 łyżeczek do herbaty i szufelka do cukru

Cena: 300 zł

Solniczka

Cena: 1 200 zł

Komplet 6 koziołków

Cena: 1 000 zł

Solniczka

Cena: 1 000 zł

Viners Ltd. - Edward Viner,Sheffield

Taca

Cena: 4 200 zł

Naczynko na przyprawy

Cena: 800 zł

August Wellner & Sohne

Półmisek

Cena: 400 zł

Kabaret na oliwę i ocet w stylu empirowym

Cena: 8 900 zł

Kabaret w stylu empirowym

Cena: 8 900 zł

Aukcja Grafiki

Wazon dekoracyjny z paterą

Cena: 1 800 zł

Paterka

Cena: 3 000 zł

Aukcja Ikon i Sztuki Sakralnej

Świecznik

Cena: 1 200 zł

Montblanc International GmbH, Niemcy

Długopis z limitowanej edycji 'Pisarze - Marcel Proust'

Cena: 3 000 zł

Marlen Italy

Pióro wieczne model: 'Partenone'

Cena: 1 800 zł

Hugo Böhm,Schwäbisch Gmünd, Niemcy

Filiżanka

Cena: 200 zł

Zestaw sztućców 'wzór wschodni' (dla 10 osób)

Cena: 9 500 zł

Karafka z kompletem 6 kieliszków

Cena: 3 000 zł

Austro - Węgry, Wiedeń

Bombonierka w kształcie ananasa

Estymacja: 3 000 - 4 000 zł

Aukcja Ikon i Sztuki Sakralnej

Lichtarz

Cena: 600 zł

Fabryka Wyrobów Srebrnych i Platerowanych Józefa Frageta, Warszawa

Imbryk

Cena: 3 000 zł

Kandelabr 5-świecowy

Cena: 4 200 zł

Sheffield

Zestaw do przypraw w etui

Cena: 1 000 zł

Patera secesyjna

Cena: 8 000 zł

Patera w stylu biedermeier

Cena: 6 400 zł

Świecznik chanukowy

Cena: 21 300 zł

Aukcja Ikon i Sztuki Sakralnej

Taca

Cena: 1 800 zł

Teodor Groszkowski, Warszawa

Serwetnik

Cena: 200 zł

Lustro

Cena: 1 200 zł

Fabryka Wyrobów Platerowanych Michał Czajkowski, Warszawa

Mlecznik

Cena: 400 zł

Empirowa waza do zupy

Cena: 22 200 zł

Łyżka wazowa

Cena: 1 500 zł

Legumiera

Cena: 5 200 zł

Kafetiera

Cena: 5 200 zł

Cukiernica skrzynkowa

Cena: 9 700 zł

Trzy solniczki

Cena: 4 500 zł

Equella

Cena: 4 500 zł

Dzban do wina

Cena: 2 200 zł

Dzban do wina

Cena: 600 zł

Wszystkie wybrane obiekty

Cała strona - pionowo Cała strona - poziomo Miniaturki