Sztuka Dawna. Prace na Papierze
25 lutego 2020 godz. 19:00

Juliusz Kossak (1824 Nowy Wiśnicz - 1899 Kraków)
"Legł w boju jak rycerz Mohort", przed 1875
Estymacja: 80 000 - 100 000 zł
Numer obiektu na aukcji
41
Juliusz Kossak (1824 Nowy Wiśnicz - 1899 Kraków)
"Legł w boju jak rycerz Mohort", przed 1875

Estymacja: 80 000 - 100 000 zł

akwarela/papier, 28 x 36 cm (w świetle passe-partout)
sygnowany monogramem wiązanym l.d.: 'JK'
na odwrociu opinia dr. Kazimierza Buczkowskiego z 1954 roku
ID: 81305
Podatki i opłaty
- Do kwoty wylicytowanej doliczana jest opłata aukcyjna. Stanowi ona część końcowej ceny obiektu i wynosi 18%.
Opinie
  • opinia Kazimierza Buczkowskiego z 1954 r.
Literatura
  • porównaj: Kazimierz Olszański, Juliusz Kossak, Kraków 2000, s. 187 (il.)
Więcej informacji
„Kossak przez całe życie malował i rysował mniejsze i większe epizody i duże obrazy z najbardziej ulubionego przez siebie utworu Wincentego Pola, z rapsodu rycerskiego Mohort. W roku 1882 na propozycję wydawcy lwowskiego Hermana Altenberga wykonał 24 ilustracje do tego poematu, wydanego w tymże roku w ozdobnej edycji albumowej. ‘Prawda’, chwaląc piękne wydawnictwo, ubolewała, że druk, papier, oprawa i część drzeworytów – wszystko obce, tylko pióro i ołówek polskie. Uważano, że ilustracje Kossaka stoją nierównie wyżej od Andriollego. Według ‘Niwy’ Mohort z rysunkami Kossaka staje na równi z podobnymi wydawnictwami zagranicznymi, ‘trudno było o szczęśliwszy wybór ilustratora (...), rysunki wykonane są pysznie, z ogniem i żołnierską werwą’” – pisze o genezie powstania cyklu poświęconego eposowi rycerskiemu o Mohorcie monografista Kossaka Kazimierz Olszański (Kazimierz Olszański, Juliusz Kossak, Kraków 2000, s. 188-90). Epos rycerski, stworzony przez Wincentego Pola w latach 1840-52, opowiada historię życia i śmierci kresowego żołnierza, inspirowaną postacią żyjącą w czasach stanisławowskich. Scena ukazana na opisywanej pracy przedstawia śmierć Mohorta, który zginął w 1792 roku na bruszkowieckiej grobli, zasłaniając odwrót brygady Wielhorskiego. Nad ciałem bohatera pochyla się książę Józef Poniatowski, którego w czasach młodzieńczych Mohort nauczał polskich tradycji wojskowych. Porucznik miał okazję dobrze przygotować się do śmierci nauczyciela, ponieważ przepowiedział mu ją sen. Paralelnie we śnie Mohort powrócił do Poniatowskiego przed bitwą pod Lipskiem w 1813 roku, przepowiadając natomiast śmierć księcia. Epos autorstwa Pola poświęcony historii Mohorta zamyka scena śmierci księcia. Prezentowana scena śmierci Mohorta odpowiada drzeworytniczym ilustracjom do tych z znakomicie wydanej książki w 1883 roku wydanej przez F.H. Richtera we Lwowie. Monochromatyczna kompozycja charakteryzuje się większą plastycznością ujęcia od drzeworytniczej czy tuszowej realizacji tego tematu, udowadniając mistrzostwo w operowaniu akwarelową techniką Kossaka. Ilustracja do rycerskiego eposu ukazuje również dwie persony z panteonu bohaterów chętnie podejmowanych przez nestora znakomitego rodu.