Kolekcja Polskich Monet Złotych 1535 - 1925
30 listopada 2020 godz. 19:00

Zygmunt III Waza, donatywa gdańska 10.dukatowa, brak poziomych belek w krzyżach herbu Gdańska
1614
Estymacja: 220 000 - 260 000 zł
Numer obiektu na aukcji
17
Zygmunt III Waza, donatywa gdańska 10.dukatowa, brak poziomych belek w krzyżach herbu Gdańska
1614

Estymacja: 220 000 - 260 000 zł

złoto, 34,56 g; śr. 47 mm; zniszczona, naprawiany otwór i przegrawerowane floreski w otoku av. i rv., brak poziomych belek w krzyżach herbu Gdańska, ornamenty, daty i sygnatury częściowo nieczytelne
Av: Popiersie króla w prawo, w koronie, w rurkowej krezie i w zbroi, na której łańcuch orderu Złotego Runa i płaszcz spięty na ramieniu agrafą, na której litery: A / V / H /K. Pod popiersiem rok 1613.
W otoku napis: SIGISMVNDVS · III · D : G : REX · POLON : ET · SVEC : MAG : DVX · LIT : RVS : PRVSSIAE; przed i po napisie, nad koroną, floreski . Floreska przed napisem zniszczona i wtórnie przegrawerowana w pięciopałkową koronę. Obwódka wewnętrzna z niewielkich wolich oczek i perełek, obwódka zewnętrzna sznurowa.
Rv.: Owalna, ozdobna tarcza ze zniekształconym herbem Gdańska, bez belek poziomych w krzyżach, trzymana przez dwa lwy, zwieńczona głową anioła ze skrzydłami rozpostartymi prawie poziomo nad tarczą i wsparta u dołu na ozdobnej, bogatej podstawie, w której data: 16 – [14] oraz litery: S – [A].
W otoku duża, bogata floreska, zniszczona i wtórnie przegrawerowana oraz napis: EX · AVRO · SOLIDO · REGIA · CIVITAS · GEDANENSIS · F : F : Dwie obwódki wewnętrzne, perełkowa i liniowa, ciągła. Szeroka obwódka zewnętrzna łańcuchowa.
ID: 79229
Podatki i opłaty
- Do kwoty wylicytowanej doliczana jest opłata aukcyjna. Stanowi ona część końcowej ceny obiektu i wynosi 18%.
Pochodzenie
  • Schweizerischer Bankverein, Basel, aukcja 16, maj 1986, poz. 245; skąd zakupiona do zbiory Henryka Karolkiewicza, Zob., The Extraordinary Collection of Henry V. Karolkiewicz featuring Polish Coins from a thousand Years, presented by Karl Stephens, December 6. 2000, poz.2247; następnie w kolekcji Belzbergów, Zob., Stacks, The Alicia and Sid Belzberg Collection, select Polish Rarities, Rosemont, Illinois, April 24. 2008, poz. 1049; Antykwariat Numizmatyczny Paweł Niemczyk.
Stan zachowania
  • zniszczona, naprawiany otwór i przegrawerowane floreski w otoku av. i rv., brak
  • poziomych belek w krzyżach herbu Gdańska, ornamenty,
  • daty i sygnatury częściowo nieczytelne.
Literatura
  • Gumowski, Medale Zygmunta III, Kraków 1924, s. 74-78, poz. 66 (skrzydła anioła,
  • na rv. opuszczone w dół), odm. ze skrzydłami anioła rozpostartymi prawie poziomo
  • nad tarczą zob. s. 78-79, poz.67.
Więcej informacji
Donatywa gdańska 1614 r. znana jest w dwóch odmianach i w szeregu egzemplarzy odbitych w złocie, jako 10 dukatów. Zdarzają się też odbitki w srebrze i wyjątkowo w złocie, jako 15 i 20 dukatów. Donatywa ta jest dziełem Samuela Ammona, wybitnego medaliera gdańskiego, który sygnował ją swymi inicjałami S – A. Litery A / V / H / K umieszczone na agrafie spinającej na ramieniu płaszcz królewski nie zostały dotychczas miarodajnie rozszyfrowane. Oferowany egzemplarz, jest o tyle zagadkowy, że z nieznanych powodów w stemplu rewersu brak jest poziomych belek w krzyżach w herbie Gdańska. Egzemplarz ten, zapewne unikat, znał już Karol Beyer i wzmiankował go w uzupełnieniu do Gabinetu Medalów Polskich w 1867 r., Poz.65. Był to zapewne egzemplarz ze zbioru hrabiny Starzyńskiej, sprzedany w Hamburgu w 1885 r. Katalog aukcyjny nie był ilustrowany, ale z zamieszczonego pod nr 47 opisu „ in Rs. fehlen die Querbalken in dem Kreuzen des Danziger Wappens” wyraźnie wynika, że jest to oferowany powyżej obiekt. Jego późniejsze proweniencje, aż do aukcji w Bazylei w 1986 r., skąd trafił do zbioru Henryka Karolkiewicza, można także zapewne ustalić. Wobec lakoniczności opisów w katalogach aukcyjnych nie będzie to jednak zadanie łatwe. Prof. Marian Gumowski zajmował się bliżej tą donatywą w monografii twórczości Samuela Ammona, opublikowanej w 1957 r. Ostatnio poświęcił temu obiektowi większy artykuł Jarosław Dutkowski pt. Nietypowe bicia 10.dukatówek z 1614 r. (Przegląd Numizmatyczny, nr 3(14), 1996, s.3-7.)