Sztuka Rosyjska. Ikony, Rzemiosło, Malarstwo.
8 kwietnia 2020 godz. 19:00

Rosja
Ikona - Matka Boska z grupy Deesis, około poł. XIX w.
Estymacja: 13 000 - 16 000 zł
Numer obiektu na aukcji
5
Rosja
Ikona - Matka Boska z grupy Deesis, około poł. XIX w.

Estymacja: 13 000 - 16 000 zł

tempera/deska, ryza mosiężna, srebrzona, złocona, sztancowana, 47,5 x 35 cm
ID: 74983
Podatki i opłaty
- Do kwoty wylicytowanej doliczana jest opłata aukcyjna. Stanowi ona część końcowej ceny obiektu i wynosi 18%.
Więcej informacji
Na ikonie ukazany jest wizerunek Matki Boskiej, pochodzący najprawdopodobniej z tryptyku ‘Deesis’. Bogarodzica jest zwrócona w prawo, ma lekko pochyloną głowę i dłonie wzniesione w geście orantki. Określenie ‘deesis’ wywodzi się od greckiego słowa oznaczającego modlitwę, usilną prośbę, błaganie, zanoszone do Boga przez wiernych za pośrednictwem świętych. „Deesis należy do ścisłego kanonu tematów ikonograficznych sztuki średniowiecznej o pierwszorzędnej wymowie teologiczno-doktrynalnej: jest bowiem swego rodzaju obrazowym archetypem, alegoryczną sublimacją, wizualną ekspresją fundamentalnej dla chrześcijaństwa idei pośrednictwa i wstawiennictwa świętych. (…) Wyrażona w Deesis idea najwyższego wstawiennictwa Maryi i Jana Chrzciciela zakłada, iż wraz z Chrystusem stanowią oni triadę najważniejszych postaci w historii zbawienia, wieńcząc w rzeczywistości niebiańskiej hierarchię świętych i aniołów”. (Roman Mazurkiewicz, Deesis. Idea wstawiennictwa Bogarodzicy i św. Jana Chrzciciela w kulturze średniowiecznej, Universitas, Kraków 2012, s. 9). W centralnej części ikony typu ‘Deesis’ ukazany jest wizerunek Chrystusa Pantokratora, tronującego pomiędzy Mocami Niebieskimi. Zwracają się ku Niemu, w modlitewnych pozach, najwyżsi orędownicy ludzkości – Matka Boża i św. Jan Chrzciciel, prosząc o łaskę dla grzeszników. Według źródeł teologicznych są oni najbliżsi Chrystusowi, uważani są za najświętszych spośród wszystkich ludzi, ale równocześnie zachowują więź z całym rodzajem ludzkim, wstawiając się za nim u Boga. Ikona „Deesis” wywodzi się ze starej tradycji wschodniej. Najstarszym przykładem tej kompozycji jest pochodząca z VI w. mozaika z kościoła św. Katarzyny na Synaju. Bardziej rozbudowana forma tej kompozycji określana jako „Wielkie Deesis”, uzupełniana jest o postacie aniołów, świętych, apostołów lub proroków. Najczęściej są na niej wyobrażone wizerunki archaniołów Michała i Gabriela, apostołów Piotra i Pawła, często św. Mikołaja i Sergiusza z Radoneża. Pojawiła się ona po wprowadzeniu do cerkwi na Rusi w XIV-XV w. – wysokich ikonostasów. „Deesis” stanowi najstarszą i najważniejszą część ikonostasu. Jest jego ideowym centrum. Ukazuje związek pomiędzy Chrystusem obecnym w Eucharystii a wszystkimi wiernymi, stanowi obietnicę raju.