Aukcja Prac na Papierze - Sztuka Dawna (wyniki)
16 czerwca 2016 godz. 19:00

Stanisław Ignacy (Witkacy) Witkiewicz (1885 Warszawa - 1939 Jeziory na Polesiu)
Portret Janiny Fiszerowej, 1924 r.
Cena wylicytowana: 55 000 zł
Numer obiektu na aukcji
2
Stanisław Ignacy (Witkacy) Witkiewicz (1885 Warszawa - 1939 Jeziory na Polesiu)
Portret Janiny Fiszerowej, 1924 r.

Cena wylicytowana: 55 000 zł

pastel/papier, 62,2 x 46,5 cm
sygnowany i datowany p.d.: 'T.B. (w kółku) | Ign Witkiewicz | 1924'
na odwrociu papierowa opinia odnośnie renowacji wykonanej przez Krystynę Dajnowicz z 1995 r.
ID: 39974
Podatki i opłaty
- Do kwoty wylicytowanej doliczana jest opłata aukcyjna. Stanowi ona część końcowej ceny obiektu i naliczana jest degresywnie w zależności od kwoty wylicytowanej: do 100 000 złotych (włącznie) - w wysokości 18%, a powyżej 100 000 złotych - w wysokości 15%.
Stan zachowania
  • praca po konserwacji
Literatura
  • Stanisław Ignacy Witkiewicz, 1885-1939, katalog dzieł malarskich. Opracowała Irena Jakimowicz, przy współpracy Anny Żakiewicz, Muzeum Narodowe w Warszawie, Warszawa 1990, s. 88, poz. 553
Więcej informacji
Prezentowana praca pochodzi z 1924 roku, kiedy Witkacy po nieporozumieniach z żoną, postanowił pozostać w Zakopanem w przeciwieństwie do Jadwigi Witkiewiczowej, która na stałe osiadła w Warszawie. Pozwala to sądzić, że portretowana młodziutka Janina Fiszerowa to odtwórczyni głównej roli w kultowym filmie "Biały Ślad" zrealizowanym według scenariusza Rafała Malczewskiego w 1932 roku. Debiutancki film górala Adama Krzeptowskiego został wysłany na I Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Wenecji, gdzie zdobył nagrodę za zdjęcia. Cała obsada aktorska była grupą naturszczyków z Zakopanego, co podkreśla niebywałą atmosferę nowatorsko zrealizowanego dzieła. Ekspresyjna scena zjazdu "elity narciarskiej" z Hali Gąsienicowej zyskała oddźwięk w kompozycjach Rafała Malczewskiego czy Janiny Konarskiej poświęconych sportom zimowym. Główną rolę odważnego taternika zagrał wyśmienity narciarz, olimpijczyk Andrzej Krzeptowski, natomiast w rolę pięknej Hanki wcieliła się Janina Fischer. Mocno wykrojone usta oraz łagodnie zadarty nos dziewczyny upamiętnionej na prezentowanym portrecie Witkacego wskazują ogromne podobieństwo z odtwórczynią głównej roli. Schematycznie zarysowane wierzchołki gór, na tle których została umieszczona modelka Witkacego, podkreślają pochodzenie portretowanej oraz uwiarygodniają tożsamość filmowej Hanki. Rok 1924 w twórczości Witkacego stanowi ważną cezurę. Właśnie wtedy artysta porzucił teorię Czystej Formy na rzecz malarstwa portretowego. Prawdopodobnym powodem porzucenia "sztuki czystej" na "sztukę stosowaną" były w dużym stopniu problemy finansowe malarza. Matka Witkacego wówczas prowadziła pensjonat w Zakopanem, który przynosił głównie straty, a pośrednictwo przy sprzedaży obrazów ojca nie wystarczało na pokrycie kosztów zakupu kosztownych płócien i farb. We wcześniejszym okresie twórczości artysta malował już pastelowe portrety, jednak była to marginalna część jego plastycznej twórczości. W słynnym, wydanym po raz pierwszy w 1925 roku "Regulaminie Firmy Portretowej", zaczynającym się od motta: "Klient musi być zadowolony. Nieporozumienia wykluczone", Witkacy opracował formę zawierania kontraktu, w którym wszelkie reklamacje oraz uwagi klienta są niedopuszczalne. Pierwszą część regulaminu stanowiło wyszczególnienie pięciu podstawowych typów portretowych A, B, C, D i E. Typ pierwszy był najdroższym dziełem ze względu na najwyższe dopracowanie (ironiczne nazywanie przez Witkacego "wylizanymi") pod względem plastycznym portretu. Kolejnym typem, najliczniej powtarzanym w twórczości artysty był typ B, charakteryzujący się najbardziej obiektywnym podejściem do modela, bez cienia karykatury. Pozostałe warianty, tworzone głównie dla osób z kręgu Witkacego, odznaczały się pogłębieniem deformacji i psychologii modela. Opisany portret Janiny Fiszerowej z wczesnego okresu twórczości artysty, należy do najbardziej realistycznego typu portretu, który pozwala poznać Witkacego jako rzetelnego rysownika o doskonałej w posługiwaniu się trudną techniką pastelu.