Sztuka Dawna. XIX w., Modernizm, Międzywojnie

24 października 2019, godz. 19:00
Powrót do katalogu
17

Fryderyk Kleinmann
(1897 Lwów - 1943 Janów k. Lwowa)

Don Kichot i Sancho Pansa, 1937 r.

olej/sklejka, 115 x 82 cm

sygnowany i datowany p. d.: 'FRYC | KLEIN | MANN | 937'

Estymacja: 160 000 - 220 000
Podatki i opłaty
- Do kwoty wylicytowanej doliczana jest opłata aukcyjna. Stanowi ona część końcowej ceny obiektu i wynosi 18%.
więcej informacji
Komentarz
Lwowskie środowisko intelektualne wydało w II połowie XIX stulecia wielu ważnych twórców żydowskich, którzy następnie rozwijali swojej kariery poza Galicją. Do nich należy m.in. Martin Buber, Efraim Lilien czy Wilhelm Wachtel. Jak wielu dobrze zapowiadających się obywateli Galicji Fryderyk Kleinmann ukończył Gimnazjum Realne we Lwowie. Jego droga edukacji artystycznej biegła przez Lwów, Kraków, Wiedeń i Paryż. Malarz jako 22-latek debiutował we Lwowie, na wystawach Koła Miłośników Sztuki Żydowskiej (w tym samym czasie karierę zaczynał Zygmunt Menkes).

W latach 20. i 30. jego dzieła były eksponowane w najważniejszych instytucjach sztuki, Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych we Lwowie i Krakowie oraz Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie. Malarz ulegał inspiracji twórczości łódzkiej grupy „Jung Idysz”, które promował sztukę silnie ekspresyjną. Kleinmann niejako uległ inspiracji tego kręgu i wpisał się rodzaj „ekspresjonizmu żydowskiego”. Jak zauważa Jerzy Malinowski działania „Jung Idysz” znalazły w latach 20. XX wieku wielu naśladowców, oprócz Kleinmanna wymienia Artura Kolnika czy Samuela Cyglera. Wielu z twórców młodszego pokolenia, w tym Kleinmann, fascynowało się literaturą ekspresjonistyczną, przede wszystkim dziełami Gustava Meyrinka (Golem, 1917) oraz niemiecko-austriacką sztuką symbolizmu i ekspresjonizmu. Jerzy Malinowski dzieli twórczość Kleinmanna na dwa nurty: sceny groteskowe, religijne czy społeczne oraz widoki miejskie. Jak wielu malarzy tamtych czasów i tamtego regionu Kleinmann zaczynał od portretowania górali huculskich. Z czasem zaczął się kierować ku osobistej symbolice. Stworzył cykl „Herszek z Ostropola” (poświęcony XVIII-wiecznemu wędrownemu humoryście, a głównym tematem jego dojrzałej twórczości stała się postać Don Kichota, zaczerpnięta z powieści Miguela de Cervantesa „Don Kichot z La Manchy”.

Bliski realizmowi „Don Kichot i Sancho Pansa” z 1937 roku nasycony jest jednak liryzmem, a nawet groteską. Dzieło artysta oparł o zasadę kontrastu: barwnego (kolory dopełniające się), formalnego (gładki i impastowy sposób malowania), fizjonomii modela (pociągły Don Kichot i pucułowaty Sancho Pansa) czy ogólnie, treściowego, zakodowanego w historii Cervantesa. Jego bohaterowie to uosobienie oderwanego od rzeczywistości marzycielstwa i przyziemnej zdroworozsądkowości. „Don Kichot i Sancho Pansa” Kleinmanna jest ciekawym przykładem malarstwa ekspresjonistycznego w sztuce polskiej: opartego na klasycznej, anegdotycznej historii literackiej ujętej jednak w dysonansowej, angażującej atencję widza osobliwej formie.
Biogram artysty
Malarz, rysownik i scenograf. Po 1918 r. studiował w Krakowie, Wiedniu i Paryżu. Debiutował na wystawach KMSŻ w 1919 r. i 1920 r. Swoje prace wystawiał w TPSP, na IV Żydowskiej Wystawie Sztuki w 1922 r. i w Krakowie w 1933 r. Swoje karykatury zamieszczał w "Szczutku", "Sygnałach", "Chwili". Twórczość artysty należała do ekspresjonizmu. Malował sceny rodzajowe, portrety, pejzaże, martwą naturę. Często eksperymentował, mieszając techniki. Jego prace rzadko można spotkać na rynku, ponieważ prawie cały dorobek artysty został zniszczony w czasie II wojny światowej.

ID: 74738

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies w celu zapewnienia maksymalnej wygody w korzystaniu z serwisu. Mogą też korzystać z nich współpracujące z nami firmy badawcze oraz reklamowe. Jeśli nie wyrażasz zgody, ustawienia dotyczące plików cookies możesz zmienić w swojej przeglądarce. Tak, rozumiem