Prace na Papierze. Sztuka Dawna (wyniki)

3 października 2019, godz. 19:00
Powrót do katalogu
4

Stanisław Ignacy Witkiewicz / Witkacy
(1885 Warszawa - 1939 Jeziory na Polesiu)

Portret Ady Propper, 1929 r.

pastel/papier naklejony na płytę, 61,6 x 48,3 cm

sygnowany, datowany i opisany u dołu: 'T.E | Witkacy 1929 III Nπ am + Cof'

Cena wylicytowana: 65 000
Estymacja: 80 000 - 110 000
Pochodzenie
-- własność Ady Propper
-- kolekcja prywatna
-- Dom Aukcyjny Christie's, Nowy Jork, czerwiec 2017
-- kolekcja prywatna, Polska
Podatki i opłaty
- Do kwoty wylicytowanej doliczana jest opłata aukcyjna. Stanowi ona część końcowej ceny obiektu i wynosi 18%.
więcej informacji
Komentarz
„St. Ign. Witkiewicz, filozof, malarz, dramaturg, powieściopisarz, wybitny teoretyk narkomani, czciciel Peyotla, twórca teorji Czystej Formy, największy demon Podhala, Spisza i Orawy, propagator lupuliny i szczotek ryżowych od Senenfelda z Bielska. Z chwilą wybuchu kryzysu gospodarczego w r. 1928, Witkiewicz rozbija swoją osobowość na szereg przedsiębiorstw pracujących autonomicznie, jak np. firma Witkasiewicz i Spółka – wytwórnia portretów a la minute (osobny regulamin tej firmy) i wiele innych, związanych tylko osobą generalnego dyrektora. Kapitał zakładowy nie ujawniony, akcje skupione w jednem nieznanem ręku. Koncern Witkacy posiada radę nadzorczą, której prezesami są nieboszczyk Husserl i Cornelius, członkami: Miciński, Kretschmer, Spengler, El Greco, Picasso, Rytard, Jerzy Braun, Jan Łukasiewicz, van Gogh, Płomieński, Linke, Roman Jasiński, Piernikarski. Produkcja koncernu wysokiej miary: portrety, dramaty, powieści, rozprawy filozoficzne, naśladownictwo ludzi, duże ilości pępka metafizycznego. Zbyt: Europa Wschodnia, surowiec: Niemcy, częściowo Chiny, Persja, własne kopalnie w Tatrach. Eksploatacja planowa, dzień pracy 12-godzinny. Wartość produkcji wszystkich przedsiębiorstw za r. 1938 jeszcze nieznana” – pisał żartobliwie o twórczości Firmy Portretowej Witkacego Rafał Malczewski w artykule „Słownik wyrazów
zakopiańskich” („Wiadomości Literackie” 1938, nr 6, s. 13).

Ada (Adela) Propper (1866-1934) była tłumaczką literatury niemieckiej, córką Marcusa Silbersteina, jednego z najbogatszych przemysłowców łódzkich końca XIX stulecia. Witkacy stworzył „Portret Ady Propper” z Zakopanem, w marcu 1929 roku. Mniej więcej w tym okresie artysta poznał Czesławę Okinińską – swoją wielką muzę, z którą we wrześniu 1939 roku zdecyduje się uciec na Wschód. Wówczas Witkacy intensywnie rozwija działalność Firmy Portretowej. Każdą malowaną podobiznę artysta każdorazowo artysta każdorazowo nasycał je indywidualnym charakterem, czyniąc z nich unikalne dzieła sztuki. Adę Propper Witkacy utrwalił w typie E (nie pijąc alkoholu, lecz pijąc kawę, o czym dowiadujemy się z „tajemnej” inskrypcji u dołu dzieła). W Regulaminie Firmy Portretowej czytamy: „Typ E – i jego kombinacje z poprzednimi rodzajami. Dowolna interpretacja psychologiczna według intencji firmy. Efekt osiągnięty może być zupełnie równy wynikowi typów a i B – droga, którą się do niego dochodzi, jest inna, jako też sam sposób wykonania, który może być rozmaity, ale nie przekroczy nigdy granicy (d). Może być również kombinacja E + d. na żądanie. Typ E nie zawsze możliwy do wykonania”. Owa dowolność interpretacji Firmy w przypadku prezentowanego portretu jest tutaj niezauważalna. Dzieło jest wyjątkowo oficjalne i bogate w detal. Artysta pieczołowicie oddał subtelności fizjonomii portretowanej: wyeksponował delikatny zarys ust oraz migdałowate, niebieskie oczy. W partii włosów użył czerwonej kredki pastelowej, co silnie kontrastuje z zielonymi, abstrakcyjnymi formami tła portretu. Wykonany w typie E, „Portret Ady Propper” bliski jest w charakterze formalnym, „najbogatszym” („wylizanym” i „charakterystycznym”) portretom artysty realizowanym w typie A oraz B.
Biogram artysty
Jego ojcem był znany krytyk, malarz i pisarz, twórca tzw. "stylu zakopiańskiego" w architekturze Stanisław Witkiewicz. W latach 1905-10 studiował niesystematycznie w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych u Józefa Mehoffera oraz u Władysława Ślewińskiego w Poroninie. Podróżował do Włoch, Francji i Niemiec. W roku 1914 uczestniczył w etnograficznej ekspedycji Bronisława Malinowskiego do Australii, skąd na wiadomość o wybuchu I wojny światowej wrócił do Europy. Wczesna twórczość malarska pozostawała pod znakiem Młodej Polski i wpływem P. Gauguina i Wł. Ślewińskiego. Później doszedł do swoistego ekspresjonizmu. Z czasem w wyniku teoretycznych przemyśleń na temat formy zrezygnował z twórczości malarskiej. Założył jednoosobową "Firmę Portretową" i ograniczył się do zarobkowego wykonywania pastelowych portretów, tworzonych niejednokrotnie pod wypływem używek pozwalających na eksperymentowanie z formą. Stanisław Ignacy Witkiewicz napisał 4 powieści, ponad 40 dramatów, liczne artykuły i eseje dotyczące malarstwa, literatury, teatru i filozofii. W okresie dwudziestolecia międzywojennego mieszkał głównie w Zakopanem. Po wybuchu II wojny światowej uciekł przed Niemcami na kresy wschodnie, gdzie we wsi Jeziory na Polesiu 18 września 1939 roku popełnił samobójstwo.

ID: 74688

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies w celu zapewnienia maksymalnej wygody w korzystaniu z serwisu. Mogą też korzystać z nich współpracujące z nami firmy badawcze oraz reklamowe. Jeśli nie wyrażasz zgody, ustawienia dotyczące plików cookies możesz zmienić w swojej przeglądarce. Tak, rozumiem