Sztuka Dawna. XIX w., Modernizm, Międzywojnie (wyniki)

6 czerwca 2019, godz. 19:00
Powrót do katalogu
21

Jankiel Adler
(1895 Tuszyn k. Łodzi - 1949 Aldbourne k. Londynu)

Kąpiące się, 1941 r.

olej/płótno (dublowane), 64 x 57 cm

sygnowany i datowany l.d.: 'Adler 1941'

na odwrociu papierowe nalepki galeryjne

Cena wylicytowana: 190 000
Estymacja: 240 000 - 300 000
Pochodzenie
- dom aukcyjny Pierre Bergé & Associés, Paryż, lipiec 2012
- galeria Trinity House Paintings, Londyn
- dom aukcyjny Christie's, Londyn, grudzień 2012
- Boundary Gallery, Londyn
- kolekcja prywatna, Europa
Podatki i opłaty
- Do kwoty wylicytowanej doliczana jest opłata aukcyjna. Stanowi ona część końcowej ceny obiektu i wynosi 18%.
więcej informacji
Komentarz
W wyniku akcji Entartete Kunst dzieła Jankiela Adlera potępiono w nazistowskich Niemczech jako przejawy sztuki zdegenerowanej. Ich autor w 1937 zamieszkał we Francji, aby w trzy lata później zaciągnąć się do armii polskiej powstającej we Francji. Walczył jako artylerzysta, lecz po bitwie pod Dunkierką został razem z innymi żołnierzami ewakuowany do Anglii. Zdemobilizowany wskutek choroby serca, osiadł w Glasgow, następnie – w artystycznej kolonii Kirkcudbright oraz Londynie. W tym okresie twórczość malarza ulega silnym przemianom.

Definitywnie porzuca on figurację i skłania się ku coraz bardziej abstrakcyjnym formom. Posługuje się organiczną, egzystencjalną metaforyką, która stanowi odpowiedź na wieści dotyczące Zagłady, docierające z kontynentu. W prezentowanej kompozycji sięgnął do klasycznego tematu z repertuaru europejskiego malarstwa. Scena z kąpiącymi się kobietami odnosi do dzieł Jean-Auguste-Dominique’a Ingresa, Eugène’a Delacroix, Gustave’a Courbeta oraz Paula Cézanne’a. Malarz celowo podnosi wielki temat sztuki przeszłości, chcąc dać uniwersalne świadectwo ludzkiej egzystencji. „W dziele Adlera okresu brytyjskiego – pisze Nehama Guralnik – dostrzegamy wyraźną przemianę stylu. W jego obrazach przeważają teraz przedmioty mgliście tylko zaznaczone o wiele mniej wyraziste niż w okresie niemieckim (…). O ile postaci okresu niemieckiego skłaniały się ku archetypom (np. Chasyd), to w fazie brytyjskiej otrzymują one znaczenie ideogramów, nie przedstawiają żadnej określonej osoby czy motywu, stają się abstrakcyjnym symbolem. Figury, teraz mniej zastygłe i masywne, lecz bardziej abstrakcyjne i geometryczne, wraz ze zmianą proporcji, zmieniły swój zasadniczy charakter na rzecz delikatnej lekkości”.

Ukazane w łaziebnej scenie postaci mają dużo wdzięku, szczególnie pierwszoplanowa, kołysząca się figura bliska jest w charakterze postaciom z haremów Ingresa czy innych malarzy akademickich. Adler nie akcentował jednak klasycznego piękna i harmonii. Linearna stylizacja służy w nich do stworzenia rodzaju abstrakcyjnego piękna i symbolizmu. Znaczenie skryte w postaciach nie jest łatwo pochwytne. Sylwety kryją w sobie życiową energię, ale niepokój – skłaniają do konfrontacji z ludzkim zniekształconym ciałem, prowadząc do poczucia fatalności ludzkiego losu. Twarze kobiet, nieme i smutne, w dziwny sposób zjawiają się w pustej przestrzeni pokoju i stanowią uniwersalny symbol ludzkiej kondycji w obliczu tragedii wojny, która zepchnęła Adlera na Wyspy.
Biogram artysty
Artystyczną edukację rozpoczął w Polsce, kontynuował ją w Jugosławii w warsztacie grawerskim. Około 1918 roku zakończył studia w Barmen koło Düsseldorfu u Gustawa Wiethüchtera. Po powrocie do Polski, w okresie 1918-20 współpracował z grupą żydowskich malarzy i poetów "Jung Jidysz" w Łodzi. Od 1924 roku mieszkał poza krajem - w Paryżu, Düsseldorfie, Berlinie, w latach 1929-30 na Majorce i w Hiszpanii, w latach 30. ponownie w Paryżu, a następnie w Londynie. Wystawiał w Warszawie, Łodzi, Wrocławiu, Londynie, Nowym Yorku i Edynburgu. Początkowo tworzył obrazy o tematach zaczerpniętych z folkloru żydowskiego, później na jego twórczość miały wpływ dokonania Paula Klee, którego poznał w 1933 oraz Pabla Picassa. Malował martwe natury, portrety i kompozycje figuralne. Był również krytykiem sztuki.

ID: 70772

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies w celu zapewnienia maksymalnej wygody w korzystaniu z serwisu. Mogą też korzystać z nich współpracujące z nami firmy badawcze oraz reklamowe. Jeśli nie wyrażasz zgody, ustawienia dotyczące plików cookies możesz zmienić w swojej przeglądarce. Tak, rozumiem