17 i 18 czerwca zmiana godzin otwarcia galerii. ×

Sztuka Dawna. XIX w., Modernizm, Międzywojnie (wyniki)

6 czerwca 2019, godz. 19:00
Powrót do katalogu
8

Jacek Malczewski
(1854 Radom - 1929 Kraków)

Portert siostry artysty Heleny Karczewskiej, 1882 r.

olej/tektura, 40 x 32 cm

sygnowany u dołu: 'J. Malczewski'

opisany piórem na odwrociu: 'Portret siostry Heleny Karczewskiej' oraz 'Jacek Malczewski | 1882.'

Cena wylicytowana: 65 000
Estymacja: 80 000 - 120 000
Pochodzenie
- spadkobiercy przedwojennej kolekcji dyrektora kopalni ropy naftowej w Borysławiu, Warszawa
Podatki i opłaty
- Do kwoty wylicytowanej doliczana jest opłata aukcyjna. Stanowi ona część końcowej ceny obiektu i wynosi 18%.
więcej informacji
Komentarz
Jacek Malczewski we wczesnym portrecie swojej najmłodszej siostry – Heleny Karczewskiej – zdaje się nawiązywać do przełomowej dla historii malarstwa legendy spisanej przez Pliniusza, dotyczącej artystycznego pojedynku Zeuksisa i Parazjosa. Antyczni malarze spierali się o to, który z nich lepiej opanował techniczną maestrię. Zeuksis namalował winogrona, które wyglądały tak prawdziwie, że ptaki zlatywały się, by je skubać. Natomiast gdy Zeuksis chciał spojrzeć na dzieło przeciwnika, poprosił Parazjosa o odsłonięcie zasłony, która go zakrywała. Okazało się, że materiał był namalowany, co przyniosło zwycięstwo Parazjosowi. Naturalistycznie namalowane draperie, dowodzące o malarskiej maestrii artysty, na stałe zagościły jako istotny motyw w historii sztuki. Na wzór holenderskich mistrzów XVII wieku Malczewski prezentuje modelkę na tle jedwabnej tkaniny o wzorzystej bordiurze, ukazując widzowi swój kunszt malarski. Szlachetna materia zachwyca oddaniem połysku błękitno-zielonego jedwabiu. Delikatne udrapowanie zasłony zdaje się zachęcać widza do osłonięcia materiału, na tle którego autor przedstawił swoją siostrę. W opozycji do iluzorycznie potraktowanej tkaniny materia sukni modelki została oddana szybkimi, mocnymi pociągnięciami pędzla o impastowym charakterze. Więcej uwagi Malczewski poświęcił fizjonomii Heleny Karczewskiej, której starannie oddane oblicze zatopione jest w melancholijnej zadumie. Na tle prac z wczesnego etapu twórczości artysty prezentowany portret wyróżnia się nowatorskim podejściem, dalekim od konwencyjnego typu wizerunku z lat 80. XX wieku. Poprzez rozluźnienie faktury malarskiej i nadanie postaci cech szkicowości Malczewski dosadniej oddaje psychologiczną głębię portretowanej siostry, który to zabieg wskazuje na zwrot malarza w stronę dojrzalszego stylu przedstawiania postaci. Helena Karczewska była najmłodszą siostrą Jacka Malczewskiego. Wyszła za mąż za kuzyna malarza – Wacława Karczewskiego – dziennikarza i literata piszącego pod pseudonimem Marian Jasieńczyk, z którym autor „Błędnego koła” w latach dziecinnych przygotowywał się pod okiem Adolfa Dygasińskiego do nauki w gimnazjum. Artysta często bywał w Lusławicach pod Zakliczynem, gdzie mieszkały siostry artysty – Bronisława Malczewska i Helena Karczewska. Szczególnie chętnie malarz bywał tam latem, co poświadczają liczne obrazy przepełnione rodzinną atmosferą i spokojem, jak „Wnętrze Salonu w Lusławicach” (Muzeum Narodowe w Warszawie) czy „Siostra artysty w salonie w Lutosławicach” (Muzeum Narodowe w Warszawie). Michalina Janoszanka – muza Malczewskiego – we wspomnieniach odnotowuje, że u sióstr Malczewskiego było „wytwornie i gustownie po staroświecku. Całe ściany od sufitu do dołu obwieszono obrazami Malczewskiego, własnością pani Karczewskiej (…) ściany pełne arcydzieł młodości z ostatnich lat”, co poświadcza dobre relacje rodzeństwa.
Biogram artysty
W latach 1872-75 i 1877-79 studiował w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych, m.in. u Władysława Łuszczkiewicza i Jana Matejki oraz w latach 1876-77 u Henri Ernesta Lehmana w Szkole Sztuk Pięknych w Paryżu. Na formację artysty wpłynęły liczne podróże do Paryża, Monachium, Wiednia, Włoch, Grecji czy Turcji. Istotnym źródłem inspiracji Malczewskiego był rodzimy folklor, polska literatura i historia, także tradycja biblijna i mitologiczna. Stale podejmował wątki patriotyczne i mesjanistyczne, egzystencjalne, autobiograficzne oraz dotyczące dylematów artystycznego tworzenia. Uznawany za najwybitniejszego przedstawiciela malarstwa polskiego symbolizmu wsławił się też jako wybitny pedagog. Wykładał malarstwo w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych (1896-1900 i 1910-1921), a w okresie 1912-1914 pełnił funkcję jej rektora. W 1897 roku został członkiem-założycielem Towarzystwa Artystów Polskich "Sztuka". Twórczość Malczewskiego był wielokrotnie prezentowana poza granicami kraju, doceniana i nagradzana, m.in medalami na międzynarodowych wystawach w Monachium (1892), Berlinie (1891) i Paryżu (1900).

ID: 68269

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies w celu zapewnienia maksymalnej wygody w korzystaniu z serwisu. Mogą też korzystać z nich współpracujące z nami firmy badawcze oraz reklamowe. Jeśli nie wyrażasz zgody, ustawienia dotyczące plików cookies możesz zmienić w swojej przeglądarce. Tak, rozumiem