Sztuka Rosyjska: Ikony • Rzemiosło • Malarstwo (wyniki)

2 kwietnia 2019, godz. 19:00
Powrót do katalogu
37

Petersburg 2 poł. XIX w.

Ikona - Chrystus Pantokrator

tempera/deska, 25,5 x 21 cm, wymiary z kiotem: 38,5 x 29,5 cm

na krawędzi i ryzy znaki złotnicze: znak miejski, próba srebra '84', złotnik 'A.P.S.' (pisane cyrylicą) - Aleksandr Stromow (1865-1875)

ryza srebrna

Cena wylicytowana: 3 200
Estymacja: 5 000 - 8 000
Podatki i opłaty
- Do kwoty wylicytowanej doliczana jest opłata aukcyjna. Stanowi ona część końcowej ceny obiektu i wynosi 18%.
więcej informacji
Komentarz
Pantokrator, czyli „Ten, który jest bytem”, władca i sędzia wszechświata. Oblicze Zbawiciela o majestatycznym wyrazie twarzy obrazuje wcielenie całej wszechmocy bożej. Ten typ ikonograficzny obrazujący postać Zbawiciela, szczególnie popularny był w Bizancjum, gdzie uznawano go za główne wyobrażenie Chrystusa. Istnieją trzy odmiany tego przedstawienia. Pierwsza z nich to tronujący Chrystus, niekiedy ukazywany w mandorli. Ten typ przedstawienia związany jest bardziej z władzą ziemską niż kosmiczną. Jezus występuje tu w roli Sędziego czy Króla, któremu podlegają władcy tego świata. Kolejna odmiana to wizerunek Zbawiciela w pełnej postaci. Ostatnia ukazuje Jego wyobrażenie w popiersiu. Chrystus przedstawiony na nim prawą rękę wznosi w geście błogosławieństwa, a w lewej trzyma księgę, symbolizującą Jego Prawo. Szata Zbawiciela w kolorze carskiej purpury jest symbolem Jego panowania nad światem. Natomiast ciemnobłękitny kolor płaszcza odnosi się do ludzkiego pierwiastka Jezusa, przyjętego przez Niego w akcie Wcielenia. Złote tło ikony to symbol przedwiecznej światłości Boga. Tej samej barwy nimb oznacza boskie światło promieniujące od Chrystusa. W aureolę wpisany jest krzyż, na którego ramionach widnieją greckie litery Ω O N oznaczające święte imię Boga. Najstarsza ikona ukazująca Chrystusa Pantokratora w półpostaci powstała około VI-VII w. i pochodzi z klasztoru św. Katarzyny na Synaju. We wczesnej sztuce przedstawienie Wszechwładcy najczęściej pojawiało się w malarstwie ściennym i mozaikach. Wizerunek Zbawiciela ukazywano w miejscu najważniejszym, wskazującym na centrum kosmosu, czyli kopule świątyni. Stanowiła ona symboliczne wyobrażenie nieba, z którego Chrystus przyjdzie powtórnie, by dokonać sądu nad światem. W średniowieczu motyw ten zyskał popularność w malarstwie ikonowym. Kolejnym typem ikonograficznym, w którym przedstawiano postać Pantokratora, było „Wniebowstąpienie”. Wyobrażony był wówczas w otoczeniu aniołów i apostołów z Bogarodzicą. Właśnie z tego tematu wykształcił się typ Pantokratora jako władcy kosmosu na tle mocy niebieskich, niekiedy trzymającego w dłoni kulę ziemską. Ikonę Chrystusa Pantokratora umieszczano w świątyni po prawej stronie królewskich wrót, jako symbol tego, że tylko przez Niego jak przez bramę można wejść do Królestwa Niebieskiego. Na ikonie prezentowanej w katalogu Zbawiciel prawą rękę unosi do błogosławieństwa, w lewej wspartej na kuli, dzierży berło. Umieszczoną w kiocie ikonę, zdobi srebrzona ryza bogato dekorowana misternym ornamentem.

ID: 66763

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies w celu zapewnienia maksymalnej wygody w korzystaniu z serwisu. Mogą też korzystać z nich współpracujące z nami firmy badawcze oraz reklamowe. Jeśli nie wyrażasz zgody, ustawienia dotyczące plików cookies możesz zmienić w swojej przeglądarce. Tak, rozumiem