Sztuka Współczesna: Klasycy awangardy po 1945 (wyniki)

6 grudnia 2018, godz. 19:00
Powrót do katalogu
22

Jan Lebenstein
(1930 Brześć Litewski - 1999 Kraków)

“Figura osiowa 187” (“Sowa”), 1963 r.

olej/płótno, 100 x 65 cm

sygnowany l.d.: 'Lebestein' oraz datowany p.d.: '63'

sygnowany, datowany i opisany na odwrociu: 'Lebenstein | figure no 187 | 1963 | 187 | 1965' na odwrociu papierowa naklejka z opisem pracy, naklejka wystawowa oraz pieczątka: 'Lebenstein | ARCHIWUM'

Cena wylicytowana: 130 000
Estymacja: 150 000 - 200 000
Pochodzenie
- kolekcja Zofii Brezy
- kolekcja Wojciecha Fibaka, 1991
- kolekcja prywatna, Warszawa
Wystawiany
- Jan Lebenstein, Palais des Beaux-Arts, Bruksela, 25.04 – 6.05.1964
- Jan Lebenstein, Muzeum Narodowe we Wrocławiu, 29.04 – 10.06.1977
- Malarstwo polskie w kolekcji Ewy i Wojciecha Fibaków, Muzeum
Narodowe w Warszawie, 23.05-9.08.1992
- Malarstwo polskie w kolekcji Ewy i Wojciecha Fibaków, Muzeum
Narodowe w Poznaniu, 22.08-25.10.1992
- École de Paris: artyści żydowscy z Polski w kolekcji Wojciecha Fibaka,
Pałac Sztuki w Krakowie Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych, 07 -
08.1998
- Polski Paryż. Od Michałowskiego do Lebensteina. Malarstwo polskie
z kolekcji Wojciecha Fibaka, Państwowa Galeria Sztuki w Sopocie, Sopot,
6.07-3.05.1998
- Polski Paryż. Od Michałowskiego do Lebensteina. Malarstwo polskie
z kolekcji Wojciecha Fibaka. Muzeum Historyczne we Wrocławiu, Stary
Ratusz, 30.10-31.12.1998
- Polski Paryż. Od Michałowskiego do Lebensteina. Malarstwo polskie
z kolekcji Wojciecha Fibaka, Muzeum Historii Miasta Łodzi, Łódź, 02.1999
- Polski Paryż. Od Michałowskiego do Lebensteina. Malarstwo polskie
z kolekcji Wojciecha Fibaka, Galeria Sztuki Współczesnej BWA
w Olsztynie, 10.06-26.09.1999
- Polski Paryż. École de Paris. Kolekcja Wojciecha Fibaka. Wystawa
malarstwa artystów polskich i polsko-żydowskich XIX i XX wieku
związanych z Paryżem - od Piotra Michałowskiego do Jana Lebensteina,
Muzeum Narodowe w Szczecinie, 12.1999 - 03.2000
- École de Paris - artyści żydowscy z Polski w kolekcji Wojciecha Fibaka. Wystawa
malarstwa artystów polskich i polsko-żydowskich XIX i XX wieku
związanych z Paryżem - od Piotra Michałowskiego do Jana Lebensteina,
Muzeum Okręgowe w Lesznie, 5.05-2.07.2000
- Polski Paryż XX wieku. Od Władysława Ślewińskiego do Jana Lebensteina
– z kolekcji Wojciecha Fibaka, Państwowa Galeria Sztuki “Zamek”
w Poznaniu, Poznań 17.07.2000-09. 2000
- Jan Lebenstein. Demony, Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza
w Warszawie, 04-06.2005
- Jan Lebenstein. Demony, Muzeum Lubelskie w Lublinie, 06-07.2005
- Jan Lebenstein. Demony, Muzeum Narodowe w Poznaniu, 07 – 09.2005
- Jan Lebenstein. Demony, Muzeum Narodowe w Szczecinie, 10 – 11.2005
- Zbliżenie: Jan Lebenstein (1930-1999), Galeria Senatorska, Warszawa,
10.07-6.08.2007
- Jan Lebenstein. Kolekcja Olgi i Wojciecha Fibaka, Hotel Bohema,
Bydgoszcz, 2009



Literatura
- Jan Lebenstein, katalog wystawy, [wstęp] Jean Cassou, Palais des Beaux-
Arts, Brussels, 25.06-5.05.1964
- Jan Lebenstein, katalog wystawy, [oprac.] Mariusz Hermansdorfer, Muzeum Narodowe we Wrocławiu, Wrocław, 29.04-10.06.1977, poz. kat. 14, s. 4
- Malarstwo polskie w kolekcji Ewy i Wojciecha Fibaków, katalog wystawy, Muzeum Narodowe w Warszawie 23.05-9.08.1992, Muzeum Narodowe w Poznaniu 22.08-25.10.1992, Oficyna Wydawnicza Auriga, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1992, s. 266 (il.)
- Polski Paryż. Od Michałowskiego do Lebensteina. Malarstwo polskie z kolekcji Wojciecha Fibaka, katalog wystawy, Państwowa Galeria Sztuki w Sopocie, Sopot 8.07-4.10 .1998, Państwowa Galeria Sztuki w Sopocie,
1998, s. 130 (il.)
- Polski Paryż - od Michałowskiego do Lebensteina, malarstwo polskie z kolekcji Wojciecha Fibaka, katalog wystawy, Muzeum Historyczne we Wrocławiu, Stary Ratusz 30.10-31.12.1998, wyd. Muzeum Historyczne we
Wrocławiu, 1998, s. 130 (il.)
- Polski Paryż. Od Michałowskiego do Lebensteina. Malarstwo polskie z kolekcji Wojciecha Fibaka, katalog wystawy, Muzeum Historii Miasta Łodzi, 02.1999, wyd. Muzeum Historii Miasta Łodzi, 1999, s.130 (il.)
- Polski Paryż. École de Paris. Kolekcja Wojciecha Fibaka. Wystawa malarstwa artystów polskich i polsko-żydowskich XIX i XX wieku związanych z Paryżem - od Piotra Michałowskiego do Jana Lebensteina,
katalog wystawy, Muzeum Narodowe w Szczecinie, 12.1999-03.2000, wyd. Muzeum Narodowe w Szczecinie, 2000, s. 268 (il.)
- Jan Lebenstein. Demony, katalog wystawy, [red.] Grażyna Grochowiakowa, [oprac.] J.Gola, Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie, Warszawa 04-06.2005, s. 131, nr 82 (il.)
- Nowe obrazy. Kolekcja Olgi i Wojciecha Fibaków, Galeria Fibak, Warszawa, 2007, s. 107 (il.)
- Jan Lebenstein. Kolekcja Olgi i Wojciecha Fibaka, katalog wystawy, Galeria Fibak, 2009, s. 4 (il.)
- Nowe obrazy. Kolekcja Olgi i Wojciecha Fibaków, Galeria Fibak, Warszawa, 2010, s. 130 (il.)
Podatki i opłaty
- Do kwoty wylicytowanej doliczana jest opłata aukcyjna. Stanowi ona część końcowej ceny obiektu i wynosi 18%.
- Do kwoty wylicytowanej doliczona zostanie opłata z tytułu "droit de suite". Dla ceny wylicytowanej o równowartości do 50 000 EUR stawka opłaty wynosi 5%. Opłata ustalana jest przy zastosowaniu średniego kursu euro ogłoszonego przez NBP w dniu poprzedzającym dzień aukcji.
więcej informacji
Komentarz
„Figura osiowa 187” z 1963 to jedna z najbardziej wyjątkowych prac Jana Lebensteina, pochodząca ze szczytowego okresu jego twórczości. Wielokrotnie wystawiana i reprodukowana, znajdowała się w ważnych kolekcjach. Praca została również zaprezentowana w filmie „Jan Lebenstein – dziennik samotnika”, zrealizowanym przez Andrzeja Wolskiego w 1999. W 2000 na Krakowskim Festiwalu Filmowym film zdobył Nagrodę Główną „Srebrnego Lajkonika” za udany portret artysty, pozwalający w pełni ujawnić talent i mądrość Jana Lebensteina.

Międzynarodowa sława, którą przyniosły Lebensteinowi jego figury osiowe, sprawiła, że ten rodzaj kompozycji znalazł się na szczycie najbardziej rozpoznawalnych motywów malarstwa współczesnego. Sam artysta mówił o nich: „‚Figury osiowe’ były obrazami pojęciowymi, tzn. rzutowały naturę w sposób wyabstrahowany na obraz, a nie przedstawiały przedmiotu w sposób bezpośredni. Wbrew twierdzeniu, że symetria jest ideą głupców, odwoływałem się do jednej z prawd zasadniczych, do jednej z najbardziej dla mnie frapujących struktur w naturze. Frapowała mnie także pewna statyka, zastygłość organizmu w formie nieruchomej, co wydaje mi się być ideałem w malarstwie. Łączyło się to także z wewnętrzną strukturą malarstwa, które samo w sobie jest przecież sztuką statyczną. Były to właściwie znaki żywych organizmów, totemy ,przedstawione – jak dzisiaj widzę – w sposób zakamuflowany. Kamuflaż ten uległ z czasem skasowaniu na korzyść przedstawienia samego obiektu naturalnego. Znak przestał być idealny, zaczął się ucieleśniać. Dawna idealna symetria zmieniła się teraz w przedstawienie profilowe, przedstawiające obiekt z profilu, w zastygłym ruchu. Niektórzy szukają dość powierzchownie w tych stworach – całkowicie przecież imaginowanych – jakichś analogii do paleontologii. Będąc człowiekiem współczesnym, znalazłem naturę nie gdzie indziej, a w muzeum. Komiczne jest, że dziś, mieszkając w wielkich miastach, idziemy oglądać naturę do muzeum, a nie do lasu albo w pole. Do muzeum nie idę jednak po inspirację, ale po potwierdzenie własnych imaginacji” (Jan Lebenstein, portrety wewnętrzne. Rozmowa z Janem Lebensteinem, „Kultura” nr 11, 12.03.1967).

„Figura osiowa 187” jest interesująca również ze względu na swoją nietypową ikonografię. Zazwyczaj bowiem „potworną” anatomię „Figur osiowych” trudno rozszyfrować. W tym przypadku kompozycja przypomina figuratywne przedstawienie sowy. Wiąże się to z przemianą w twórczości Lebensteina, która nastąpiła około 1962. Artysta zaczął wówczas pracować nad „Bestiariuszem”. Inspirowały go, jak sam przyznawał, wycieczki do paryskiego Muzeum Historii Naturalnej, w którym obserwował szkielety zanurzone w skamielinach. Znamiennie o biologicznych zainteresowaniach artysty pisał niedawno Krzysztof Pomian: „Pewien zoolog, który odwiedził w latach 60. pracownię Lebensteina, zauważył, że choć przedstawione na nich zwierzęta nie istnieją, ale mogłyby istnieć, są biologicznie przekonywające. Wyobraźnia dorównała przyrodzie. Stąd kolejny krok doprowadził do malowania rzeczywistości widzialnej, ale tak, by odsłonić w niej to, co pozostaje niedostępne dla normalnego spojrzenia. By za ciałem zobaczyć szkielet, za zachowaniem – jego ukryte pobudki i skałę pod warstwą piasku. (…) Podjęcie bliskiej Witkacemu problematyki człowieczeństwa i zwierzęcości świadczy, że istotnym czynnikiem tej ostatniej przemiany było świadome nawiązanie do sztuki okresu modernizmu, wyprzedzające o co najmniej dziesięć lat paryską wystawę symbolizmu europejskiego i inne przejawy powrotu tej epoki do łask. Jakoż już w 1965 roku Jan Cybis notował w swym dzienniku: ‚Tadeusz Brzozowski i Jan Lebenstein mówią o Böcklinie – nie o Cézannie – jako o gwieździe pierwszej wielkości’” (Krzysztof Pomian, Czas Lebensteina, [w:] Jan Lebenstein, [red.] Małgorzata Kurasiak, Teresa Rostkowska, Galeria Zachęta, Warszawa 1992, s. nlb.).
Biogram artysty
Malarz i grafik. Studiował w warszawskiej ASP w pracowni Artura Nachta-Samborskiego. Debiutował na wystawie “Przeciw wojnie, przeciw faszyzmowi” w warszawskim Arsenale w 1955. W 1959 otrzymał Grand Prix na I Międzynarodowym Biennale Młodych w Paryżu za cykl obrazów figury osiowe. Od tego czasu mieszkał na stałe w Paryżu. W kolejnych latach tematy czerpał z literatury starożytnej, mitologii, Biblii. Stworzył cykl poświęcony wyobrażeniom prehistorycznych zwierząt. Związany był ze środowiskiem paryskiej “Kultury”, m. in. ilustrował wydawane tam opowiadania Gustawa Herlinga-Grudzińskiego. W 1976 otrzymał Nagrodę Fundacji im. A. Jurzykowskiego z Nowego Jorku, a w 1987 otrzymał niezależną Nagrodę im. Jana Cybisa. Jego prace znajdują się w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie, Krakowie i Poznaniu oraz w Museum of Modern Art w Nowym Jorku i Nationale d’Art Moderne w Paryżu.

ID: 65144

Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies w celu zapewnienia maksymalnej wygody w korzystaniu z serwisu. Mogą też korzystać z nich współpracujące z nami firmy badawcze oraz reklamowe. Jeśli nie wyrażasz zgody, ustawienia dotyczące plików cookies możesz zmienić w swojej przeglądarce. Tak, rozumiem